TEVHİD RİSALESİ SADELEŞMESİ

                                                      BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Hamd alemlerin Rabbi olan Allah’adır. Salat ve selam yüce önder Muhammed (sav) Efendimize ve onun yüce ailesine ve arkadaşları üzerine olsun.

 Tarifi zengin olan, insanların ve cinlerin alemi gaybden alemi şehadete zuhurları, noksanlıktan arınmış Hak Tealâ hazretlerine arif olmak için gerçekleşmiştir. Zariyat-56 “Ben cinleri ve insanları sadece bana ibadet etsinler diye yarattım.” Ayeti kerimesindeki ibadet kelimesini ehlullahdan İbni Abbas Allah ondan razı olsun şöyle tefsir ettiler; Şimdi, tafsil olarak arif olmak mümkün değildir, buna, “Biz seni hakkıyla tanıyamadık, Ey! Bilinen Allah” sözü şahiddir. Toplu ve tam olarak arif olmak ise, ilâhi vasıfların kulda zuhur etmesiyle olur. Bu da mevcut, mevsuf, fail ve tasarruf edenin Yüce Hak’kın olduğunu ve gayriyet olan masivanın vücut, efal ve tasarruf  sahibi olmadığını bilmekle olur. Bu anlayışın oluşması için şeri şerife tam uymak ve Mürşidi kamilin nefesiyle ve tevhidi hakikiye sülük etmekle olur. Yani tevhid makamlarının tahsil ve zevk edilmesi ile ulaşılır. Makamat yedidir. Üçü fenafillah, dördü de bekabillahtır. Ehlullah bunları, nefis yurdunda gerçekleşen makam ve mertebe isimleri olarak tarif etmişlerdir. Bu ifade de anlaşmazlık var gibi görünse de gerçekte ihtilaf yoktur. Hepsi bir tabirden ve meramlarının anlaşılmasından ibarettir.

 Tevhid birlik demektir. Bir olanın birliğe ihtiyacı olmadığı bilinse de, gaflet olan beşeriyet perdesi sebebiyle, vahdetin kesreti, gayriyet gibi göründüğünden Yüce Hak’kın zatında, sıfatlarında ve efalinde şirk koşulur. Yani fail, Yüce Hak iken ve bütün sebeplere sahip olan kendisi iken şu işi felan şöyle yaptı, ben böyle yaptım, felan sebep oldu diyerek her şey Hak’ka nisbet olunmadığından gizli şirk meydana gelir. Müşriklerin, ilâhi marifetten yoksun olduğu, Nisa-48 “Allah kendine şirk koşulmasını affetmez,onun dışında kalanı dilediği kişi için affeder.” Ayeti ile sabittir. Gizli  ve açık şirk yok edilmediği sürece fırkayı naciyeye (kurtulmuşlar zümresi) dahil olmaları ve irfaniyet elde etmeleri, kendine ve saireye nisbet olunan efal, sıfat ve varlığın Hak’kın efal sıfat ve varlığında mahv ve yok edilmesi ile olur. Bunun için her mü’minin tevhidi hakikiye sülükü elzemdir.

 Tevhid iki kısımdır; Birincisi tevhidi şer’i ki, Mü’minleri, açık şirk işleyen müşriklerden ayırır. Neticesi “Lâ ilahe illâllah’tır.” Şeriatın muvahhidi, her şeyi mevcut, mevsuf ve fail gördüğünden ve kesreti, vahdeti ilahiden ayrı bildiğinden gizli şirkten kurtulamaz. İbadete layık Hak Teala hazretleri ve ibadet edilecek O’ndan başka ilah olmadığını ikrar ettikleri halde,  cahilliklerinden dolayı Hak’kı örterler ve O’ndan ayrı olarak, O’nu tevhid ettiklerini zannederler. Herşeyin zuhur ve açığa çıkışı Hak’kın emriyle ve kudretiyle olduğunu itiraf ederler ve bu durumu cenabı Hak’kın sıfatlarına nisbet ederler. Onun için, ehli tahkik, şeriat ehline sıfatıyyun derler. İkinci kısım; Hakiki tevhiddir ki, Bu görüş sahipleri, Hak’dan  gayrı  mevcut, mevsuf ve tasarrufta bulunan görmediğinden ve her şeyin meydana gelişi olan zuhuratın, Hak’tan olduğunu zevk ve müşahede ettiklerinden zatiyyun ve muvahhidun olarak tabir olunurlar. Neticesi, “Lâ mevcude illâllah”tır. Vücut variyet demektir. Bu mertebe fenafillah olarak adlandırılan makamların üçüncü mertebesidir. Fenafillahın evvelki makamı, tevhidi efal, fenayı efal ve tecelli efaldir. Tevhidi efal demek; Efali, Yüce Vahid Hazretlerinde birlemektir. Yani Yüce Vahid Hazretlerinden başka failin olmadığını kavramaktır.

Fena-i Efal: Efali halktan soyutlayıp, Hak’ta ispat etmektir. Aslında fiil Hak’kın olup ve fail hak Teala iken cehalet ve gaflet sebebiyle halka nisbet edildiğinden efali, halktan ifna edip gerçekte olduğu gibi Hak’ka verip, Hak’tan başka fail olmadığını şüphe kalmayacak derecede kanaat oluşturmaktır.

Tecelli-i Efal: Hak’kın tecelliyatı nihayetsiz olduğundan zuhura gelen fiillerin, ilahi tecelli olduğunu zevk etmektir. İkinci mertebesi, tevhidi sıfat, fena-i sıfat ve tecelli-i sıfattır.

Tevhidi Sıfat: Sıfatı Hak Celle Hazretlerinde birlemektir. Yani sıfatların mevsufu ancak Hak’tır. Hak’tan başkasında sıfat olmadığını kavramaktır.

Fena-i Sıfat: Halka nisbet olunan bütün sıfatlar, Hak’kın sıfatları olmakla, bu sıfatları halktan soyup Hak’ka vermektir.

Tecelli-i Sıfat: Zuhur eden sıfatların, Hak’kın tecellisi olduğunu zevk etmektir. Sıfatların sonu olmadığından, Hak’ka ait olan bu sıfatların sayıya gelmesi mümkün değildir. Yüce hak her şeyi kuşatan ve her şeyi bilendir.

 Asıl olarak sıfatlar yedidir. İlahi sözün delili olduklarından sabit sıfatlar olarak isimlendirilir. Bunlar; hayat, ilim, irade, kudret, semi, basar ve kelamdır. Bu sıfatlar ve bununla birlikte diğer vasıflar da Hak’kın olup, Halkta bulunmasını hakikat kabul etmediği gibi akıl dahi kabule izin vermez. Çünkü, hayat sıfatı mahlukta olsa fena bulmaması ve helak olmaması gerekir. İlim sıfatı için de, kulun her şeyi bilmesi ve hiçbir kulun cahil olmaması, İrade ve Kudret sıfatı kula ait olsa, istediği şeyi ol demesi ile meydana getirmesi, her şeye gücü yetip bir şeyden aciz kalmaması gerekli olur. Aynı şekilde, işitmek ve görmek kula ait olsa, uzaktan ve perde arkasından işitir ve görürdü. Kelam kula ait olsa, her lisan ile konuşması gerekirdi. Yaratılanlar bu özelliklere zıttır. Sıfatların halk ait olduğuna dair kayıtlı bir delil de yoktur. Bundan dolayı, kulun bu sıfatlardan nasibi olmadığı gibi dahil olması da mümkün değildir.

 Her fiilin açığa çıkması, bu sıfatların tamamına veya bazısına ilgisi bulunduğundan sıfatsız hiçbir iş meydana gelmeyeceği böyle bir ayırımı gerekli görmemekle de bir fiilin meydana gelişinde kula ait bir payın olmadığı anlaşılmış olur. Fail ve Mevsuf Hak Teala hazretleridir. Kul ise, efal ve sıfattır. Sıfatı ilahi, semavi olsun veya arz’a ait olsun cüz’iyatta açığa çıktığından cüz’i sıfat ve cüz’i irade olarak tabir edilir. Yoksa, cüz’iyatta  zuhur eden irade, ilahi iradeden başka bir irade olmayıp, noksanlık ve  bölünme kabul etmeyen ilahi iradeden bir cüz  değildir. Rahman-27 “Herşey yoktur. Ancak, Rabbin celal ve ikram yüzü bakidir.” Rahmanın fermanı üzre, bütün masivanın kendilerine ait bir mevcutluk, mevsufluk, faillik ve tasarrufu olmadığı gibi her an fanidir ve yokluktadır. Üçüncü mertebesi tevhidi zat, fena-i zat ve tecelli-i zattır. Zat; Vücut variyet demektir.

Tevhidi Zat demek; Vücudu, Yüce ve Vahid olan Zat Hazretlerinde birlemektir. Yani vacip olan Hak Teala hazretlerinin vücudundan başka vücud ve Hak’tan gayrı mevcut olmadığını zevk etmektir.

Fena-i Zat; Kişilerin kendilerine ait olduğu zannedilen varlıklarının, Yüce Zat Hazretlerinin varlığında yok etmektir. Yani halka nisbet olunan vücut ve varlık, Hak’kın vücut ve varlığıdır. Halka ait olduğu zannedilen vücudun, Hak’kın vücudunda yok etmek ve vücutla mevcut yalnız Hak Teala hazretleri olduğunu isbat etmektir.

Tecelli-i zat; Yaratılmış olan tüm varlığın kesret olarak görünmesi zatı ilahiyenin bir tecellisi olup, halkın kendilerine ait varlıklarının olmadıklarını anlamak ve zevk etmektir.

         Tam fena ile Allah’ta yok olmak mertebesi budur. Yokluğu kabul edilmeyen ve bulunması daima gerekli ve elzem olan vücut, Hak Teala hazretlerine mahsustur. Ancak, “İnsanlar uykudadır öldükleri zaman uyanırlar.” Hadisinin hakikatını, nefsani istekler ve gaflet içinde bulunduklarından bir nebze dahi kavramaları mümkün değildir. Ölmeyi anlayamadıklarından, peygamber (sav) efendimiz akabinde “Ölmeden evvel ölünüz” buyurdu. Yani, zorunlu ölüm sana gelmeden kendi isteğinle öl. Hakikat sırrı olan bu sözü söyleyen buyurdu. Kişinin kendi isteğiyle ölmesinin gerçekleşmesi, Lâ mevcude illâllah, sırrının anlaşılması ile olur. Bu sırrın anlaşılması ise, beşeriyetten sıyrılıp, Vücutla mevcut, sıfatla mevsuf ve fiil ile fail, Hak Teala hazretleri olduğunu ve halkın kendi nefislerinde vücut ve sıfat kokusu koklamadıkları  yönünde bir anlayışın oluşması ile gerçekleşir. Bu mertebeye ihtiyari ölüm, tevhidi hakiki, masivanın yokluğu, fenafillah ve tam sarhoşluk derler. Yükselme ve ilerlemenin sonudur. Sonra ayılıp bekabillahda seyran eder. Bekabillah makamatı dörttür. Evvelki makam Cem’dir. Zuhuru olmayan kesreti içinde toplar. Bu makamda ilahi vücut ihsan olunur. Yani kendinde ve bütün masivada görünen vücudun Hak’kın vücudu olduğu ve her şeyi hulul ve ittihad olmaksızın vücudun, Hak’la mevcut olduğunun irfaniyeti ihsan olunur.

Hulul: Bir şeyin,bir şeyin içine girmesi

İttihad: iki şeyin birleşmesi.

         Hulul ve ittihadın olması iki vücut olmasını gerektirir ki, biri diğerine hulul etsin. Vücut, vahidi Teala vücudundan gayrı olmayınca hulul ve ittihat olamaz. Bu makamda halk batın, Hak zahir olduğundan, makam sahibi efal ve sıfatı ve bütün mevcudatı Hak’kın vücudu olarak müşahede eder. Mansuru Hallac bu makamda iken vücudu, Hak’tan ayrı görmediğinden “Enel Hak” dedi. Bu makamda, kesretsiz vahdet olduğundan vahdet şuhudu galiptir. Her zerre Hak’kın aynı olmakla, makam sahibi, Hak’kı, eşyadan evvel müşahede eder. “Ben hiçbir şey görmedim ki onun önünde ve arkasında O olmasın.” kibarı kelamı söylenmiştir. Bu makama seyri billah (Allah’tan seyir) ve seyri muhibbi denir.

  İkinci makam, Hazretül Cem makamıdır. Bu makamda ilahi sıfatlar ihsan edilir. Yani kendinde ve sairinde olan sıfat, ilahi sıfatlar olduğunu ve hululsüz, Hak’kın sıfatıyla mevsuf bulundukları yani, hayatı, ilahi hayat ile, ilmi Hak’la alim, irade ve kudreti Hak’la mürit ve muktedir, işitmesi ve görmesi, Hak’la işiten ve gören ve Allah’ın kelamıyla konuşan olduklarını idrak eder. Bu mertebede kesret açığa çıktığından makamı zahir yani Hak batın halk zahir olarak müşahede edilir. Mertebe sahibinin kesret müşahedesi, vahdet müşahedesine galiptir. “Ben her şeyin sonunda Allah’ı gördüm.” Yani kesreti, vahdetten evvel müşahede eder ve kesretin aynı vahdet olduğundan da gaflet etmez. Bu makamın karşılığı sıfattır. Yine bu makama seyri mahbubi ve seyri anillah (Allah’tan seyir) olarak da tarif edilir.

 Üçüncü makam, Cemül Cem makamıdır. Vahdet aynı kesret olmakla hem vahdeti hem de kesreti toplar ki, marecel bahreyn’dir. Herkesin ittifakı ile kabe kavseyn de derler. Bu makamda efali ilahi ihsan olunur. Yani her şeyin vücudu ve sıfatı, Hak ile mevcut ve mevsuf olduğu gibi efalde de Hak’kın fail olduğunu idrak etmektir. Kesretin Hak’kın zuhuru olduğunu ve kesretin Hak’k ın bütün mertebeleri olmakla beraber, Kesret her yönden vahdetin aynı ve vahdet her yönden kesretin aynı olduğunu gayriyetsiz müşahede etmektir. “Ben her şeyin beraberinde Allah’ı gördüm.” kibarı kelamı söylenir. Yani halkı, Hak ile birlikte bir olarak görür. Bu makamın karşılığı efal dir. Tam uyanıklık ve noksansız kemalat makamıdır.

 Dördüncü makam vahdeti ilahi olduğundan aynı vahdettir. Bu makama Ehadiyetül Cem ve ev edna makamı derler. “Ben Allah’ı Allah ile gördüm.” sözü söylenir. Çünkü hak’tan gayrı olmadığından Hak’kı Hak’ta görür ve kendi kendine kendinde arif olur. Bilen ve bilinen kendidir. Alem,Hak’kın vücudu ile hululsüz ve ittihatsız mevcut olunca alemin dahi daimül baki olmasını, ahiret, teklifat, ceza, mükafat olmamasını veya bunların Hak’ka ait olmasını gerekli kılar. Bunu sorana cevap şudur ki, Hakikatte vücudullahtan gayri vücut olmadığı için Hak’tan başka mevcut yoktur. Teklifat, mükafat ve ceza Hak’kın tecellisi olup, mertebelerinin gereğindendir.

 Hadid-3,Cenabı Hak buyurur; “Evvel, ahir, zahir ve batın O’dur.” Vücudu evvel, ahir, zahir ve batın olunca hiçbir fert kalmaz. Ayrı olarak zannedilen zahir mertebesinin gereği olan, kendi zuhuratı ve tecelliyatı ve de görünen suretler, tecelli edenin gayrı gibi görünsede vücut ve hakikatta gayri değildir. Kendi cemalinin kemalidir. Dalgalar denizin aynı olup görünüşleri denizden ayrı gibi algılanır. Dalgalar denizden gayrı olmayıp, denizin aynı olduğu gibi Cenabı Hak’ta “Ben gizli bir hazine idim bilinmekliğimi sevdim ve halkı halk ettim.” Hadisi kutsi sözü anlamınca, her tecellide ve kemalatıyla bilinmesini muhabbet ettiğinden ilmi ilahiyesinden olan kendi tecelliyatını kendine açtı ve uluhiyet ve kemalatını tecelliyatta aşikar eyledi. Dalgaların ortaya çıkışları ve kayboluşları denizden tekrar denize olup hariçten olmadıkları gibi tecelliyatı ilahinin zuhuru da zatadır. Harice değildir. Teklifat, yaratan hazretlerinden yaratılana olduğuna şüphe yoktur. Tecelli eden cenabı Hak, zuhura getirdiği tecelliyatını teklifatla muhatap kıldı. Zahir, mazhara muhtaç olduğundan ihtiyacın şiddetli olması ve zillete katlanılması, teklifatın icrası gereğidir. Yine de gayriyet yoktur. Batın mertebesi yönüyle teklif eden, zahir mertebesi yönüyle mükellef olan kendisidir. Kendi kendimize olan emir ve yasaklar içimizden geldiği ve içimizde olan ruhun, zahirimiz olan görünen cesedimizden gayrı ve ayrı olmadığı gibidir. Mükafat ve cezaya gelince inkar olunmaz, dünyada dahi müşahede edilir. İlahi tecelliyat ve rabbani saltanat ahirette de devam eder kesintiye uğramaz, aralıksız uygulanır.

 Zilzal-7-8 “Artık kim bir zerre miktarı hayır işlemişse onu görür ve kim bir zerre miktarı şer işlemişse onu görür.” kutlu fermanı üzre herkes dünyada yaptığı ameline göre kazandığı mükafat ve cezayı ahirette görecektir. Ceza Hak’kın celali, mükafat ise Hak’kın cemalidir. Celal ve cemalin zuhuru dünyada tecelli ettiği gibi ahirette dahi suretle tecelli eder. Hak Tealâ Hazretleri taayyünsüz (görünmeksizin),  sırf  zat yönüyle alemlerden ganidir. “Allah bütün alemlere muhtaç olmayacak bir Gani’dir.” Ali imran-97. Azab, azab eden ve azabı görenin kendinden ayrı olmadığından bunların uygulanışı hüküm ve alakaları mazharlara olur. Hak’ka ilgisi olamaz. Ancak bu sırrın idraki zevk ve müşahedeye muhtaçtır. Söz ile açıklamak ve varlığı nefsaniyetle zevk etmek mümkün değildir. Zevk ve müşahedenin bir nebze gerçekleşmesi, mesleki resul yönünden açıklandığı gibi şer’i şeriften bir an dahi ayrılmadan, fenafillah ve bekabillah zevk ve keşfi irfanı ile ihsan olunur. Hak’kın yardımıyla tamam oldu….

                                                                                                                   

 

                      Sadeleştiren

              Mehmet Naci GÜNEY

 

SELANİK’TE MEVLİHANE KAPUSU CİVARINDA HAK’KA DEFN EDİLMİŞ MELAMİ HALİFELERİNİN BÜYÜKLERİNDEN ŞEYH HACI ALİ URFİ EFENDİNİN SORULU VE CEVAPLI RİSALESİNİN SADELEŞMESİ

                                                          BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Hamd alemlerin Rabbi olan Allah’adır. Salat ve selam Seyyidlerin evveli ve sonuncusu Muhammed (sav) Efendimize ve onun yüce ailesine ve arkadaşları üzerine olsun.

Ey birader; bilmelisin ki, Hak Teala Hazretleri zatında, sıfatında, esma ve efalinde şirk kabul etmediği gibi din dahi şirket(ortak) kabul etmez. Resulun bir olması gibi din de birdir. Zümer Suresi 3.Ayet: “Gözünüzü açıp kendinize gelin! Halis din yalnız Allah’ındır.” Yani şirkten arınmış olan dindir ki, Aleyhisselatü Vessellem Efendimiz Hazretleri ve O’na tabi olanlara emredilen din İbrahim (as) dini üzerine olan milleti İbrahim dinidir. Yüce Allah, Ali-İmran Suresi 95.Ayetinde buyurur: “Hadi artık hanif olarak İbrahim dinine uyun. Müşriklerden değildi o.” Sıkı sıkı tenbih edilen emri ilahi, sırf tevhid üzere olmaktır. Yine Bakara Suresi 130.Ayette buyrulur: “Milleti İbrahim’den ancak sefih(zevk ve eğlenceye düşkün) olanlar yüz çevirir.” Hakikat yönüyle “Nefsini bilen rabbini bilir.” hadisi şerifin manası budur. Yani, Adem zamanından bu ana kadar bütün ümmetlerin sadık oldukları din, Ahmedi dindir. Tevhid üzerine dayanır. Elçilerin gelmesi ve kitapların inmesi, bozulan muamelat ve ahkamın değişmesidir. Din eskiden olduğu gibidir. Cümle kitapların ve vahiy yoluyla inmiş kitapların beyan ettikleri din O dindir. Ancak dini tam kemal üzere açıklayan yüce Kur’an’dır. Nasıl ki, Fahri Alem (sav) Efendimiz, bütün peygamberlerin imamı ise, Kur’anı Kerim de inzal olunan kitapların özüdür.

Tevrad’ı şerif; Tevhidi tenziyeyi.                 

İncil’i şerif; Yüksek teşbihi açıklar.

Tenzih: Allah(cc)’ü bütün noksanlıklardan temiz kılmak. Birşeye benzetmemek.

Teşbih: Bir şeye benzetmek.

     Geçmiş ümmetlerin istidatları olgun olup ikisini de anlamağa kabiliyetleri vardı. Şura Suresi 11.Ayet: “O’nun misli olan hiçbirşey yoktur, işiten ve gören O’dur.” Ayeti fermanınca daim ve baki üzere, yüce Kur’an tenzih ve teşbihi kendinde toplamıştır. Yüce Mevla Hazretleri bu özelliği Kur’an ve Furkan olarak buyurmuştur. Cem ve farkı kendinde toplamıştır. İmam Ali (kv) buyururlar: “Cemsiz fark şirk, farksız cem de zındıklıktır.” Sırrı nurlu Hazreti Şeyhül Ekber(ks) buyurur: “Sen cem ile fark arasında bulun, en doğru yerde olursun.” Yani fark ki, zahirdir, kayıt ve teşbihtir. Cem’siz yalnız fark ile kayıt olan açık şirkten kendini kurtarırsın ancak gizli şirkten kurtaramazsın. Benzer şekilde, sırf cem ki, batındır ve mutlak tenzihtir. Farksız yalnız cem ile olursan zındıklıkla kayıtlanmaktan kurtulamazsın.

Tevhid: Şer’i şerifin gerek zahirini ve gerek batınını cem ederek ikisinin de hükümlerini yerine getirmektir.

Zahir: Afakta olan görünen ve kitapla açıklanan.

Batın: Enfüsde olup avamın şuhud edemediği, zahir olan kitaplarda açıklanmayan ilahi ayetlerdir.

        Fussilet Suresi 53.Ayet: “Onlara ayetlerimizi afaklarında ve enfüslerinde göstereceğiz. Ta ki, onun Hak olduğu ayan beyan belli olsun.” Ayeti gereğince avam, açık olan ayetleri afakta görüp de enfüste göremediklerinden enfüsteki ayetler onlardan örtülü kalır ve batın olarak tabir ederler. Ehli vahdet, afakta gördükleri benzer ayetleri enfüste de şuhud ettiklerinden onların katında zahir ve batın bir şey olmakla zahir ve batını cem ederler. Mesela; İslamın binası beş şart üzerine oturur. Bu beş şartı açık olarak yerine getiren Müslüman olur. Ancak batın olan enfüste de belirtilen beş şart olduğundan adı geçen beş şartı zahiren ve batınen gerçekleştirenlerin, Tevbe Suresi 124.Ayet: “Onların imanları üzerine imanları arttı.” Hak’kın yüce fermanınca afaktaki imanları enfüsteki imanları ile ziyadelenir. Ehli tevhid ve ehli yakin olurlar ve şirkten kurtulurlar. Şeriatın hükümlerini gereği üzere yerine getirmiş ve sıdkıyet makamında bulunmuş olurlar. Şer’i şerif, uçsuz bucaksız bir deniz olduğundan ince eleyip sık dokuyanlara göre, şeriat, tarikat, hakikat ve marifet olarak isimlendirildi. Şeriatın nihayeti tarikatın başlangıcıdır. Tarikatın nihayeti tevhidi hakikinin başlangıcıdır. Tevhidi hakikinin nihayeti, marifetullahın başlangıcıdır.

Şeriat: Şer’i şerifin ahkamını söz ile tahsil edip öğrenmektir.

Tarikat: Şer’i şerifin hükümlerini fiilen uygulamaktır. Bunların ikisi de zahirdir.

Hakikat: “Allah’ım eşyanın hakikatını bana göster.” hadisine dayanarak aleyhisselatı vessellemin sözü üzerine eşyanın özünü, nisbet olmaksızın, gerçekte olduğu gibi anlamak ve şüphe duymamaktır.

Marifet: “Nefsini bilen rabbini bilir.” Hazreti nebevi sözü üzerine kendi nefsini bilmektir. Dikkat edilmelidir ki, irfaniyet kitaplardan araştırılmakla öğrenilmez ve anlaşılmaz. “Rabbımı Rabbımla bildim.” Sözü delilince Rab, Rab ile bilinir. Yol gösterici olarak Maide Suresi 35.Ayet: “O’na ulaşmak için vesile arayın.” Emri gereğince kişi terbiye olunmak için Mürşidi Kamile muhtaçtır.

        Hakiki tevhide sülük ederek kendini, ilahi beş varlığa sahip olan vacip ve vücut sahibi zatta mahv ve fena etmektir. “La faile illallah, la mevsufe illallah, la mevcude illallah”sırrı gerçekleşerek meratibi ilahiyeyi zevk ve şuhud etmektir. Rahman Suresi 26 ve 27.Ayet: “Herşey yokluktadır. Ancak, Rabbin celal ve ikram yüzü bakidir.” ayeti kerimesince masivadan, kendi görüş ve anlayışından ifna ve izole ile mevcut olan, gören ve görünen, fail ve tasarruf  eden Hak Teala olduğunu Şuhut etmektir.

Soru: Masivanın vücudu, sıfatı, fiilleri ve hükümleri görünürken nasıl yok olur? Yok olunca o emri ilahi, rabbani teklifat ve ahiret ve de ahirette verilecek yukarı ve aşağı dereceler olmaması gerekir.

Cevap: Yok olan var olmadığı gibi var olan da hemen söylemekle yok olmaz. Görünen bütün masivanın müstakil vücutları olmayıp ilahi zuhurattır. Vücut ve sıfatları Hak’kın vücudu ve mevsufluğu ile var iken cehaletle masivaya vücut ve sıfat verilmektedir. Gerçekte yok olanı var bildiğimizden yok ve izole edilecek kendi cehaletimizdir. Yoksa Hak’kın tecelliyatı bir an dahi yok olamaz, tecelliyat sonsuzdur, yok olmadığını bilmek de irfaniyettir. İki anda bir tecelli olmadığı gibi bir anda da iki tecelli olmaz. Ankebut Suresi 19.Ayet:  “Hiç görmediler mi, Allah yaratmayı nasıl başlatıyor, sonra onu yeni baştan yapıyor.” Emri üzere her anda olan baki tecelli, gayriyetin gayrıdır. Cehalet irfaniyette yok olunca gerçek vücut sahibi ortaya çıkar. Hak’kın vücudundan gayrı vücut olmadığı ve masiva denilen kesretin, tecelliyatı ilahiye olup vahdaniyetinin inkar olunamayacağı anlaşılır. Benzer şekilde “Ben bir gizli hazine idim bilinmekliğimi muhabbet ettim ve halkı halk eyledim.” Kutsi hadis üzere bilinmekliğini muhabbet etmesi, uluhiyet mertebelerinin icabı, rububiyet ve vahdaniyetini kesrette açığa çıkarmak suretiyle zuhura gelmesidir. Bundan dolayı kesret, ilahi zuhurat olduğu gibi kesrette görünen vücut, sıfat, efal ve ahkam ve de hareket ve sükunluk dahi yüce Rabbimizin çeşitli renklerle görünmesidir. Emir ve yasaklar, teklifatı ilahi, ahiret ve ahirette olacak sual, hesap, sırat, mizan, yukarı ve aşağı dereceler Kur’anı Azümüşşanda söylendiği gibi hepsi gerçektir. Amir, hakim ve fail olan zat’dan, memur, hüküm giyen ve kabul edene hitaptır.

Soru: Görünen kesret, Hak’kın zuhuratı olduğu için aynı olması gerekir, aynı olunca da sayıya gelen ilah olmasını gerektirir, teklifat kendinden kendine olunca dünya ve ahirette azab görecek olanın Hak Teala Hazretleri olmasını icab eder bu ise olası bir şey değildir.

Cevap: Zuhuratı ilahi, isim ve görüntü yönüyle gayrıdır. Onun için kendi kendine teklif vermesi ve azab etmesi olmaz. Çünkü teklifat ve azab görme rububiyet hükümlerindendir. Rububiyet mertebesi ise terbiye edilecek olanı talep eder. Terbiye olacak olanı, şeriat teklifi ile, azap görme ve nimetlenme gibi değerlerle işleme tabi tutar.

Soru: Hak Teala Hazretlerini denize, bu tecelliyatı da dalgaya benzetirsiniz, dalgalar denizin aynı olup denizde ortaya çıkar ve denizde kaybolur, benzer şekilde, bu mahlukatta Hak’da zuhur eder Hak’da yok olur dersiniz, buna da , Rahman Suresi 26 ve 27.Ayetler : “Herşey yokluktadır. Ancak, Rabbin celal ve ikram yüzü bakidir.” ayetiyle, Mümin Suresi 16.Ayet: “Bugün mülk kimindir? sadece kahredici Allah’ındır.” Ayetini delil getirirsiniz. Deniz olayında olduğu gibi, dalgalar denizden zuhur ederek denizin aynı iseler de gayrı görünür, işte isimler de dalga gibidir. Bazen denizi dalgasız görürüz, dalgaları da rüzgarın esmesiyle denizin kabarması olarak niteleriz amma zuhuratı ilahi dediğimiz kesretin noksan bulması yoktur. Her an yok olup var olurlar. Açıklanan iki ayetin hükümleri suretlerin üflenmesinden sonradır.

Cevap: Denizi dalgaya benzetmek kesretteki görünenlerin vücudunun bir vücut olmasından dolayıdır. Surette her ne kadar zıt görünse de hakikatta birdir. Bazı zamanlarda dalganın görünmemesi, Muhammed (sav) efendimizin makamı olan tevhidi ehadiyyet ve tevhidi sırfı işaret eder. Bundan önceki makam kesret ve vahdet, cemülcem makamıdır. Bu makam noksandır. Bundan dolayı Resulu Ekrem efendimizin gölgesi yere düşmedi. Gölgesi olmadı ve makamı sırf tevhide işarettir.

Soru: Rabbi Teala Hazretlerinin görünür olduğunu söylüyorsunuz ve İmamı Ali hazretlerinin “Görmediğim rabbe ibadet etmem.” buyurduğunu delil getirirsiniz bununla birlikte görme ahirete mahsustur, dünyada, hazreti Musa, salat ve selam O’nun üzerine olsun, görmemiş iken başkaları nasıl görmüş olabilir?

Cevap: Yüce Allah (cc)’ü hazretlerinin zahir, hazır ve nazır olduğuna şüphe yoktur. Ancak görünmesi ve bilinmesi beşeri özelliklerden hariç olduğundan hazreti Musa(as)’a “Göremezsin” buyruldu. Ancak eserlerin mazharı efal, efalin mazharı esma ve esmanın mazharı sıfat olup, hazreti sıfat hakikatı Muhammediye olmakla, yukarıda geçen bütün görünenleri kendinde toplayan hakikatı Muhammediye’yi gören, sayılmış görünen eserleri ile beraber eser sahibinde yok olduğunu müşahede eden, baki ve mevcut sıfatlarıyla zuhur eden yüce zat hazretleri olduğunu görür ve bilir. “Beni gören Hak’kı görür.” diyen peygamberimiz (sav) efendimizin emirleri üzere eserde, Bakara Suresi 115.Ayet: “Nereye dönerseniz dönün Allah’ın yüzü ordadır.” İlahi ferman yönüyle her tarafta görünen ve cilvegar olan kendidir. Amma kesret gören vahdeti göremez. Kesret vahdete perde olur. Perde kalkmadan sevgili görülemez.

Soru: Görünen Hak’kın tecelliyatı, tecelli, tecelli edenin aynı olduğuna göre her ne görürsek leş ve pisliğe varıncaya kadar Hak mı diyelim?

Cevap: Saydıklarımızla birlikte bu, şu, o her dediğin kesrettir. Kesret ise vahdetin zıttıdır. Kesret gören vahdet göremez ve vahdet gören leş de pislik de göremez. O halde bu yönde yapılan açıklamanın anlaşılması ve gerçeğin görülmesi ve zevk edilmesi ancak eşyanın hakikatının feth edilmesi ve müşahedesi ile olur. Zevk ve şuhudu olmayan “Dünyada ama olan ahirette de amadır.” İlahi emir üzere ama olan ne görebilir? Bu renk çeşitliliğini ve şekilleri nasıl anlayabilir. Medreseye girmeden fıkıh ilmi anlaşılmadığı gibi tevhide sülük etmeden ilmi tevhid anlaşılmaz. Her ilmin iyi olup olmadığını uzmanı anlar.

Soru: Bu görünen kesrete, tecelliyatı ilahi ve rabbin yarattıkları demek bir tabirden ibarettir. Bu ifadeye göre yaratılmışların zatlarında değişme olmadığı sürece iki tabirin arasında ne fark vardır? 

Cevap: Gerçekte fark yoktur. Farkı yaratan cehalettir ki, avam, yaratılmışları, kendilerine ait müstakil vücudu, sıfatı ve fiileri olan mahlukat zanneder ve onların Hak’tan ayrı olduklarını vehm ederler. Bundan dolayı  Hak’kın vücut, sıfat, efal, kudret ve kuvvetinde şirk koşarlar. Tevbe Suresi 18.Ayet: “Bütün müşrikler pistir.” Emri fermanına mazhar olurlar. Her ne kadar bazıları alemin vücudu Allah’ın vücudunun gölgesi, bazıları da alemin vücudu Allah’ın vücudunun gayrısı olduğuna inansalar da, Yüce Hak vücudunda ortak kabul etmediğinden gölge diyenler gölgenin gayriyetiyle ve ayrıdır diyenler gayrının gayrıyetiyle Hak’ka ortaklık ederler. Arifler ve hakikat ehilleri bu varlığı Hak’tan ayrı görmediklerinden ve alemi Hak’kın zuhuru olduğunu, kendilerine mahsus vücut ve sıfat kokusu koklamadıklarını bilip müşahede ettiklerinden şirk koşmazlar. Olgun bir tenzihten maksat Hak’kın birliğine arif olmak ve şirkten uzak durmaktır. Mevcut, mevsuf, fail ve tasarruf edenin Hak olduğunu ve kesrette görünen varlığın vahdetin aynı olduğunu ikrar ve Şuhut ederler. Alemi kesret, mevcudat, mahlukat, tecelliyatı zuhurat, her ne dersen de yine kendidir. Tabir ile değişmez. 

Soru: Bu senin buyurduğun ifadeyi niçin ulema efendilerimiz ifade ve açıklamada bulunmuyorlar.?

Cevap: Benim açıkladığım bir tabirden ibaret değildir. Bu olayın kendisi olup dört kitabın ortaya koyduğu tevhiddir. Bunun yanında alim demek; şeriat, tarikat ve hakikata vakıf olmak demektir. Yani şer’i şerifi zahiren ve batınen bilip uygulayan demektir. Fakat sadece zahir yönünü bilenler bildikleri kadarını yerine getirirler. Sebep ve manasını bilenler bu uslüp üzerine ifade ve tarifte bulunurlar. Hepsinin vaaz ve nasihatları şer’i şerif üzerinedir. Amma şeriatsız hakikat mümkün değildir. Daha başlıngıçta ahkamı şeriat bilmek ve yerine getirmek gerekir. Sonra tarikat ilmine sülük etmek, şer’i şerifin hükümlerini bizzat uygulamak demektir. Hakikat, ilmi ledün olup kitaplarda yazılı olmadığından ulema efendilerimiz, kitaplarda yazılanları çalışmaları karşılığında avama anlatırlar. Oysa kamil mürşit olan efendilerimiz ise hakikat ilmi ve marifet ilmi olan tevhid ilmini telkin etmeleri  görev bilinci ve aşkına sahip olmalarındandır.

Soru: Ahmedi dinin ilmi, akıl ve nakile dayanır. İlmi batın kitapları olmayınca akıl ve nakile güvenmemek gerekir?

Cevap: İlmi zahir, Rusullah (sav) den bu yana rivayetten rivayete ve kitaptan kitaba alındığından şüpheden arınmamıştır. İlmi batın ise; Kehf-65 “Biz O’na kendi katımızdan ilmi ledün bağışladık.” buyruğu üzerine yüce Mevla hazretlerinden almakla şüpheden kurtulmuştur. Gerçi, ilmi batın kitapları, ilmi zahir kitaplarından birkaç misli fazladır. Hepsi de ayet ve hadis üzerine yazılmıştır. Bu kitapları bir araya getirenler, Resulü Ekrem (sav) efendimizin varisleri olup zahiren ve batınen görevli olan kiram ve hakikat ehilleri kamillerdir. Ancak, ilmi zahir ilmi derstir. Bu da ders okumakla tahsil edilir. Amma ilmi batın, ilmi nefstir yani kişinin kendinde gerçekleşir. İlmi batın kitaplardan okumakla elde edilmediğinden, arifler kitaplarda yazılı olanlara itibar etmezler. Kitaptan öğrenilen ilmel yakindir, arifler ise aynel yakine bile kanmazlar, hakkal yakin oluşmadan konuşmazlar.

Soru: Söylemiş olduğunuz kişiler ve mürşitler zamanımızda pek azdır. Çok nadir hatta yok gibidir.

Cevap: Bu ve bu benzeri Allah erleri Ahmedi dinin doğrulayıcılarıdır. Ahmedi din durdukça onlarda bu alemde var olacaklardır. Beni İsrail zamanı, nebilerden ve İsa (as)’dan yoksun olmadıkları gibi. “Kavminin içindeki şeyh ümmetin içindeki peygamber gibidir.” Resullah (sav) efendimizin sözü üzere mürşitler, içinde bulunduğu toplumda nebi ayarında olduklarından kıyamete kadar bir an dahi noksan olmazlar. Her zamanda, her beldede mevcutturlar. Ancak bilinmeleri ehline mahsustur. Avam, zühtü takva ile bilmeyi arar. Bununla birlikte zahit ve Allah’tan korkanlar taliptir ve Hak’kı talep ederler fakat onlar istenilendir, Yüce Hak onları talep eder. Onun için zahirde bütün zamanlarını, Allah’ın farzları ve hazreti nebevi (sav) efendimizin sünnetleri ile geçirirler, ayrıca “Bir saatlik tefekkür bin yıllık ibadetten hayırlıdır.” fermanınca, yaratılmışların en hayırlısına en üstün ve yüce salat ve selam üzerine olduklarından vahdet denizinin tefekkürü, huzur ve müşahedesi  ile sohbettedirler. Gerçi herkesin haline göre konuşurlar, ticaret işleri ile uğraşırlar ise de “Nur Suresi 37.Ayet: “Öyle erler vardır ki, ne bir ticaret ne bir alış veriş onları Allah’ı anmaktan, namaz  kılmaktan, zekat vermekten alıkoymaz.” İlahi emir üzerine huzurdan ve daim namazdan, dualardan ve Resullah (sav) efendimize olan bağlılıklarından bir an dahi gaflet etmezler. Onların suretleri halkla, siretleri (iç yönleri) Hak’ladır.

Soru: Resul (sav) Efendimiz ibadet ve riyazat ile meşgul oldukları halde, bu kişiler ibadet ve riyazatla niçin meşgul olmazlar?

Cevap: Aleyhisselatı vessellem efendimizin ibadet ve riyazatla meşgul olmaları şeriatı yaymak içindir. İbadet, Rabbani tecelli olup Allah’a şükrü belirtir. İbadet değildir. Hatta, “Geçmiş ve gelecek bütün günahlarını bağışladım.” Sözü hatırlatıldığında yani, af ve bağışlanmış olduğu söylendiği halde bu nasıl bir ibadettir? diye sual ettiklerinde “Ben Allah’a şükreden kul olmayayım mı?” buyurdular. “Ben Allah’a ibadet eden kul olmayayım mı? buyurmadılar. Çünkü ibadet, cehennemden kurtulmak  ve cennete kavuşmak amacıyla yapılır. Katıksız ve ihlasla yapılmadığından ve bu kesretle meşgul ettiğinden itibar etmezler.

Soru: Rabbani olan ibadet Allah’a şükrane olarak yapılan ibadettir dediğin nasıl bir ibadettir?

Cevap: Kulun kendi varlığı olmayarak belli amaç ve beklenti içinde bulunmadan, Hak için, Hak’tan Hak’ka yapılan ameli salihtir. Bu şekilde yapılan ibadet enbiya ve varislerine mahsustur. Sebe Suresi 13.Ayet: “Ey Davud ailesi, şükür olarak işi yapın. Kullarım içinde şükredenler o kadar az ki..” bu özellikteki kişiler şükreden kullardır. İbadet eden kul değildirler. Bundan dolayı ibadetleri ubudettir. Avam bunların hallerine vakıf olamadıkları gibi sözlerine ve ubudetlerine de vakıf olamazlar. “İnsan bilmediğinin düşmanıdır.” sözü delilince Resul (sav) Efendimize yapılan iftiralar, buna benzer gün be gün yaptıkları kötülemeler ve ayıplamalarla kendilerini örterler. Cahillerden Allah’a sığınırız.

Soru: Hak’tan Hak’ka, Hak için ibadet nasıl olabilir?

Cevap: Meratibi saltanat bilinmeden, sultan bile tam olgunlukla bilinmez. Bütün noksanlıklardan arınmış olan Hak Teala hazretlerinin Uluhiyyet ve Rububiyyet mertebelerini bilmeden Hak’ka nasıl arif olabilirsin? Tevbe Suresi 28.Ayet: “Bütün müşrikler pistir.” Buyrulmuş iken, pislikle beraber padişaha değil sarayına bile yaklaşamazsın. “Vücudun en büyük günahtır. Başka günahla kıyas kabul etmez.” hadisi şerif delilince Vücudu unsuriyende mevcut oldukça ve benlikte bulundukça pislik olan şirk senden hiçbir zaman ayrılmaz. Ancak mürşidin telkini ile, vücudundan ve bütün masivadan kurtulup yok olduğunda, Rahman Suresi 27.Ayet: “Herşey yokluktadır. Ancak, Rabbin celal ve ikram yüzü bakidir.” ilahi fermanı üzere Hak’tan gayrı olmadığını söylemek ve fail Allahu Teala olduğunu, bunun hem enfüste hem de afakta gerçekleştiğini kabul edip bu şekilde müşahedede  bulunmakla şirkten kurtulmuş olursun. Fail ve yüklenici kendi olduğu gibi abid ve mabudun dahi kendi olduğuna şüphen kalmaz. Medresede bulunmadan en küçük bilgisizlikten dahi kurtulamazsın. Bunun gibi mürşidi kamilin önüne teslimiyetle diz çökmeden cehaletten ve şirkten kurtulamazsın ve marifetullahı tahsil edemezsin. Sözlerin şeriatla, işlerin tarikatla, halin hakikatla olmadan Resul(sav)’e tabi olamazsın, kamil bir mümin ve fırkayı naciyeden de olamazsın.

    Resulullah(sav) efendimiz buyurdular, “şeriat sözlerin, tarikat fiillerin, hakikat hallerindir”  Salat ve selam, başlangıçtan sona kadar, peygamberimize, ailesine ve arkadaşlarının üzerine olsun. Bütün yardım ve hidayet onlara mensup olanlar üzerine olsun. Amin Yarabbel Alemin… 

 

                                                                                                                            Sadeleştirme 

                                                                                                                    Mehmet Naci GÜNEY

 

 

HADİSİ ŞERİFLERİN SADELEŞMESİ

1- Ebubekir benden, Ebubekir’den ben. O benim dünya ahiret kardeşimdir.

2- İnsanın en hayırlısı insanlara faydalı olanıdır. En kötüsü ise zararı dokunandır.

3- Bir kimse zengine zenginliğinden dolayı hürmet ederse dininin üçte biri gider.

4- Kim namaz vaktinde uyur veya unutursa hatırladığı zaman namazı kılsın. Onun vakti o zamandır.

5- Cuma namazından sonra namaz kıldığınız zaman onu 4 veya 6 yapın.

6- Namaz mü’minin miracıdır.

7- Şüphesiz namaz tevazu ve alçak gönüllülüktür.

8- Kimin namazı kendisini kötülüklerden ve fuhşiyattan men etmiyorsa o namaz onu Allah’tan uzaklaştırır.

9- Nice gece namazı kılanlar vardır ki eline yorgunluk ve meşakkatten başka bir şey geçmez.

10- Kişinin namazı aklı kadardır.

11- Kıblesi Allah olmayanın namazı da yoktur.

12- Allah namaz kılanların kıblesidir.

13- Namaz dinin direğidir. Kim namaz kılarsa dinin direğini dikmiş, kim namazı terk ederse dinin direğini yıkmış olur.

14- Camiler beni anmak için yapılmıştır. Kim namaz safına katılırsa o benim rahmetim içindedir.

15- Dünya, ahiret ehline haramdır. Ahiret, dünya ehline haramdır. Ehlullaha ikisi de haramdır.

16- Bana cennetim için ibadet edenden daha zalim kim olabilir. Cennet ve cehennem olmadan bana ibadet eden kulum daha hayırlıdır.

17- Allah cahillerden hiç kimseyi dost edinmemiştir. Allah ledün ilim sahiplerini dost edinmiştir.

18- Kişinin her duyduğunu söylemesi yalancı olmasına yeter.

19- Hz. Peygamberimize soruldu: “Allah’ın dostları kimlerdir?” Cevaben “Allah’ın zikrine riayet edenlerdir.” dedi.

20- Ben Allah’tan, mü’minler de benim nurumdandır.

21- Allah ile öyle zamanlarım olur ki, aramıza ne bir mukarrebin melek ne de mürsel peygamber giremez.

22- Ulema gökteki yıldızlar gibidir. Hangisine uyarsanız doğru yola girersiniz.

23- Ulema peygamberlerin mirasçısıdır.

24- Ümmetimin uleması beni İsrail peygamberleri gibidir.

25- Ümmetimin en şereflileri Kur’anı yüklenenlerdir.

26- Ulemanın en kötüsü umeranın (amirlerin) kapısında bekleyendir.

27- Kim kardeşinin kuyusunu kazarsa kendisi o kuyuya düşer.

28- Sadaka rahmanın iki eline düşer.

29- Sadaka ömrü uzatır belaları def eder.

30- Cömertin yedirdiği şifa, cimrinin yedirdiği hastalıktır.

31- Siz bazı işlerde tereddüte düştüğünüzde kabir ehlinden yardım isteyin.

32- İnsanların en cimrisi selamda cimrilik edendir.

33- Allah’ım beni haset edilenlerden kıl. Kim hevasına tabi olursa vuslattan haram olur.

34- Kim alçak gönüllülük ederse Allah O’nu yükseltir. Kim ki kibirlenirse Allah’ta O’nu küçültür.

35- Kibirlenene karşı kibirlenmek sadakadır.

36- Kim Hak’ka ihtiyari olarak tapmazsa halka mecburen tapar.

37- İlim Çin’de de olsa isteyiniz.

38- Kim ki gözünü seviyorsa ikindiden sonra yazı yazmasın.

39- Kim aşık olur, iffetini, aşkını gizlerse şehit olarak ölür.

40- Ali benden Ali’den ben.

41- Ali beşeriyetin en hayırlısıdır. O’nun hakkında kim şüpheye düşerse küfre düşer.

42- Beşikten mezara kadar ilim isteyin.

43- Ali beşeriyetin en hayırlısıdır. O’ndan imtina (kaçınan) eden küfre düşmüş olur.

44- Hüseyin benden Hüseyin’den ben.

45- Ehlibeytimden bana en sevimlileri Hasan ve Hüseyin’dir.

46- Ben ilmin şehri, Ali ise kapısıdır.

47- Nefsini bilen Rabbını bilir.

48- Kul (mugayenel) yaptığı zaman insanlardan marifeti kesilir.

49- Beni bilen beni arar, arayana bulunurum. Bulunduğumu aşık ederim. Aşık ettiğimi katlederim. Katlettiğimin diyeti ben olurum. Kimin diyeti olmuşsam onunla benim aramda fark kalmaz.

50- Vücudun en büyük günahtır. Onunla hiçbir günah kıyas kabul etmez.

51- İnsanlar uykudadır öldükleri zaman uyanırlar.

52- Ölmeden evvel ölünüz.

53- Allah’ın ahlakı ile ahlaklanın.

54- Kim Hüseyin’i kabrinde ziyaret ederse Allah’ı arşta ziyaret etmiş gibi olur.

55- Rabbımı tüysüz bir genç suretinde gördüm.

56- Rabbımı en güzel surette gördüm.

57- Rabbımı Halilin suretinde gördüm.

58- Beni gören Hak’kı görür.

59- Garip olarak ölen şehit olarak ölmüştür.

60- Kim aşık olarak öldüyse şehit olarak ölmüştür.

61- Ya ! Ali sen benim yanımda Musa’nın yanındaki Harun gibisin.

62- Aşık olun, velev ki bir kediye bile olsa.

63- Allah kimi severse onun günahı zarar vermez.

64- Bir milletin efendisi o millete hizmet edendir.

65- Hizmet eden hizmet görür.

66- Allah Adem’i kendi suretinde veya Rahman suretinde yarattı.

67- Allah sizin suretinize bakmaz sizin kalp ve niyetinize bakar.

68- Dünyada Allah’ı görmeyen ahirette de göremez.

69- Mahlukatın lisanı rahmanın kalemleridir.

70- Yolculuk edin sıhhat bulun.

71- Mü’minin ferasetinden sakının. Onlar Allah’ın nuruyla bakarlar.

72-73-Kim Allah yanındaki değerini bilmek isterse Allah’ın kendi yanındaki değerine baksın.

74- Selman ehlibeytimdendir.

75- Allah tektir tekleri sever.

76- Allah ferttir fertleri sever.

77- Bana Rahmanın kokusu Yemen tarafından  geliyor.

78- İnsan ve Kur’an ikizdir.

79- İnsan ölünce kıyameti kopmuştur.

80- Alimin ölümü alemin ölümü gibidir.

81- Abdest mü’minin silahıdır.

82- Benimde kalbim bazen paslanır. Onun için günde yetmiş veya yüz defa istiğfar ederim.

83- Bekarları tercih edin. Onların sevgisi şiddetli, nazları azdır.

84- Dört şey ömrü uzatır. Seherde elma yemek, bakire kız almak, akarsuda yıkanmak, sağ tarafa yatmak.

85- Belalar en çok peygamberlere sonra velilere sonra benzerlerine gelir.

86- Resulullah ve bütün peygamberler ve onların varisleri, hulâfai raşidin ve onların yolunda giden ehli tevhid hepsi melâmi idi.

87- Garp ehli daima Hak üzerinedir. Hak onlarla beraberdir, onlar içindedir, onlardandır ve onlardır.

88- Kimin sözü çok olursa hatası da çok olur. Hatası çok olanın günahı da çok olur. Günahı çok olan da cehenneme yakışır.

89- Kim bana bir kez salat getirirse Allah ona on kez salat getirir.

90- Bana bir kez salat getirenin zerre kadar günahı kalmaz.

91- Çocuk babanın sırrıdır.

92- Hz Ali (ra) diyor ki: Ben Mekke’de peygamberle beraberdim. Bazı bölgelerine çıktık. O’nu dağ ve taş karşıladı.

93- Sana gelmeyene sen git. Sana haksızlık edeni sen affet. Sana vermeyene sen ver.

94- Her kabın içinde ne varsa dışarıya o sızar.

95- Kalplerinizi zikirle yenileyin ve tefekküre devam edin.

96- Kâmil bir şeyh kavminin içinde, peygamberlerin ümmetindeki gibidir.

                                                                                                                                          Sadeleştiren

                                                                                                                               Mehmet Naci GÜNEY   

 

İNSANIN NEREDEN GELDİĞİNİ VE NEREYE GİTTİĞİNİ AÇIKLAYAN RİSALE

                                                         BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Salat ve selam yüce elçi olan Muhammed (sav) ve o’nun yüce evlatlarının tümü üzerine olsun. Şu bilinmelidir ki, insan , kamil olmayınca Hak katında makbul değildir ve tam bir kabul görmez. Şimdi insanın olgunluğu, nereden geldiğini bilmekle olur. Aslını, ne amaç için yaratıldığını, halini ve nereye gideceğini yani sonunun ne olacağını bilmek, insanın olgunluğudur. İnsanın bu erdemliği yakalamasının püf noktası ise yukarıda ifade edilen iki özelliğin anlaşılmasıdır. Çünkü bu iki aslı, yani nereden geldiğini ve nereye gittiğini  bilmeyen hayvandan daha aşağıdır. Ey aşık! Yüce Hak Kur’anı Keriminde Kassas Suresi 88. Ayetinde “Allah’ın yüzünden başka her şey helaktadır.” Bir hadisi kutside ise “Allah vardı O’nunla şey yoktu.” buyurdu. Şimdi dahi böyledir. Ancak bu sırrı bilmek, nereden geldiğini bilmekle olur. Ey aşık! Hak’kın aslından yani Hak’kın zatının gayrı değilsin şimdi de değilsin. Bu sırrı bilmeyen kördür, ağyar görür. Denir ki, “Burada kör olan ahirette de kördür.”  Yani dünyada  kalbi kör olanın ahirette de kalbi kördür. Dünyada Hak’kı bir yüzden dahi idrak etmeyen, ahirette de bir yüzden idrakı olmaz. Körün işittiği gibi işitir ancak güneşi göremez, o’nu ısısından anlar. Şimdi zatı hak mutlaktır, bir esma tecellisi ile kayıtlanmadığından her görünende ve görünmeyende tecelli eden O’dur.

Görülmeyen, akli olan alemi gaybdır, görülen yani açık olan alem ise şehadet alemidir. Gayb olan zuhurdan evvel sıfattır ve sıfatın zuhuru esmadır. Mesela, çakmak taşında ateş olmak sıfattır, çakmak ile ateşin  zuhura gelmesi esmadır. Diğerleri de bunun üzerine kıyas edilebilir. Mesela, mevsufun zuhuru olan kudret sıfattır, sıfatın zuhuru ise kadir ismini alır. Makul olan sıfata esma perdedir, sıfat ,alemi gaybdır, esma ile zuhur eder. Gizli hazine olan da budur. Hadisi kutside; “Ben bir gizli hazine idim bilinmekliğimi muhabbet ettim ve halkı yarattım.” buyurulmuştur. Halk, arap dilinde fani olana derler. Yani gizliyim ve sabitim, zatı mutlakım, isim ve resimle idrak olunmam. Halkı yani fani olanı yarattım yani zuhura getirdim. Halkı yüce isimlerime cilve yaptım. Zuhura gelen esma tecellilerini kimi delille, kimi zevk ile, kimi şuhud ile bildiler. Bu şekilde bilmeyen kördür. Şimdi, esmanın cilvesi olan halkın evveli aklı evveldir, Nuru Muhammed’dir. Cümle mevcudat Nuru Muhammed’den zuhura geldiler. “Allah evvela benim nurumu yarattı.” Hadisi zahir oldu. Nuru Muhammed nefsi kül ile göründü. Tabiat, heyula, şekil, cisim, arş, bütün felekler, melek, hayvan, nebat ve insan bu tertip üzere Nuru Muhammed’den bir biri ardınca açığa çıktı. Bu halkiyet “Sen olmasaydın alemi yaratmazdım” kutsi hadisi ile kuvvet buldu. Ancak, insanın maddesi olan Nuru Muhammed’in aslı ve yolu ise, zattan sıfata, sıfattan esmaya, esmadan Nuru Muhammed’e ve Nuru Muhammed’den nefsi küle, sonra bu tertip üzere mertebe-i insana gelindi.

Hut Suresi 6. Ayeti olan “Onların duracak ve saklanacak yerlerini bilir.” Sözü buna şahittir. İstikrar manada, kabiliyet cisimde olur. Şimdi bu yürüyüşle insana gelen, insanı kamildir ve istidatı tamdır. Çok çalışması olmadan riyasızca kemalat tahsil eder ve yol O’na kolay olur. Fakat bu yürüyüşle mertebe-i insana gelemeyenin istidadı uzak olur. Bu insanın kabiliyetinin uzak olmasının nedeni, belki nebat aleminde veya hayvan aleminde iken bir şey sebep olup eğlenip kalmasıdır. Mesela; Bitki bir afete maruz kalıp ebeveynlerden birisi yemeden bozulabilir, yense bile meni olmadan bozulabilir veya ruh üflenmeden araza tutulabilir, yenilmeyen bir nebat veya hayvan da ise, bu bitki veya hayvana afet tesir ederek bozulabilir. Velhasıl hangi madende veya bitkide yahut hayvanda eğlenmiş ise onun sıfatını kazanır böylece istidatı uzak olur. Bundan dolayı kimileri az çalışma ile kimileri çok çalışma ile yola gelirler ama kimi de bir şekilde asla yola gelemez. Mürşidi kamili fark edemez ve insanlığını bulamaz. Velhasıl hangi doğuşta ne kadar eğlenirse o kadar kabiliyeti uzak olur. Mertebe-i insanı bulmadan üç doğuşta devreder. Ancak insana ruh üflendikten sonra artık devr yoktur. Çünkü insanın yaratılışı en güzel surettedir. En güzel sureti bulmayan, maden, bitki ve hayvana geri dönüp devretmez. Bunun delili Tin Suresi 4.Ayettir “Biz insanı en güzel surette yarattık.” Ruh bedenden ayrıldıktan sonra başka bir bedene girdiğini söyleyenler vardır bu düşünce batıldır. Fakat silinmiş veya değiştirilmiş bir suretle suretlenenler olmuştur, bu durum gerek dünyada gerekse ahrette gerçekleşebilir. Nitekim, israiloğulları daha hayatta iken  maymuna ve domuza dönüştürülmüştür. Buna benzer olaylar bazı kötü ruh sahipleri için de daha dünyada iken gerçekleşmiştir.

Nisa Suresi 47.Ayeti buna delildir. “Ey kendilerine kitap verilenler! Biz bir takım yüzleri silip arkalarına çevirmeden, yahut cumartesi ashabını lanetlediğimiz gibi onları da lanetlemeden önce, yanınızda bulunanı tasdikleyici olarak indirdiğimize inanın.” Bu değiştirme cismanidir. Fakat ölümden sonra da kötü ruhlar için dönüşüm olabilir. Ancak, ruhun bir bedenden çıkıp başka bir bedene girmesi şeklinde olmaz. Belki, günah ve çirkin hareketler sonucu oluşan hayvan tabiatı şeklinde olabilir. Kötü ruh sahiplerinde hangi hayvan tabiatı galipse onun suretiyle haşr olsa gerektir. Mesela; Tamah domuz,  hased maymun, kibir fil, nifak yılan, kin deve, gadap köpek, yalan şeytan, diğerleri içinde buna benzer bir kıyas yapılabilir. Yani, insan ahlakından olmayan her bir ahlak o hayvanın suretinde olsa ve o suretlerle azap görse gerektir.

Zümer Suresi 71. Ayeti buna delildir. “İnkar edenler bölük bölük cehenneme sevk edilirler. Oraya geldiklerinde onun kapıları açılır ve cehennem bekçileri onlara şöyle derler: “Size içinizden resuller gelmedi mi ki, Rabbinizin ayetlerini karşınızda okusunlar ve sizi şu güne kavuşmamız hususunda uyarsınlar?” Onlar “Evet, derler, geldiler ama inkarcılar hakkında azap hükmü  hak oldu.” Çirkin birer iş olan zina ve erkekler arasındaki cinsi sapıklık ve diğerleri gibi kötü suret olup sahibine azap ederler. Tıpkı güzel işlerin sevilen bir suretle suretlendiği gibi. Bu suret bir dostun sureti olabilir. Belki cennet nimetleri ve cehennem azaplarının hepsi, bunların karşılığı yapılan işlerin suretlenmesi olsa gerektir. Bunun için “onların amelleri kendilerine geri çevrildi.” Sözü söylendi. Ölümden sonraki değişim ruhanidir. İnsan belki bu değişimi görmez ama diğer yaratılanlardan ancak keşf sahibi olanlar görebilir. Bazı kötü ruh sahiplerinden yalancı ve şer olanlar bu alemde ziyankar olup Hak’tan uzak kaldılar. “Her zararlı öldürülür” yaklaşımı ile katledilirler. Velhasıl kötü ruh sahipleri gerek dünyada gerekse ahirette anasırdan ayrılamazlar. Çünkü cehennem zaten unsurlar yeridir. Amma mü’min bir ruh ise, eğer olgunluk kazanmadıysa ruhları bahtiyar olacakları cennetle kayıtlanırlar. Bazı asi olanlar ise Allah korusun cehennemle kayıtlanırlar. Ancak dua, kuran, mevlüt, tesbih ve sair ibadette sadık olan ayrıca hayır ve hasenat işleri ile uğraşan gamlı ve kederlenmiş ruhlar ise  bu halleri ile afva uğrayabilir. Bundan dolayı cehennemden uzaklaşıp cennetle kayıtlanırlar. Bu, Resulullah salallahü aleyhi vessellem efendimizin duaları bereketiyle Ebu Talib’in  hayat bulup iman etmesi gibidir.

Yaratılış zamanında, Resulullah (sav)’in yardım ve ikram ediciler olan  ebeveynleri hazreti Abdullah ve hazreti Amine vefat ettiler. Resulullah (sav) efendimizin duaları ile hayat buldular ve peygamberliğine iman getirdiler. Amma kamil ve büyük zatlar olan enbiya ve evliyadan bazıları ahirete intikal etmeyip semaya yükseltildiler. Hazreti İsa, İdris, Hızır, İlyas ve Ali İbni Talip gibi. Kimi meşhur ismiyle kimi ise değişik isimle tekrar yeryüzüne inerler. İsa (as), İdris (as) ve Ali İbni Ebi Talip gibi. İdris (as) dört bin sene sonra bağleyk bölgesine İlyas ismiyle nebi oldu. Hazreti Ali, İsa (as) gibi ahirete intikal etmedi, Nisa Suresi 157.Ayette buyrulur. “O’nu öldürmediler ve asmadılar, sadece onlara benzer gösterildi.” Nuh (as), gemisinin durduğu yerde bir tahta buldu , tahtada Ali İbni Ebi Talip ismiyle yazı gördü ve onu koruma altına aldı. Ali semaya yükseldi, ahir zamanda, ahir ismiyle gelecek yazıyordu. Tıpkı İdris (as) gibi. En iyisini Allah bilir.

Ahirete intikal eden kamiller asla bir mekan ve zaman ile kayıtlanmayan mutlaklardır. Her mekanda hazırlardır ve asıllardır. Bazen latif olurlar, bazen de kesif suret giyerler. Bundan dolayı kabirlerin ziyareti meşru oldu. Eğer kabiri ziyaret eden kamil ise, kabirdeki, yapılan duadan fayda görür, Kabirde yatan kamil ise ziyarete gelene fayda verir. Çünkü ihtiyaç görür. Bunun için ehlullah her zaman fayda sağlar. Kötü ruh olan vampir ise zarar verir. Ehlullah’ın fayda vermesi, “Siz bir işte tereddüte düşerseniz kabir ehlinden yardım isteyin” hadisi ile şahitlidir. Çünkü veli ahirete intikal etmesiyle tasarrufu kesilir. “Allah benim vekilimdir, O, ne güzel vekildir.

                                                                                                                        

                                                                                                                             Sadeleştiren

                                                                                                                     Mehmet Naci GÜNEY