18 Haziran 2011 Cumartesi

“AŞK’a dair”

Allah’a hamd, cümle alemler ve alemlerdeki tüm varlıkları aşk’ından yarattığı habibullah (Allah’ın sevgilisi) olan Hz. Muhammed’e (s.a.v) evlâdı resule selam olsun. Yüce yaratıcı, “Biz gökleri, yeri ve arasındakileri eğlenmek için yaratmadık. İkisini de sadece Hakk’ı göstermek üzere yarattık..” (Duhan- 38,39) dediği gibi, kutsi beyanında; “Ben gizli bir hazine idim bilinmekliğime muhabbet ettim / aşık oldum ve halkı yarattım” buyurur. Aşk kelimesi arapça lisanda muhabbet olarak ifade edilir. Ki, bu kutsi beyândan açıkça anlaşıldığı gibi cenab-ı Hak, kendisinin yarattıklarınca bilinip arif olunmasına aşık olduğunu ifade ediyor. 
       Yaratılan cümle alemlerdeki varlıklar içinde insan ve cinlerin kulluk mükellefiyetiyle yaratıldığını ifadeyle Kur’an’da; “İnsan cinleri ancak bana ibadet / kulluk etsinler diye yarattım” (Zariyat- 56) beyan olunur. Ki, cinler mükellef olarak yaratılmalarına rağmen cinlerin kulluğu insanın makamından nakıs / eksik bir kulluktur. Bunu ifadeyle kur’an’da, "kuşkusuz biz göğe ulaşmak istedik, fakat onu çetin bekçilerle ve yakıcı ışıklarla dolu bulduk." (Cin- 8) “Onlar Meleil A’la olan en yüksek cemaati / meclisi dinleyemezler. Ve her taraftan kovulup atılırlar.” (Saffat- 8) buyrulur. Ki, ayetteki “gök” ruhaniyet alemini, “gökler” makam-ı insanı, “meleil ala” yani yüce cemaat veya meclis ise ehl-i kemâlin, arifi billâh’ın meclisini remzeder. Bu itibarla, Allah’a iman edip ona ibadet yapmalarına rağmen, “yeryüzünde Rabb’ın halifesi” (Bakara- 30) ve “ahseni takvim / en güzel surette” (Tin- 4) ve en kemâlli yaratık olan insanın makamına ulaşamadıklarından, cinler insan-ı kâmil marifetinden mahrumdurlar.
        Çünkü insan, yeryüzünde Rabb’ın halifesi ve en güzel suret mazharı olduğundan,  yaratılanların içinden ancak ve ancak insan kendisini halife olarak yaratan Rabbı’nı bulup ona kavuşmak potansiyel ve kabiliyetini taşır. Bu itibarla gizli hazine olan cenab-ı Hakk’ı bilmek, yani Rabbı’na arif olmak için yaratılan yegâne varlık insandır. Her insanın donanımında yaratılışından muhabbet / aşk olmasına rağmen, insan bu aşkı’nı ağyâre, yani Hak’tan başka şeylere sarfederek harcar. Ki, bu harcama mal mülk sevgisi, aile efradı sevgisi, spor, doğa, siyaset, karşı cins vb. bir insanın tüm faaliyetleri ile açığa çıkar. Ki, bu şekilde Rabbın’dan gafletle yaşayanlar, cehaletle donanımlarındaki Hak aşk’ını masivaya, yani Hak’tan gayrıye harcayarak kulluk yaparlar.
        Oysa Kur’an’da; “Yemin olsun ki, insanı biz yarattık. Nefsinin ona neler fısıldadığını da biliyoruz. Biz ona şah damarından daha yakınız.” (Kaf, 16) Başka bir ayette ise; “O, nerede olursanız olun sizinle beraberdir…” (Hadid, 4) buyrulduğu gibi diğer bir ayette “Doğu da batı da Allah’ındır, yüzünüzü nereye çevirirseniz Allah’ın yüzü oradadır.” (Bakara, 115) buyrulur. İşte bu ve benzer ayet beyanlarından açıkça anlaşıldığı gibi her insanda ve cümle eşyada Rabb’ın varlığı mevcuttur. Eğer bir insan, kendinde ve cümle eşyada mevcut olan Rabbı’na arif oluverse, o zaman potansiyelindeki aşk “Allah aşkına” dönüştüğü gibi kendisi de “Hak aşığı” olur. Ve Hak aşığı, ilâh-i aşk’la insanı kâmil mertebesine yükselerek Muhammed-i kullukla dünya ahiret cümle alemlerde, Rabb’ın katında bir kullukla var olur.
     Yaratılımış ve yaratılacak tüm insanlar içinde, Rabbı’na arif olma kulluğunun en kemâlli mazharı Hz. Muhammed (s.a.v) olduğundan, Hz. Muhammed kulluğu habibullah yani Allah sevgilisinin kulluğudur. Ve yüce yaratıcının, Muhammed (s.a.v) kulluğuyla kendinin bilinmesine muhabbet adip aşık olmasını ifadeyle Süleyman çelebi Hz.leri mevlidinde;
 Gel habibim (sevgilim) sana aşık olmuşam
 Cümle halkı sana ata kılmışam diyor.
        Bu itibarla arif ve agâh olunması gerekir ki, cümle alemleri alemlerdeki her bir şeyin var olması Hakk’ın Muhammed’çe bilinmekliğine aşık olmasındandır. Eğer Hz. Resulullah efendimiz olmasaydı hiçbir şey yaratılıp var olmazdı. Bunu ifadeyle cenab-ı Hak kutsi beyanında; “Sen olmasaydın, sen olmasaydın felekleri yaratmazdım” diyor.
       Buna göre, her bir şeyin varlık sebebi ve her insanın donanımındaki aşkı cehalet ve gafletle, Hak’tan gayrı şeylere harcayıp sarf etme kulluğunu Muhammedileştirdiği oranda, kişi Allah’ın aşkına mazhar olur. Ve böyle bir kişi ilâh-i aşk’la yaradılışının yüce gayesine erişip Rabbı’na kavuşur. İşte bu kişiler Kur’an’daki; “..onlar Allahı sever Allah’ta onları sever..” (Maide -54) beyanı hikmetince Yaratıcı ile sevişir. Ki, insan olarak yaratılan bir kul’un bundan daha ala keyfiyeti olmadığı gibi, o kul’u bundan daha ziyade mutlu edecek bir oluş yoktur. Çünkü bu kulluktur hacı bayramı veli Hz.lerinin “yâr ile bayram etmesi,” bu kulluktur ehl-i kemâl’in bu alemde dahil olupta bir daha ebediyen çıkmadıkları “irfan cenneti.” vesselam.

                                                                                                              Nejdet Şahin
                                                                                                              23 ekim 2010                                
                                                                                                                cumartesi

BEN MELAMET HIRKASINI KENDİM GİYDİM EYNİME

Öğünmek cümle alemleri ve bu alemlerdeki tüm varlığı kendi zat’ı mevcudiyetinden yaratan Allah’a mahsustur.
           Selama layık olan ise, aşkına cümle alemler ve alemlerdeki varlıklar yaratılan, Hz. Muhammed s.a.v efendimiz ve onunla beraber, her zamanda sağ ve mevcut olan ehli beyt’tir, evladı Resul’dur. O evladı Resul ki, kıyamete kadar insanlığı makamı velayet irşadı ile geçmişte aydınlattığı gibi, halen aydınlatmakta ve gelecekte de aydınlatacaktır. Çünkü insanlığın yaradılışının ideal gayesi olan olgunluğa, yani insanı kamil makamına ulaşabilmesi ancak evladı Resul irşad aydınlığı ile mümkündür.    
        Evladı Resul’un en kemal’li ve ziyalılarından olup, zamanında etrafını irşadı ile aydınlatan ve mahlası / lakabı “Nesimi” olan Hazret’in, Türk dünyasında pek meşhur olup, dilden dile dolaşan ilahi’sini şerh etmeyi, bize ihsan ve nasip ettiği için, Allah’a şükürler olsun.     
     Hz Nesim’i buyurdu: BEN MELAMET HIRKASINI
                                              KENDİM GİYDİM EYNİME
                                              ARU NAMUS ŞİŞESİNİ
                                              TAŞA ÇALDIM KİME NE

                                              HAYDAR HAYDAR
                                              TAŞA ÇALDIM KİME NE
   Melamet hırkasını eyni’ne giymek, insanın cümle kulluğunda Melamiliğin hakim olup Melamiliğe dahil olmasıdır. Ki, Melamilik cümle peygamber ve insanı kamil olan evliyanın ulaştığı kulluk mertebesidir.
   Melamiler için Kuranı kerimde, “Ey inananlar, içinizden kim dininden dönerse Allah onun yerine öyle bir kavim getirir ki; Allah onları sever, onlar Allah’ı severler, onlar müminlere karşı boyunları büküktür/mütevazı ve merhametlidirler. Kafirlere karşı başları dik/izzetlidir. Onlar Allah yolunda mücadele ederler, dil uzatanın levminden/kınamasından korkmazlar. Bu Allah’ın dilediğine yönelttiği bir lütuftur / ihsândır…” (Maide, 54) buyrulur. Ki, ehl-i kemâl, bu âyetin Melâmîleri târif ettiğini beyan etmişlerdir. Çünkü kınayanın kınamasına aldırmamak Arapça ‘levm’ kelimesidir ki, kınanmak mânâsında olup, melâmet demektir.
Ayette ifade edildiği gibi Melâmîler, Allah’ı sevdikleri gibi, Allah da onları sever, yani Allah’la sevişirler. Melamiler dâima Cenâb-ı Hak’la vuslatta olduklarından, onlar Hakk’ın kendilerini kınamasından, Hakk’a vuslattan mahrum olmaktan ve Allah’ın emir ve yasaklarına riâyet etmemekten korkarlar. Melamiler, Halkın onları cehalet ve gafletle kınamasına aldırmadıkları gibi, cehalete ve zulme karşı, irfâniyet ve kemâlatlarıyla dik ve çetin durup boyun eğmezler. Hidâyet tecellilerine ve müminlere karşı ise, mütevazı ve hürmetlidirler.
  Şeyh-ül Ekber Muhiddin Arabî Hazretleri, Fütuhat-ı Mekkiye adlı eserinde: “Melâmîler; bunlara melâmetçiler de denir. Bu ad dahi lügat yönünden, bunlar için zayıf bir kelime olmuş olur. Bu gibi kişiler, Allah yolunun efendileri ve önderleridir. Bütün âlemin tek efendisi bunların arasındadır. İşte o büyük efendi de Resûlullah Muhammed (sav) Efendimizdir. Bunlar, Hak Teala’nın emir ve yasaklarını bu âlemde yerleştirdiler, kuvvetlendirdiler. Sebeplerini yerli yerinde açıkladılar. Yaramayanların da nedenlerini anlattılar. Dünya evine yarayacak hacetleri dünyaya bıraktılar, ahiret gününün hacetlerini de ahirete bıraktılar. Eşyaya Allah’ın baktığı nazarla baktılar, gerçekleri birbirine karıştırmadılar.” diyor.
Bu itibarla Yunus emre, Niyazi mısri, Hz. Mevlana vb. gib,i çeşitli zamanlarda yaşayıp insanlığı aydınlatmış olan insanı Kamil veliler de, “Melami” olduklarını beyan etmişlerdir. Çünkü Melamilik Pir Seyit Muhammed Nur Hz. leri nin buyurduğu gibi “ Kulun fenafillah olup Hz. Muhammed s.a.v ahlakıyla ahlaklanmasıdır. Fenafillah kulun cehaletle kendine ve eşyaya nisbet ettiği varlıkların yokluğunda Hakk’ın zat’ı mevcudiyetinden ve tecellilerinden gayrı görmemesidir. Melamiler Hakk’a vasıl / kavuşmuş ve Hakk’ın “Beka”sı ile beka bulmuş kulluklarında “İnsanı kamil” marifetinin zahir olup açığa çıktığı kulluk’tur. Bu itibarla insanlığı tebliğ ve irşadı ile aydınlatmış olan cümle peygamberler ve insanı kamil olan veliler melami’dir.
        Peygamberlikle irşad Kur’an-ı Kerîm’deki “Muhammed sizin erkeklerinizden hiç birinin babası değildir. O Allah’ın Resûlü ve nebîlerin sonuncusudur…” (Ahzab, 40) beyanı mucibince cümle peygamberin imamı Hz. Resulullah efendimizle nihayete ermiştir. Velayet yolu ile irşad ise, Hz. Resulullah’la beraber aynı zaman ve coğrafyada, cümle evliyanın imamı olan Hz. Ali’nin şahsında zahir olmuştur. Ve bu irşad kıyamete kadar bu alemde evladı Resul tarafından icra edilecektir.
      Evladı Resul yani ehlibeyt, birincisi soy, ikincisi manevi, üçüncüsü ise hem soy hemde manevi olup, bu iki hasletin birleştiği “Pençeyi ali aba”dır. Yani Hz Resulullah’la beraber Hz. Ali, Hz. Fatma, Hz. Hasan, ve Hz. Hüseyin’dir. Ve Hz. Hasan’ın ve Hz. Hüseyin’in hem manevi hemde soy hasletlerini taşıyan evlatlarıdır.
          Asrı saadette Hz. Resulullah’ın “ehli beytimdir” dediği, soyundan gelmeyen Manevi evladı Resul olan sahabeler vardı, fakat bunların en meşhur ve çarpıcı örneği Selmanı Farisi Hz. lerdir ki, Hz. Selman, Faris’i, yani İran’lı olup, Hz. Resulullah’ın yaşadığı coğrafya ve oradaki insanlarla hiçbir akrabalığı ve yakınlığı yoktu. Selman hakkında Hz. Resulullah efendimiz, “ Selman benim ehlibetimdir” ve yine  “ Selman bendendir ben selmandan” buyurmuştur.
          İşte manevi evladı Resul olan bu sahabeler, daha ziyade irşadla görevli olanlar idiler. Bunlar gördükleri “meratibi ilahi” seyri süluk’u ile, kendilerinin ve cümle eşyanın nisbet varlığından fenafillah irfaniyeti ile soyunup Hakk’a kavuşmuş, Hakk’ın Bekası ile beka bulmuş, Muhammedi ahlakla ahlaklanıp, yukarıda efsafı belirtilen “melami” neşesi ile yaşayanlardan idiler.  
    Bu itibarla, cümle zaman ve coğrafyada yaşamış ve yaşayan “Melamiler” manevi evladı Resul olup, irşadları ile insanlığı aydınlatmışlardır. Ki, bu mevzu Kuran’da “Muhammed Allah'ın elçisidir. Onunla beraber olanlar inkârcılara karşı çetin, aşılmazdırlar. Kendi aralarında ve müminlere karşı yumuşaktırlar. Onlar secde ve rükû  ederler. Allah’tan bir lütuf ve hoşnutluk isterler. Görünüşlerine gelince yüzlerinde secde eseri / izi vardır. Biz bunu Tevrat’ta da aynı şekilde yazdık. İncil’de ise ekin filizi ile misâllendirdik...” Fetih, 29 ayeti ile beyan edilir.
         Ki Tevrat, Peygamber Efendimizden yaklaşık 1200, İncil ise yaklaşık 600 yıl evvel inzal olmuştur. âyette bahsedilen “Hz. Muhammed’le beraber olanlar” manevi evladı Resul’dur. Bunlar fenafillh irfaniyetiyle yokluğa ulaşmış, Hak’la beka bulmuş Muhammedi ahlak ve Melamet neşesiyle tüm zamanlarda var olan kullardır. Bu itibarla manevi evladı Resul, Peygamber Efendimizin unsur bedenle bu âlemde zuhûrundan evvel de var idiler, halen de mevcut olup sonra da var olacaklardır. Bunların “yüzlerindeki secde izi,” kulun yokluk irfâniyeti olup fenâfillah keşfidir.
          Velhasıl “Ben melamet hırkasını kendım giydim eynime” buyurmakla Hz. “Nesimi,” vasıfları yukarıda beyan edilen, evladı Resul irşadı ve Melamet neşesiyle hasıl olan olgunluğa, yani insanı kamil makamına ulaştığını beyan ediyor.
         Melamilik, insanı kamil marifetiyle açığa çıktığı için, kamil’in anlayış ve ahvali cahiller tarafından tenkide uğrar ve ayette belirtildiği gibi o, “kınanır.” Çünkü cahiller doğruluğuna ve yanlışlığına bakmadan atadan kalma değerlere ve geleneğe tabi olurlar. Cahiller Din’e sirayet etmiş olan, ve kuranla, Hz. peygamberin uygulamalarıyla aynı olmayan değerlere bağlı kalmayı, dindarlık olarak görürler, kendilerini uyaran zamanın Kamili’ni ise, sapıklık ve dine riayet etmeyen gibi vb. vasıflarla kayıtlar ve Kamil’e zülum yaparlar. Hatta onun katline fetva verip zamanın kamilin’den istifade edemedikleri gibi onun kanını akıtırlar. Aynı imamı azam, Şemsi tebrizi, Şeyhül ekber Muhuddin Arabi hz. leri vb. gibi. Ki, Hz. Nesimi’nin de cahiller tarafından işkence edilerek şehid edildiği rivayet edilir.
             Bu itibarla cümle peygamberler ilim ve irfaniyetle zuhur etmelerine rağmen, Peygamberleri cehaletle red ve inkar edenler daima atadan kalma değerlere ve geleneğe uymamakla peygamberleri itham etmişlerdir.
             İşte beyitte ifade edilen “arı namus şişesi,” halkın cehalet kaynaklı anlayışlarıdır. Bunu beyanla Hz. Nesimi, ben melamet neşesi ve insanı kamil marifetiyle ulaştığım kulluğumda, Allah’ın buyrukları ve Hz. Peygamber efendimizin ahlakı üzere yaşıyorum ve cahil halkın beni kınamasına aldırmıyorum, ben cehaletin oluşturduğu “Arı namus şişesini taşa çaldım kime ne” diyor.
            Her beyitte tekrarlanan “Haydar” ise, Hz. Ali kv. nin lakabı olup, atılgan aslan ve devamlı diriliği ifade eder. Hz. Ali zahiren de Hz. Resulullah efendimizle ve diğer sahabelerle katıldığı savaşlarda büyük kahramanlıklar göstermiş, kılıcı Zülfikar ile fetihler yapmış, İslam dünyasında haklı bir şöhrete ulaşmıştır.
            Hakikat’ta ise, Hz. Ali cümle insanı kamil olan evliyanın kemalat ve marifetinde her zaman sağdır, diridir. Fetih açılma açma, Zülfikar ise, Marifet demektir. Her Kamil olan velinin irşadındaki fetih’te, Hz. Ali nin imam olduğu velayet zahir olur. Ve o velayet marifeti olan Zülfikar’la, cehlin oluşturduğu anlayış ve zanların başları kesildiği zaman, o kul, “velayet fethiyle” arif ve kamil olur. Bu itibarla, her zamandaki Melami olan insanı kamil’in marifet ve irşadında, Hz. Alinin imam olduğu velayet sağ ve diri olup “Haydar”dır. Vesselam .           
                      
                           GAH ÇIKARIM GÖK YÜZÜNE
                           SEYREDERİM ALEMİ
                           GAH İNERİM YER YÜZÜNE
                           SEYREDER ALEM BENİ
          Melamet neşesi ile var olan insanı kamil’in iki yönü vardır. Kamil’in bir yönü daima mutlak olan Hakk’a dönüktür ki, Kamil bu yönü ile Hak’tan hiç gaflet etmez, daima Hak’la olur. Kamil’in diğer yönü ise makayyet olan Kulluğa dönük olup, halk içinde beşeri ihtiyaçlar ve münasebetlerle hasıl olan bir kullukla var olur.
         Kamil’in böyle hem mutlak olan Hakk’a hemde mukayyet olan Kulluğa yönelik olması ona kusur olmaz. Çünkü o, Hakk’a baktığında sırf Vahdet’e ait olan Rahman, Rahim, settar Gaffar vb. gibi olan esma tecellilerini görür ki, bu aynı zamanda onun yükselerek Gök ehli olmasıdır. Çünkü bu Hakk’a ait olan esmalar, Halk’ın oluşturduğu ikilik olmayıp, Allah’ın vahdaniyetini temsil eden isimlerdir. Bu itibarla Göğe yükselmek yeryüzündeki kesretle değil, Vahdet olan Gökyüzü ile teşbih ve beyan edilir. Çünkü Gök’te tek renk hakim dir. Bu tek renk olan Uluhuyetin vahdeti’ne, yani Allah’ın Bir’liğine yükselmek ise, bir olan İlahi sevgiliyi, müşahade etmek olup “Gökyüzüne çıkmak”tır.
         Alem, mutlak varlığın zuhuru olan esma demektir. Alemi seyretmek ise, gerek Hakk’a, gerekse kullara ait olan cümle esmayı / alemi Vahdet’in zuhuru olarak görüp, esmanın / alemin yokluğunu müşahade etmektir. Vesselam.     
         İnsanı Kamil, kulluğa yöneldiğinde Allah’ın mukayyet olan kesret zuhurunu müşahade eder. Yani Uluhuyet’in tecellisi ile Halk’a ait isimler kesretini oluşturan, ağaç, taş, toprak, insan, hayvan vb. varlıkları görür. Bu mukayyet olan kesret yeryüzündeki çokluktur. Bu çokluğu oluşturan esmalar, kul olması itibarıyla kamil’e tesir eder, fakat onu gayrıyete düşürmez. Bunun için “yeryüzüne inerim” demek, ben kul ve aciz olmakla kesreti oluşturan esmaların tesirine girerim demektir.
      “Seyreder alem beni” sözünün manası ise, cümle alem denilen esmaların yokluğunda zahir olan Hak olduğu için, seyreden Hak’tır, seyredilen ise aciz ve muhtaç olan kuldur. Bunu beyanla Hz. Nesim’i, “Gah çıkarım gök yüzüne seyrederim alemi gah inerim yer yüzüne seyreder alem beni” Buyurmakla bazen mutlak olan Hakk’ın vahdaniyetine Bir’liğine ait tecellilerle göğe çıkıp esma olan Alemin yokluğunu seyrederim. Bazen de mutlak olan Hak, esma yani alem zuhuru ile, yokluğum ve acziyetim olan kulluğumu seyreder diyor.     

                            SOFULAR HARAM DEMİŞLER
                            BU AŞKIN ŞARABINA
                            YAR DOLDURUR BEN İÇERİM
                            GÜNAH BENİM KİME NE
      Sofu, din’in batın yönünden gafletle, sadece dinin şeriat’a ait olan zahir yönü ile kulluk yapan, ve bu kulluğunu da Kamil bir kulluk zanneden, kendisi gibi kulluk yapmayanları ise eksik gören kimsedir. Beyitte ifade edilen Aşk,  Allah aşkı’dır, ilahi aşka dair yapılan irşad şaraptır, bu irşaddan istifadelenmek ise, ilahi aşk’ın şarabı’nı içmektir. Bu irşad dan hasıl olan ilahi zevk, aşığın, sarhoşluğudur. Kadeh ise aşığın gönlüdür. Gönül kadehi, Kamil olan Mürşid’in telkin ve irşadı ile dolar. Vesselam .
         Din’in zahir yönü olduğu gibi batın yönü de vardır. Din’in zahirini şeriat oluşturur ki, ilmi şeriat kulun ibadet ve davranışlarının ne şekilde ve nasıl olacağıyla ilgilenir. Mesela namazda secdenin rüku’nun ne şekilde yapılacağını, insanlar arasında olan ticaret ve sosyal ilişkilerin nasıl olacağını düzenler.
    Dinin batınına ait olan ilimler vardır. Bu batın ilimlerin de tahsil edilmesiyle ancak, dinin hem zahir hem batın kulluğu o kimsenin şahsında kemal bulur ve o kişi İnsanı kamil olur. Dinin sadece zahiri ile yetinip batın ilimlerinin cahili ve gafili olmak, o kulun eksiklğidir / nakıslığıdır. İşte sofu böyle nakıs / eksik bir kullukla dinin ilahi aşka ve batınına ait olan değer ve ibadetlerle meşgul olmayı cehalet ve gafletle günah olarak görür. Fakat “melamet” marifetiyle insanı kamil olan Hz. Nesimi, “Sofular haram demişler Allah aşkın’dan istifadelenmeye, ilahi sevgili olan yarim, bana Kamil’in telkin ve irşadında gözükür, ben o irşad şarabını içmekle, ilahi sevgiliyi müşahade edip sarhoş olurum, eğer bu hal günah ise ben günahkarım” diyor.      

                            GAH GİDERİM MEDRESEYE
                            DERS OKURUM HAK İÇİN
                            GAH GİDERİM MEYHANEYE
                            DEM ÇEKERİM AŞK İÇİN
          Pir seyyid Muhammed nur Hz leri, “Kuranı kerim dört ilim ve yedi makam üzere inmiştir.” Buyurur ki, bu dört ilim şeriat ilmi, Tarikat ilmi, Hakikat ilmi ve Marifet ilmidir. Şeriat’a ait olan zahir ilimler medresede, yani bugünkü ihtisas elde edilen ünüversiteler, ve yüksek okul vb. gibi olan okullarda tahsil edilir. Ve medresede tahsil ettiğ ilim’le, o kimse hukukçu, edebiyatçı tıp uzmanı vs. olur. Bu zahir ilimlerden bazıları mesela fıkıh, kulun zahiri ibadet ve davranışlarını düzenler. İşte yukarıda vasıflarından bahsettiğimiz sofular, din’in batınından aşk boyutundan gafletle, din demek fıkıh demektir anlayış ve cehli ile, ilahi aşk’a dahil olmayı din dışı olarak görürler.
         Bir kimse dinin sadece zahiri olan şeriat ilmi ile kulluk yaparsa, o kimse ahiret te nefsini cehennem ateşinden koruyup, amel cennetine dahil olur. Fakat makamı insan’a yükselip İnsanı kamil olamadığı için o kimse eksiktir / nakıstır. İşte bu nakıslık Kamil bir kulluğa eriştirmediği için o kimse, dünya ve ahirette hüzün ve kederle yaşar.   
         Makamı insan’a ulaşarak kul’un insanı Kamil olması, dinin batınına ait olup Kuran’da “Leddun” (Kehf-65) olarak beyan edilen, tarikat, hakikat ve marifet ilimlerini tahsil etmesi ile mümkündür. Bu ilimler eskiden tekkelerde Kamil olan mürşid’den tahsil edilirdi. Bu gün ise tekkeler fonksiyonlarını kaybettiklerinden, doğru ve isabetli bir kararla kapatılmıştır. Fakat İnsanı Kamil, daha evvel beyan edildiği gibi “melamet” neşesi ve evladı Resul irşadıyla her zaman mevcut olup, bu irşad, kulun var olduğu tüm zaman ve mekanlarda devam eder. İşte zamanın kamili’nin irşad ve marifetinin hasıl olduğu, ehli zikrin, ariflerin ve ehli kemalin meclisi, Hak aşıklarının “meyhanesi” olup, aşıklar orada ilahi aşk irşadı ile sarhoş olup zevki ilahi ile lezzetlenirler keyflenirler.
     Bunu beyanla Hz. Nesimi, “Gah giderim medreseye ders okurum Hak için” beyanı ile, medresede öğretilen dinin şeriatına muhakkak tabi olup Allah’ın emir ve yasaklarına kesinlikle riayet ederim. Fakat benim bu riayetim, nefsimi huri, gılman, köşk vb. amel cenneti nimetleri ile nefsimi lezzetlendirmek için olmayıp, ilahi sevgili olan cenabı Hak emrettiği içindir. Yani “Hak için” dir diyor. Ve devamla “Gah giderim meyhaneye dem çekerim aşk için” beyanı ile de, Hakk’ın emri olan şeriat’a kesinlikle riayet etmekle beraber, Kamil’in irşadının zahir olduğu, ehli aşk ehli kemal ve ariflerden oluşan meclis-i meyhaneye, ilahi aşk için giderim buyuruyor.  

                             SOFULAR SECDE EDERLER
                             MESCİDİN MİHRABINA
                             OL DOST İLE DOST OLMUŞUM
                             KIBLEGAHIM KİME NE
          İlmi Şeriat’a göre Hakk’ın huzuruna durmak, kıbleye, yani Beytullaha yönelmekten ibarettir. Hac için kabe’ye gitmek ise Beytıllah’ı ziyarettir, yani Allah’ın evini ziyarettir.
          İlmi Hakikat’a göre kıble, kulun kendinde ve cümle eşyada mevcut olan Rabbı’nı müşahade etmesidir. Beytullah yani Allah’ın evi ise, Kul’un gönlüdür / kalbidir. Ki, bunu beyanla Cenabı Hak, hadisi kutside “Ben yerlerime ve göklerime sığmam mümin kulumun kalbine sığarım” buyurur. Kur’an’da ise, “Gözünüzü açın Allah’ın velîleri / dostları için hiç bir korku yoktur. Mahzun da olmaz onlar.” (Yunus, 62) buyrulur. Dost “Veli” demektir ki Allah’ın bir ismi de Veli’dir, yani Dost’tur. Eğer bir kimse melamet neşesi ile cümle varlığın ve kendinin yokluğunda / fenasında Rabbı’na kavuşup Rabb’ın bekası ile beka bulursa, o mümin kul Allah’ın dostu olur ki, böyle dostu olan kul’unda Hak, Dost ismi ile tecelli eder ve o kul, “dost ile dost” olur.
        Dost kulluğuyla, telkin ve irşadında Hakk’ın dostluğunu zahir edip açığa çıkaran Kamil, aynı zamanda Hakk’ı mevhumda değilde mevcutta arayan taliplerin, aşıkların kıblegahı’dır. Kamil, bu yeryüzünde cümle tecellileri içinde Allah’ın, kerem, yani ikram yüzü olup, Hakk’ın Cemali’nin açığa çıktığı mazhardır. Bu itibarla cümle sahabe içerisinde sadece Hz. Ali, “kerem Allah’u veche,” yani Allah’ın ikram yüzü olarak vasıflandırılır. İşte velayet irşadının imamı olan Hz. Ali’nin marifeti, zamanın Kamili’nin irşadında açığa çıkar. Cümle saliklerin, taliplerin ve aşıkların, Kamil’in telkin ve irşadındaki Hak Cemali’ne yönelmelerinden, zamanın kamil’i Kıblegah olur. Yani Kamil’in telkini olan Allah’ın makamları aşıkların, ariflerin kıble’sidir. Yoksa kamil’in suretini şahsını kıble yapmak küfür ve açık şirk olup, büyük günahtır.
          Kur’an-ı Kerîm’de “O’nun vechinden / yüzünden başka her şey helâktadır, yokluktadır…” (Kasas, 88) buyrulur. Bu ve benzer ayet beyanlarından da anlaşıldığı gibi ehli aşk olan arif, kendinde ve cümle eşyada apaçık zahir olan uluhuyet’in yani Allah’ın makamlarndan başka bir şey görmediğinden, onun Allah’tan gayrı kıblesi olmaz. Çünkü Cenabı Hak, “Doğu da batı da yalnız Allah’ındır. Siz yüzünüzü nereye çevirirseniz çevirin Allah’ın yüzü ordadır…” (Bakara, 115) buyrur.
       Secde yapmak, kulun Allah karşısındaki en tenezzüllü kulluk halidir. Bir mümin’in, Şeriat kurallarına riayetle vakit namazını kılarken, mihrab istikameti olan kıbleye yönelerek yaptığı secde, bunun ispatı olup kulun acziyetinin beyanıdır. Secde hakikatta ise, kulun yokluk / fena acziyetiyle Hakk’ın beka varlığına secde etmesidir. Çünkü âyette “Secde et ve yaklaş.” (Alak, 19) Hadis-i şerifte ise “Kulun Allah’a en yakın olduğu an, secde anıdır.” buyrulur. İşte hakikat’ın secdesi “melamet” marifetiyle kulun hiç bir nisbet varlığı olmadan, kendinin ve cümle âlemin mevcudiyetinde Hak’tan gayrı görmeyip, kulun yokluğuyla Hakk’ın varlığına secdesidir. Bunu beyanla Hz. Nesimi, hakikat’tan nasiplenmemiş, kendindeki ve cümle eşyadaki Hak’tan cehaletle perdeli olan sofular, secdenin hakikatı’ı mahiyetinden gafletle, şeriat’ın emri gereği yalnız mihrab istikameti olan kıbleye yönelip secde ederler diyor. Ve devamla Melamet marifeti beni Hakk’a, dost ettiği gibi, beni Hakk’ın Dost tecellisine mazhar kıldı ve Dost ile Dost oldum diyor. “Melamet” marifeti ile yaptığım telkin ve irşadımdaki Allah’ın makamları, cümle salik, talip ve aşıklara “kıblegah” olup, bu mazharıyetimden kime ne buyuruyor.


                              NESİMİ’YE SORDULAR
                              YARİN İLE HOŞMUSUN  
                              HOŞ OLAYIM OLMAYAYIM
                              OL YAR BENİM KİME NE
      Hz. Nesimi, Evladı Resul ve Melami ruhaniyet ve neşesiyle yaşamış olan  zamanının Kamil’i mürşididir. Kamil, daima kendinde ve cümle eşyada tecelli eden meratibi ilahi ile, yani Allah’ın makamlarıyla meşgul olur. Kamil bu marifeti ile, bu alemde ve cümle alemlerde Hak’la var olup beka bulur. Bunu beyanla Cenâb-ı Hak kudsî hadiste, “Beni talep edene bulunurum, kime bulunursam onu âşık ederim, kimi âşık edersem onu ârif ederim, kimi ârif edersem onu vasıl ederim, kimi vasıl edersem onu katlederim, kimi katledersem onun diyeti ben olurum, kimin diyeti ben olursam onunla benim aramda fark kalmaz.” Buyurur.
          Rivayet olunur ki, Bağdat halifesi mecnun haline acıyıp, onları birleştirmek için Leyla ile Mecnunu huzuruma getirin diye emreder. ve          Leyla ile mecnun gelir.
          Halife: ey mecnun nasılsın dediğinde,
          Mecnun: “ben olda bil” der.  
         Halife: “işte leylayı sana vereyim sen Leyla’yı al, bu hasret sona ersin de kendine gel” dedi.
        Mecnun ise: “Leyla benim, beni bana nasıl verirsin” der.
        Halife: Leylaya sen söyle diye emreder.
        Leyla: Ey Mecnun ben leylayım. Dediğinde
        Mecnun:”Eğer sen Leyla isen ben kimim? Leyla ikimidir ki, deyip leyla’ya bakmadan, Leyla Leyla diyerek oradan gider.
         İşte insanı Kamil’in mazharıyetinden gafil ve habersiz olan kimselerin: ”yarin ile hoşmusun” Yani din’le aran nasıl, İbadetlerini yapabiliyormusun, Allah’la aran nasıl iyimi, mahiyetindeki sorularına cevaben Hz. Nesimi, İlahi sevgili olan o yar’im, yokluğumda tecellisi ile var olup benim kulluğumda zahir olandır, irfaniyeti ile, ”Hoş olayım olmayayım ol yar benim kime ne”  diyor.
       Cahiller tarafından şehid edildiği rivayet olunan Nesimi Hz. lerinin, “Haydar Haydar” olarak halk arasında meşhur olan, ”Ben melamet hırkasını kendim giydim eynime” İlahi’sinin şerhi / açıklaması hatalarıyla beraber tamam oldu. Vesselam. 






15 Ekim Çarşamba 2008 
 Nejdet Şahin
drannat

B” Harfinden bahis

Gönüllere ilham verip kullarını uyaran ve onlara yardım eden Allah övülemeye layık olandır. Selam, Hz. Muhammed s.a.v ve onunla beraber her zaman sağ ve mevcut olan evladı Resuledir. Cenabı Hak’tan dileğimiz, bizleri de evladı Resul dairesine dâhil ederek, Nuru Muhammed abası/örtüsü altına giren manevi ehli beyt olma şerefine ulaştırmasıdır.

     Arap alfabesinde B harfi, Eliften sonraki ikinci harftir. Elif harfi zahiren cümle harflerin aslıdır. Çünkü bütün harfler elifin eğrilmesi veya bükülmesiyle oluşur. Elif harfi yukarıdan aşağı düz bir Hat’dır, yani çizgidir. Ki bu düz çizgi olan elifin eğimlerinden, kıvrımlarından diğer alfabeyi oluşturan cümle harfler meydana gelir. B harfi de, elifin iki ucunun kıvrılmasıyla altındaki noktadan ibarettir. Bu itibarla Elif harfi cümle harflerin aslıdır, elif olmazsa diğer hiçbir harf olmaz.

   Mana itibarıyla ise, her harfi meydana getiren Elif, mevcut olup görünen ve malum olup görünmeyen cümle varlık âleminin aslı olan Allah’ı, yani Hakk’ın ulûhiyetini ifade eder. Diğer harflerin tümü ise, Ulûhiyetin zuhuru olan cümle yaratılmışları remze der.

     B harfi, mana yönüyle ulûhiyetin zuhuru olmakla beraber, her bir şeyin yani yerlerdeki göklerdeki ve ikisi arasındaki cümle varlıkları kuşatıp ihata ederek kendinde toplar. Bu kuşatıcılık, yerdeki gökteki ve ikisi arasındaki cümle yaratılmışlarda sırrı ilahinin her nevi tecellisini müşahede kemalidir. Bunu beyan ile Hz. Ali kv. “ilahi sırlar peygamberlere inen kitaplardadır, peygamberlere inen kitapların sırrı Kurandadır, Kuranın sırrı Fatiha suresinde, Fatihanın sırrı besmelede, besmelenin sırrı B harfinde, B nin sırrı ise altındaki noktadadır, işte o nokta benim, İlim bir nokta idi cahiller onu çoğalttı.” buyurmuştur. İşte bu itibarla tövbe suresi, ”Beraetün” ifadesi ile yani B harfi ile başladığı için, besmele çekilmeden okunur. Tövbe suresinin haricindeki bütün sureler B harfi ile başlamadığından, öncesinde besmele çekilerek okunur.
  
   Cümle varlık âleminin her bir zerresinde mevcut olduğu halde, Âlemlerin Rabb’ı varlıklardaki zuhurunun şiddeti ile kendini gizler ve görünmez. Bu Rabb’ın görünmezliği şöyledir. Varlık dediğimiz her şey Zat-ı ilahinin sıfatlarına, sıfatlarından da esmalarla, yani isimlenerek tecelli etmesinden başka bir şey değildir. Tecelli ederek zuhura gelen, yani açığa çıkan her bir isim kendine ait bir tesir ile göründüğü için, bu isimlerin tesiriyle alemler ve varlıklar oluşur. Bu oluşum, her bir zerrede mevcut olan Rabb’ın müşahede edilmesine engel/perde teşkil eder. Yerde gökte ve ikisi arasındaki Hakk’a perde olan cümle varlıkların mahiyetini B harfinin kemali içerdiğinden o varlıklar, B sırrına ulaşan kula engel/perde olmaz. B nin mahiyetine eren kul’un marifetinde sırrı ilahi mevcut ve zahir olduğundan, o kul’la ancak ilahi sırlar açığa çıkıp insanlığı aydınlatır.
   
    B Harfinin remzettiği ilahi sırrın açığa çıkmasıyla hasıl olan aydınlık, Rabb’ın müşahedesine engel olan varlıkların fenasında/yokluğunda, ayan beyan zahir olan Rabb’ın müşahedesi aydınlığıdır. İşte bu aydınlığın açığa çıkıp zahir oluşu B harfinin Noktası ile mümkün olduğundan, Hz. Ali kv. “Be nin sırrı noktasındadır” buyurdu. Ki nokta, rakam itibarıyla sıfırdır yani yokluk ve hiçlik ifade eder. İşte sıfır olan nokta hiçliğiyle/yokluğuyla cümle harflerin, kendilerine mahsus olan ahenk ile açığa çıkmasını ve ifade edilmesini sağlar. Çünkü Arap alfabesinde eğer nokta olmazsa, hiçbir harf yazılarak cümle oluşturamadığından bir anlam ve mana ifade etmez. Bu itibarla B nin sırrına eren kimse aynı nokta gibi, kendinin ve cümle alemin yokluğunda zahir olan Rabb’ın her tecellisini müşahede kemalatı ile, yerdeki gökteki ve arasındaki cümle varlığın ahengi olur. Ve bu ahenk ile her bir varlık onun marifetinde, Rabb’ın cemali/güzel yüzü olarak açığa çıkarak insanlığa ikram olunur. İşte bu itibarla Hz. Ali, Kerem Allahu veche, yani Allahın kerem, ikram edici yüzü nam ve ünvanı ile anılır. Ki bu nam ve unvanındaki sırrını beyan ile Hz. Ali, “…O nokta benim” demiştir.

   Velayet’le irşadın imamı/önderi olan Hz. Ali’nin bu misyonu kıyamete kadar yeryüzünde devam edecek olduğundan, o misyonun her zamandaki ve bugünkü temsilcisi olan insanı kamil’de nokta sırrına mazhariyetle “B nin altındaki nokta” dır. Ve B nin sırrı insanı kâmil’den zahir olup açığa çıktığı için, zamanın Kamil’i cümle varlığın ahengidir. Çünkü Cenabı Hak yerleri gökleri ve arasındakileri, kulun Rabbini müşahede edip ona vasıl olması için yarattığından, Kuran’da ”Biz gökleri, yeri ve bunlar arasındakileri eğlenmek için yaratmadık. İkisini de sadece Hakk’ı göstermek üzere yarattık…”Duhan(38-39) buyurur. Hadisi Kutside ise, “Ben gizli bir hazine idim bilinmekliğimi muhabbet ettim, Halkı yarattım “ Diyor.
       
      Bu itibarla, B nin noktasındaki sırra ulaşan bir kul, yaşadığı her âlemde B nin cümle varlığı ihata eden kemalatı ile, kendinin yokluğunda Rabb’ın hiçbir zaman zeval bulmayan Bekası ile beka bularak var olur. Velhasıl, Arap alfabesinin altında tek noktalı olan B harfi Allah’ın, yani ulûhiyetin yerde gökte ve ikisi arasındaki zuhurunu ihata edip kuşatan ve açığa çıkaran marifet ve kemalatı ifade eder.

    Bahsine memur olduğumuz, B harfinin mahiyetine dair beyan, eksik ve noksanlığıyla beraber tamamlandı. Her şeyi en iyi bilen Allah’a Hamd olsun, Resul’ü Hz. Muhammed’e ve ehli beytine selam olsun.
 
Nejdet Şahin
16 Haziran 2009
Salı

GERÇEK DERVİŞLİK hakkında

     Allah’a hamd, cümle peygamberlerin ve evliyanın imamı ve Allah’ın resulu Hz. Muhammed (s.a.v) e ve evladı resule selam olsun. Rabbım bizleri de onların arasına dahil etsin.
    Ehl-i kemâl mekteb-i sübyan, mekteb-i medrese ve Mekteb-i irfan olmakla mektebler / okullar üçtür, demişlerdir.
Birincisi; Mekteb-i sübyan, yani ilköğretim ayarındaki çocukların okuludur.
İkincisi; Mekteb-i medrese, yani yüksek okul, fakülte gibi meslek ve ihtisas tahsil edilen okullardır. Ki medrese eğitimi ile doktor, mühendis edebiyetçı, fıkıhçı yani hukukçu vb. mesleklerin sahibi olunurdu.
Üçüncüsü; Mekteb-i irfandır. Mekteb-i irfanda kendimizin / nefsimizin, cümle varlıklar aleminin ve eşyanın içyüzü öğretilir. Bu mekteb-i irfan eğitimini ifadeyle Hz. peygamber efendimiz; “Allah’ım bana eşyanın iç yüzünü bildir” demiştir ki, resulullah’ın kendisi eşyanın hakikatını bilmekle beraber, bu ifadesiyle bizlere eşyanın hakikatını öğrenmemizi işaret etmiştir. Ki başka bir hadisi şerifte; “Rabbımı eşya ile bildim” buyurmuştur. Asr-ı saadet’te Hz. resulullah efendimizden bu eğitimini alanlar, genellikle ashabı suffa olarak bilinen sahabeler ve irşadla görevli resulullah’ın Batıni yönden halifesi olan başta pençe-i al-i aba, selmanı Farisi, ebu zerr gaffari, amr bin Yaser vb.manevi evlatlarıdır.
         Evvelce tekkelerde mürşid-i kâmil tarafından verilen eğitim mekteb-i irfan eğitimi olup, tekkeye mensup olanlara derviş denilirdi. Sonra tekkeler asli fonksiyonlarını yitirdiler ve mekteb-i irfan eğitim ve öğretiminden uzaklaşıp, halkın ve devletin aleyhinde fitne ve fesat üreten kurumlar haline geldiler. Çok isabetli bir kararla, fitne ve fesat yuvaları haline gelen tekkeler resmen kapatılarak, cahil şeyhlerin mürşit kisvesi ile halktan beşeri ve siyasi menfaat temin etmelerine son verildi.
        Halbuki gerçek asli fonksiyonlarını yitirmeden önce tekkeler, ilim ve irfan yuvası olup, çok kıymetli hizmetler üretip vahyin ve Muhammedi kulluğun halkın yaşam biçimi haline gelmesinde çok önemli katkılar sağlamışlardır. Bu gayretler neticesidir ki, yeryüzünde türk milleti Mehmet, onun ordusu, askeri Mehmetçik ünvanını almıştır. Bu gün arzın hangi köşesinde olursa olsun, Mehmet denildi mi türk milleti, Mehmetçik denildi mi türk ordusu hatırlanır. Bu aynı coni denildiğinde Amerikalının, hans denildiğinde Almanın, ivan denildiğinde Rus’un hatırlanması gibidir. Ki, Türk milleti ile özdeşleşen Mehmet ismi, İbrahim isminin ibram veya ibo, selahaddin isminin selo olarak kısaltılarak söylenmesi gibi, Muhammed (s.a.v) isminin Mehmet olarak kısaltılmışıdır.
         Yine mekteb-i irfan dervişlerinin gayretleri ve katkılarıyla bu gün kullandığımız atasözleri örf ve geleneklerimizin önemli bir kısmı, vahye ve ahlakı resule uygun olarak yaşamaktadır. Eğer bu gün bir kimseye sitem ettiğimizde “aşkolsun” diyorsak, bu o kimseye yapılan ‘aşık olasın’ yani ‘Hak aşığı olasın’ dua ve niyazından başka bir şey değildir. Bu bağlamda birisine seslenirken “hu bi Dakka,” “hu evde misiniz” dediğimizde, Allah’ın “hu” olan gaybı mutlak ismi ile sesleniyor isek, aşağı yukarı kurduğumuz her cümlede inşallah, maşallah, subhanallah, maazallah vb. kelimelerle farkında olalım veya olmayalım Allah’ı tesbih edip zikrediyorsak, atasözlerimizin önemli bir kısmı Allah ve Muhammedi kelama uygun ise, bunlar hep mekteb-i irfanda mürşid-i kâmil’in irşadı ile birer derviş olarak yetişen yunus emre, Mevlâna, hacı bektaşı veli, hacı bayramı veli, bahaaddin nakşıbend, Niyazi mısrı pir seyyid Muhammed nur gibi, milletimizin bağrından çıkan yüz binlerce insan-ı kâmil veli dervişlerin gayretleriyle oluşmuşlardır .
       Bu mekteb-i irfan Dervişleri, tüm zamanlarda ve bu gün dahi meslek-i resul irşadı olan Hakk’a kavuşmak ve Hz. Peygamber efendimizin ahlakı ile ahlaklanmayı gaye edinerek yaşamışlar ve yaşamaktadırlar. Mekteb-i irfan dervişleri yaşadıkları toplumda sosyal adaletle hizmetin, en güzel örneklerini sergilemişler ve yaşadıkları cemiyetin örnek şahsiyetleri olmuşlardır. Meselâ; bu insanı kâmil dervişler bulundukları halk içinde Müslüman veya kafir ayrımı yapmadan, vahye ve Muhammedi ahlaka uygun olarak hekimlik, demircilik, dokumacılık, ziraat, ticaret vb. işlerle meşgul olarak cemiyet içinde pasif olmayan faal bir hayat yaşarlar. Ve bu faaliyetlerinde yalana dolana sahteciliğe ve benzeri uğursuzluklara asla kesinlikle sapmadan, vahyin öngörüsü ve Muhammedi kulluk çerçevesinde icra ettiklerinden, o toplumda Muhammedi kulluğun sevilmesine ve o halkın Müslüman olmalarını sağlamışlardır. Ve bunu yaparken “sizden hiçbir ücret istemeyen kimselere uyun onlar hidayete erdirilmiş kimselerdir” (Yasin- 21) Ayet ve benzer ayetler beyanı gereği ne bir ücret, ne de bir beşeri menfaat talep etmedikleri gibi. Asla ve kat’a, zor veya cebir kullanmadan tamamen ilim sevgi ve faal akıl çerçevesinden ayrılmadan, o halkların gönüllerini fethedip, İslâm dini’nin ve Muhammedi kulluğun kalıcılığını sağlamışlardır.
       Bu itibarla, aşağı yukarı bin yıldır, milletimize Arapça tecvid ile kur’anın mahiyetini anlamadan okutulması dayatmasına rağmen, milletimiz halâ kur’an ve Muhammedi kulluğu bünyesinde yaşatıyorsa, bu milli kültür ve sosyal değerlerimizin, örfümüzün dervişler tarafından vahiy ve Muhammedi ahlak zemininde oluşturmalarındandır.
       Eğer günümüzde milletimize yapılan gayrı milli ve gayrı İslami enformasyon ve probaganda saldırısının çok azı, başka Müslüman bir topluma yapılmış olsa, o toplum darma dağınık olur. Ve o toplum çözülüp hakim kültürün esiri olur. Bu itibarla günümüzde en gelişmiş iletişim araçlarıyla milletimize yapılan gayrı İslami, gayrı milli probaganda ve saldırılara rağmen türk milleti çözülmüyor ise, mekteb-i irfan dervişlerinin oluşturduğu kur’ana ve Muhammedi kulluğa dayanan milli ve kültürel değerler sayesindedir.
      Evvelce tekkelerde dervişlere verilen Mekteb-i irfan öğretisi, tüm zamanlarda meslek-i resul irşadı olarak zamanın kâmil mürşidi tarafından yapılır. Ve bu irşadın amacı kul’u yaratılışının yüce gayesine ulaştırmaktan başka bir şey değildir. Bu yüce amaç ise, kul’un kendinde ve cümle eşyada mevcut olan yaratıcısına vasıl olması, yani kul’un Rabbine kavuşarak vuslata ulaşması ve Muhammed (s.av) tabiat ve ahlakı olan kulluğa erişmesidir. Ki bunu ifadeyle Hasan Fehmi Hz. leri; Derviş olan Hakkı bulur dediler
      Gel gönül gel bizde derviş olalım
      Dervişlik yolunda kurban olalım buyrumuştur. Bizlerinde, böyle gerçek dervişlikten nasiplenmemiz niyazıyla, her şeyi en iyi bilen Allah’tır.
                                          
                                                                                                           Nejdet Şahin
                                                                                                           16 Ekim

En büyük ibadet ZİKRULLAH” nasıl ve nedir ?

          Hidayet yolunu gösteren kuranı, insanlığa inzâl edip indiren Allah’a hamd, Resul’u Hz. Muhammed’e ve ehl-i beyt’e selam olsun.
         “Kitaptan sana vahyedileni oku, namazı yerine getir. Çünkü namaz çirkinliklerden ve kötülüklerden alıkoyar. Elbette ki zikrullah en büyük ibâdettir.” (Ankebut, 45) vahiy buyruğu ile cenab-ı Hak, çok açık bir şekilde kuranın ayetlerini okumamızı, namazı kılmakla kötülüklerden korunacağımızı ve “zikrullah’ın en büyük ibadet” olduğunu net olarak ifade ediyor.
        Zikrullah’ın en büyük ibadet olması, dünya, berzah (kabir) ve ahiret âlemlerinde yapılabilir olmakla, cümle âlemlerde kul’u gafletten uyandırıp, rabbine kavuşma yolu / tariki olmasıdır. Çünkü Hakk’a kavuşma kemâli, kul’un yaratılışının en ulvi amacıdır. Bunu ifadeyle Kur’an’da “Ey insan, sen Rabbine varmak için çok didinecek, sonun da ona kavuşacaksın.” (İnşikak- 6) Ve “Onlar, Rablerine kavuşacaklarını ve gerçekten O’na döneceklerini çok iyi bilirler.”(Bakara-46)Buyrulur.
        Bu itibarla, kul’u rabbine kavuşturan en büyük ibadet zikrullah nedir ve nasıldır? Sorusunu her müminin kendine sorması gerekir. Ki, bu soruya cevaben şöyle deriz;
        Günümüzde, müntesip ve taraftarları az veya çok bazı tarikat mürşid ve cemaat önderleri, kul’u yaradılışın yüce maksadı olan Hakk’a kavuşturan zikrullah diye kelime-i tevhidi, salâvatı şerifi, cenabı Hakk’ın esma-i hüsnasın’dan (güzel isimlerinden) filânca ismi, 99 luk, 500 lük, 1000 lik gibi tesbihlerle veya tesbihsiz şu kadar adet, başka güzel Hak ismini bu kadar adet çektirirler. Tekke, dergâh vb. ifadelerle kutsallaştırılan büyük kubbeli, çok şatafatlı mekânlarında özel kıyafetlerle zikir halkasını kurup, yüksek sesle bazı Hak esmalarını zikredip söylemeyi mensuplarına kendileri veya vekilleri telkin ederler. Bir de bu faaliyetleri kulluğun kemâli gibi teşhir ederler. Bu tarikat ve cemaat mürşit ve önderleri çok saltanatlı olup, çeşitli enformasyonla ulu seyyid veya şerif, zamanın insanı kâmil’i, büyük mürşit, zamanın efendisi, zamanın gavsı, asrın, hatta bin yılın en büyük üstâdı, müceddidi vb. vasıflarla halka ve kamuoyuna lanse ve enforme edilirler. Ki taraftarları çok kalabalık olmasına rağmen, kul’u Hakk’a kavuşma kemâline eriştiren “en büyük zikrullah ibadetini” bunların kendileri de bilmez.
       Bunların ve vekillerinin taraftar ve müridlerine yaptıkları tarif ve öğretiler, asla ve kat’a; kul’u Hakk’a kavuşturan “en büyük zikrullah ibadeti” değildir. Çünkü ünvânı ne olursa olsun, kendine bağlı tekke dergah vb. mekânları ve taraftarları ne kadar çok olursa olsun, Kalbi zikrullah’tan gafil olan bir mürşit, kendisi zikrullah telkin ve irşâdına muhtaçken, başkalarına zikrullah telkin edemez.
       Bunların kelime-i tevhid, salâvat ve esma-i hüsna’dan bazı isimleri anmak vb. şekildeki kulluk gayretleri, zikrullah değil, zikir olarak ifade edilir. Çünkü zikir, anmak demektir ve bir kimse tesbih çektiği zamanda, Hak sohbeti yaptığı zamanda, namaz kıldığı zamanda, hac yaptığı zamanda, kur’an okuduğu zamanda cenab-ı Hakk’ı andığı için, bu ve benzer ibadetler zikir’dir. Bunu beyanla bazı ayetlerde, namazdan kurandan vb. ibadetlerden zikir olarak bahsedilir. Ki, zikir olan bu ibadet ve kulluk gayretleri, çeşitli isimlerle vasfedilse de, kulu rabbine kavuşturan en büyük zikrullah ibadeti değildir.
      Kul’u kemâle ve Hakk’a kavuşturan zikrullah, yüce yaratanın kullarına vahiyle öğrettiği gibidir. Bunu ifadeyle Kuran’da; “...bilmediklerinizi size öğreten Allah’ı, size öğrettiği gibi zikredin. (Bakara, 239) Buyrulur ki, bu ve benzeri ayetlerden açıkça anlaşıldığı gibi zikrullah, filanca mürşidin, fişmanca hoca efendinin, seyyidin, şerifin vb. şu kadar bu kadar esma çektirmesi değil, Hakk’ın vahiyle tarif ettiği gibidir. Ve bir kul, ancak vahyin öğrettiği zikrullah mazharıyetiyle Hakk’a kavuşup insan-ı kâmil olabilir.
       Yaratan Allah, vahiyle öğrettiği zikrullahı ifadeyle; “…siz ayakta iken, oturur iken, yatar iken Allah’ı zikredin…” (Nisa- 103) Buyurur ki, bir kişi nefes alıp verdiği müddetçe ya ayaktadır, ya oturur, ya da yatar. Nefes alıp vererek yaşayan insanın ayakta olmak, oturmak ve yatmaktan başka bir hal ve pozisyonu olur mu? Olmaz. Bunun için, vahyin öğretisi ve buyruğu olan zikrullah, öyle adet ve sayıyla değil, her nefeste daim zikir’dir. Ki, bunu ifadeyle mevlidi şerifte;
“Her nefeste Allah adın de müdam..” buyrulur.
        Ki cenabı Hak, her nefeste zikr-i daim’le kendisinin anılmasını öğretip buyurduğu gibi, “Aklını işleten / gönül ehli o kişilerdir ki; ayakta, otururken, yatarken dâima Allah’ı zikrederler…”(Âl-i İmrân, 191) beyanıyla da; Ayakta, otururken ve yatarken her nefeste zikri daim mazharı gönül / kalp ehli kullarını bizlere örnek gösteriyor.        
       Ayrıca, “Gerçek mümin olanlar ancak o kimselerdir ki; Allah zikredildiğinde kalpleri titrer...” (Enfâl, 2) Ve “Onlar öyle insanlardır ki; Allah zikredilince kalpleri titrer…” (Hac, 35) Ve “Müminlerin kalpleri zikrullah ile mutmain olur. Gözünüzü açın/dikkat edin, kalpler; ancak zikrullah ile tatmin olur.”(Ra’d- 28) vahiy beyanları da, rabbin Allah adının, kulun kalbi ile zikretmesini açık ve net bir ifadeyle bizlere öğretiyor. Ki, ayette ifade edilen kalp, kan pompası olan kalp olmayıp manevi vücudun hasleti olan kalp’tir.
        Ve kalp, merkezi aza olmakla vücudun merkezidir. Allah adı ise, mertebe yönüyle rabbin tüm isimlerinin kaynağı olan ulûhiyet mertebesinin ismidir. Allah adı, isim yönüyle ism-i celâl’dir. Celâl yakıcı olduğu için zikir, Allah adı ve kalp ile yapılırsa ancak, kalp’teki Hak’tan gayrı muhabbetleri yakıp yok eder. Ve o kalp’te Allah muhabbetini hâkim ve galip kılar. Bu aynı, bir ülkenin tüm şehirlerinin başkentteki iktidarın hâkimiyetine girmesi gibidir. Ki, kul’un kalp başkentinde Allah zikri galip olursa, o kulun diğer tüm azalarında ve vücudunun tamamında hâkimiyet zikredilen Allah’ın olur. Ve diğer azalarıyla beraber kul’un bütün varlığı, kalp’teki zikrullah hakimiyetine girerek, Allah’a boyun eğer.
       Kalbi zikri daim’e mazhar bir kul, her nerede olursa olsun, her nereye dönerse dönsün her nefeste Allah’la beraber olur. Bunu beyanla pir seyyid Muhammed nur Hz.leri; “Zikri daim salik’inin kıblesi “seme vechullahtır.” (Bakara- 115) Çünkü o, nereye dönse hep Allah der” diyor. Yani kalbinde zikri daim olan kulun kıblesi, “Doğu da batı da Allah’ındır, yüzünüzü nereye çevirirseniz Allah’ın yüzü oradadır.” (Bakara -115) Ayet hikmetince, yüzünü çevirdiği her taraftır demektir.
       Buna göre Allah’ın vahiyle öğrettiği, (Bakara- 239) kulu yaradılış yüce gayesine ve insanı kâmil makamına eriştiren yol. (tarik) Ve “en büyük ibadet olan zikrullah;” “kalp” ile ve “Allah” adıyla “her nefeste” yapılan “zikri daim”dir.    
       “…eğer bilmiyorsanız, zikir ehlinden sorun.” (Nahl, 43) “…sorun zikir ehline, eğer bilmiyorsanız ” (Enbiyâ, 7) vahiy öğretisi ile buyrulduğu gibi zikri daim, tüm zamanlarda sahtesi, taklidi çok olan, fakat samimiyet ve sadakat’la arandığı zaman muhakkak, kesinlikle bulunabilen zamanın kâmil mürşidin’den tahsil edilir.  
       Kâmil olan bir mürşidin kendisi, her nefeste daim zikre aşina olduğu gibi o,  kesinlikle Kur'an’a tabi olup onun vahiyle çelişen hiç bir itikad ve faaliyeti olmaz. Ve o, kur’an emir ve yasaklarından başka bir şey telkin ve tavsiye etmediği gibi, vahyin telkin ve târifiyle irşâd eder. Bunu ifadeyle Hasan Fehmi (Tezdoğan) Hz.leri;
         Fehmi, zikr-i Hakk’ı sen sanma öyle bulunur
         Ol bir pir’den mü’minin kalbine ilkâ olur diyor.
Yüce Allah her şeyi en iyi bilendir. Vesselâm.
                                                                                        Nejdet Şahin                     
                                                                                      15 Aralık 2010                          
                                                                                          Çarşamba 

İsmi, ne şeker, nede Ramazan olan

           Yarattıkları içinde sadece insana Rabbine vuslat/kavuşma fıtratını lütuf ve ihsan eden Allaha hamdolsun resulü Muhammed s.a.v’e ve ehli beyte selam olsun Rabbim bizleri onların meclisinden mahrum etmesin.
 
          Fitre sadakası ve bayramı vacip ibadetlerdendir. Fitre sadakasını vermek ve namazını kılıp bayramı kutlamayı beyanla cenabı Hak; “Nefsini/benliğini temizleyip/arındıran gerçekten kurtuluşa ermiştir. Rabbini zikretmiş ve namazı kılmıştır o.”(Ala-14,15) buyurur. Ki, bu ayetler fıtır sadakası ile temizlenen kulun felah ve kurtuluşa ulaşma sevinci ile neşelenerek bayram yapmasını ifade eder.

    Fitre bayramı doğuş, bu aleme doğmakla alakalı olan bayram olup, halk arasında şeker ya da Ramazan bayramı olarak adlandırılır. Ki, bu bayramı şeker ramazan isimleriyle ifade etmek yanlıştır. Çünkü Ramazan oruç ayı olup, oruç aylık bir ibadettir. Nasıl ki günün beş vakti ile namaz kayıtlı ise, ömür vakti ile hac kayıtlı ise, yıl vakti ile zekât kayıtlı ise, oruç’ta Ramazan ayı vakti ile kayıtlı bir ibadettir. Bu sebepten Ramazan ayı Bayram ayı değil, oruç ayıdır.

        Bu itibarla, Ramazan ayının girmesi ile gündüz, yani imsak ile iftar arasında özrü olmayan her müminin, ister o gün niyet etsin isterse niyet etmesin oruç tutması farzdır. Çünkü ayla kayıtlı olan bir ibadet, günlük niyetlerle sıhhat bulmaz. Yani günlük niyet aylık ibadet olan orucu bağlamadığından, Ramazan ayı içerisinde bir mümin eğer özrü olmadan o gün oruç tutmaya niyet etmedim diye yiyip içerse haram işlemiş olur.

           Bu itibarla Ramazan ayı, arefe günü akşam namazının vakti itibarıyla biter ve yeni ay olan şevval ayına girilir. Eğer bayram ay ismi ile ifade edilecekse, şevval ismi ile ifade etmek icap eder. Velhasıl fitre bayramını hemen oruç ayının arkasından gelen ayın başında olmasından dolayı Ramazan bayramı, bayramlarda tatlı yenilmesinden dolayı şeker bayramı olarak ifade edilmesi çok ucuz, yüzeysel ve tefekkürden mahrum bir ifade olup, bayramların ledduni hikmetinden gaflet ve cahil olunmasının beyanı olduğu gibi, zahiri anlamı itibarı ile de tutarsızlıktır.

          Şeriata göre Fitre bayramı, fıtır sadakasını verdikten sonra kutlanılan bir bayram olduğu için, fıtır sadakasının muhakkak bayram namazından önce verilmesi gerekir. Fitre, doğuş, yani bu âleme doğup ta hayatta olmak anlamını ifade ettiğinden, fitre hayatta olup yaşayan bir kulun vücudunun sadakasıdır. Bundan dolayı bu yeryüzü âlemine doğan bir günlük bebeğin dahi fıtır sadakası verilir. Yani fakir veya zengin, bu âlemde hayatta olup yaşayan herkesin vermekle yükümlü olduğu vücudunun sadakasıdır.
               
        Bazıları, yüzeysel basit ve tefekkürden mahrum bir mukayese ile, fıtır sadakasını zekattaki gibi zenginlik sınırına ulaşan zenginler tarafından verilmesi gerektiğini söyleseler de, bu doğru değildir. Çünkü bu âleme doğmuş ve bu âlemde yaşayan bir kimsenin, yaşamasının bedeli olan bir sadaka olduğu için, Fitre zengin olsun olmasın hayatta olup yaşayan herkes tarafından az veya çok yaşamasının bedeli niyetiyle, nakit veya ayni olarak verilir. Bu sebepten çocukların, hatta yeni doğmuş bir günlük bebeğin dahi fitresi verilir. Bu itibarla fitre sadakasının hesaplanması, zekâttaki zenginlik hesabı gibi olmayıp, cenabı Hakk’ın bir kimseye verdiği vücudunun hacmi ile eş değerdeki bir topraktan elde edilecek arpa, buğday veya üzüm hurma vb. mahsul ile ölçülerek yapılır.

         Mesela, bir insan bedeni kadar topraktan elde edilecek arpa buğday, o zamanın fiyatları ile kaç para ederse, o yılın fitre bedeli odur. Ki, bu hesaplamaya göre bir insan vücudu kadar topraktan, yaklaşık 2,9 kg arpa, 1.5 kg buğday, 2.9 kg üzüm ve hurma elde edilebilir kabul edildiği için, bu miktarlardaki arpanın, buğdayın, üzümün, hurmanın vb. mahsulün o zamanın fiyatlarıyla kaç para ederse, arpaya buğdaya vb. mahsule göre verilecek o yılki fitre bedelidir. Fakat her infakta olduğu gibi bu hesaplamalarla sınırlı kalınmayıp, istenilen oranda daha kıymetli mahsuller temel alınarak daha fazla da verilebilir. Yani fıtır sadakası yaşayan bir kulun vücut varlığının sadakası olup, zenginler tarafından fazla, fazla verilebildiği gibi, fakir muhtaç olan müminlerin de bir zeytin tanesi de olsa, bir bardak su da olsa fitre niyeti ile muhakkak vermeleri gereken sadakadır.

           Bu itibarla bu sadakayı bayram namazından önce veren zengin veya fakir her mümin, bayram namazını kılarak herkesle bayramlaşarak üç gün bayram neşesiyle tatlı yer tatlı konuşur. Büyüklerin elini öperek onları ziyaret eder, küçüklere bahşişler verilerek büyük küçük cümle müminler bayram sevincini paylaşırlar. Bu sevinci ifadeyle yeni elbiseler giyilerek, şarkıların türkülerin neşeli olanları ve oyun havaları söylenerek oyunlar oynanır. Hatta bazı Türk yurtlarında özellikle Türkistan ana yurdundaki bayram kutlamalarında, cami’lerin mescit’lerin üstüne ve duvarlarına davul zurnalar yerleştirilir. Ve bayram namazı kılındıktan sonra bu davul ve zurnalar eşliğinde camiden oyun oynanarak çıkılıp, cami avlusunda herkes oyunlar oynayarak bayramın ruhaniyetine uygun kutlamalar yaparak bayramlaşılır. Vesselam. Buraya kadar bahsettiklerimiz fitre sadakasının ve bayramının şeriat yönüyle dış, yani zahirine ait değerlendirmelerdir.

           Fıtır sadakası ve bayramı, mana yönü ile değerlendirildiğinde ise, birçok hikmetler ve ledduni sırlar içerir. Bunu beyanla Hz. Resülullah s.a.v efendimizin İbn-i Abbas’a “Vücudunu kayırma” demesi üzerine, İbn-i Abbas “Ya Resülullah, vücudum kusur mudur?” dedi. Resülullah Efendimiz de cevaben; “Vücud günahı hiçbir günahla mukayese olunmayan bir günahtır.” buyurmuştur. Ki, bu hadiste ifade edilen vücut, et ve kemikten ibaret olan beden değildir. Kulun cehaletle var olduğunu zannettiği ve gizli şirk olan nispet varlığıdır. Bunu ifade ile Hz. Resülullah efendimiz; “Ben ümmetimin açık şirkinden değil gizli şirkinden korkarım”  buyurmuştur. Buna göre Fitre sadakası, kulun “vücut günahı” olan “gizli şirk” ten temizlenmesini ve arınmasını ifade eder. Bu sebepten fıtır bayramı namazlarında “Nefsini/benliğini temizleyip/arındıran gerçekten kurtuluşa ermiştir.” (Ala14) ayeti veya benzeri ayetler okunur.

          İşte bu temizlik ve arınma, zahiri olarak yani şeriata göre sadaka verilerek yapılır. Ve sadakalar kulun bedenini ve malını temizler, fakat kul’un gizli şirk pisliğini temizleyemez. Bunu beyanla Kur’an’da; “…müşrikler pistir…”(Tevbe-28) Buyrulur. Ki Şirk pisliği, aynı zamanda Kur’anı Kerim’deki; “Allah kendisine ortak/şirk koşulmasını affetmez” (Nisa-48-116) ifadesinde olduğu gibi, affedilmeyen bir günahtır. Ve affedilmeyen günah olan şirk için yine Kur’an’ın “…Allah’a şirk koşma, çünkü Allah’a şirk koşmak, gerçekten büyük bir zulümdür.” (Lukman-13) beyanından anlaşıldığı gibi büyük zulümdür. İşte hiçbir günahla mukayese olunmayan vücut günahı, büyük zulüm, affedilmeyen günah ve pislik olan şirk’ten kulun temizlenip arınmasının çaresi tevhiddir. Ve Hadisi şerifte buyrulduğu gibi, nasıl açık ve gizli olmakla şirk iki kısım ise, tevhid de şeriat tevhidi ve tevhidi hakiki olmak üzere ikidir.

         Buna göre şeriat tevhidi, kelimeyi tevhidi kalbi ile tasdik edip dil ile söylemekten ibarettir. Ki bir kimse, “La ilahe illallah Muhammed en Resülullah” kelimesini kalbiyle tasdik edip dili ile söylemekle açık şirkten (müşriklikten) kurtulup şeriat Tevhidine girerek, gayrı Müslimlikten (İslam dışılıktan) kurtularak, İslam dininin mümini olur. Bunu ifade ile Cenabı Hak, Şeriat tevhidinin dışında kalmış olan ehli kitaba, yani Hıristiyan ve Yahudilere hitaben; “De ki ey ehli kitap sizin ve bizim aramızda aynı olan şu söze/kelimeye gelin. Allah’tan başkasına kulluk etmeyelim, O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım, Allah‘ı bırakıp ta birbirimizi rab’ler edinmeyelim…” (Ali İmran- 64) Buyurur ki, bu ayetin muhtevası tevhid’dir. Çünkü ehli kitap ve müşrikler Hz Resülullah’a iman etmediklerinden, yani “Muhammed en Resülullah” demedikleri için, Hatemen nebi / son peygamber olan Hz Muhammed sav’in, tebliğindeki tevhid’den mahrum olduklarından, “la ilahe illallah” diyemiyorlar. Ve onların iman edip tanıdığı Allah, beşer’e yani insana benzetildiği için, Allah’a açıkça şirk koşuyor ve müşrik oluyorlar. Bunu ifade ile Kuranda; “Yahudiler Üzeyr Allah’ın oğludur dediler, Hıristiyanlarda Mesih, Allah’ın oğludur dediler…” Tevbe(30) buyrulur. İşte böyle açık şirk ehli olan müşrikler, “..Allah’tan başkasına kulluk etmeyelim, O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım, Allah‘ı bırakıp ta birbirimizi rab’ler edinmeyelim…” kuran davetine uyarlarsa, onlarda Hz Muhammed sav’in tebliğine uymuş olup “La ilahe illallah Muhammed en Resülullah” ikrarı ile tevhid dininin Mümini olurlar. Ve açık şirkten kurtulup, Şeriat’ın tevhidine dâhil olurlar.

          Böyle şeriat Tevhidine dâhil olup, açık şirkten arınan bir kul, gizli şirkten kurtulmuş olmaz. Kul’un gizli şirkten kurtulması için, tevhidin hakikatine daim zikir uyanıklığı ve meratibi ilahi müşahedesi ile ulaşması gerekir ki, ancak o zaman kul tevhidi hakiki irfaniyeti ile gizli şirk’ten arınıp kurtulur.

         Vücut günahı olan gizli şirkten kul’u temizleyerek kurtaran, tevhidi hakikiyi ifade ile Hz Peygamber efendimiz; ''El fakr’u fahri, el fakru fahri, el fakru fahri/ fakirlik benim iftiharımdır, fakirlik benim iftiharımdır, fakirlik benim iftiharımdır.” Buyurmuştur ki, bu hadis’te beyan edilen fakirlik, mal mülk fakirliği değildir. Çünkü Hz. Resülullah (s.a.v) maddi yönden zengin bir kimse idi ve ticaret yapan bir tüccardı. Hiç fakir kimse sermayesi olmadan tüccarlık yapabilirmi? yapamaz. Ayrıca Kuran’da “Seni fakir buldu da zengin etmedi mi?” (Duha-8) beyanı vardır. Pir seyit Muhammed nur Hz. leri ise; “Resülullah efendimiz için, bazı kimseler madden fakirdi, yok hasırda yatardı, ekmek bulur katık bulamazdı derler. Bunların hepsi uydurma, yalan olup Hz. Peygambere iftiradır” diyor. Velhasıl Hz. Resülullah efendimize madden fakirdi demek, yukarıdaki ayeti inkâr etmek olur ki, Hz peygamberin iftihar ettiği fakirlik, tevhidi hakikinin fenafillâh keşfi irfaniyetiyle, gizli şirk ve vücud günahı olan nispet varlığının fenası / yokluğu olan fakirliktir.
                
         Bu fakirliği Resülullahın üç defa tekrar etmesi ise, nispet varlığın üç tesir ile kulda gizli şirk oluşturmasındandır. Bu tesirin birincisi kulun kendine ve âleme nispet ettiği fiiller yönündendir. İkincisi, kendine ve âleme nispet ettiği sıfatlar yönündendir. Üçüncüsü ise, kendine ve âleme nispet ettiği vücut yönündendir. Ve Hz. Resülullah nispet fiilinin, sıfatlarının ve vücudunun olmaması itibarıyla fakirdi ve bu fakirlikle iftihar etti. İşte bir kimse bu varlıklar Hakk’ın iken, cehaletle bunlara sahip çıkıp cümle faaliyette Allah Fail iken ben Fail’im, cümle sıfatta Mefsuf Allah iken, Ben Mevsuf’um, cümle varlıkta Hakk Mevcut iken, cehaletle kendi nispet varlığını var zannetmesi onun vücut günahıdır. Ve kul’un cehaletle var zannederek işlediği vücut günahını, tevhid-i hakiki irfaniyeti ile fena / yok etmesi, onun fitresi olup gizli şirk pisliğinden arınıp “Nefsini/benliğini temizleyip/arındıran gerçekten kurtuluşa ermiştir.”(Ala-14) beyanındaki ledduni hikmet gereğince temizlenmesidir. Ve hakikate göre fıtır sadakasının verilmesidir.

         Hakikate göre böyle fitre veren bir kul ancak, bayram namazının hakikatine ulaşıp, Rabbı’ile vuslat neşesi ve zevki ilahi ile zevklenerek bayram eder. Ki böyle irfaniyete mazhar olan arif ve kâmil bir kulun nazarında Hak’tan başka bir müşahede olmaz. Çünkü onun kendi nispet varlığı fenâ bulup kalmadığından o, yokluğuyla Hakk’ın mevcuttaki zuhûrunun müşahedesine erişir ve Kur’an’ın “..Siz yüzünüzü nereye çevirirseniz çevirin Allah’ın yüzü oradadır.” (Bakara, 115) beyanı mazhariyetiyle o her nereye baksa, Hakk’ın veçhinden / yüzünden başka bir şey görmez. Ve daima Rabbin müşahedesi ile bayram yapar. Ki bunu ifadeyle Hacı Bayramı veli Hz.leri;

“El fakru fahri el fakru fahri”
Demedi mi âlemler fahri

Fahrinin zikrin fahrinin zikrin
Mahv u fena da buldu bu gönlüm

Bayramım imdi bayramım imdi
Yâr ile bayram kıldı bu gönlüm buyurur.

     Ayrıca Bu bayramın üç gün olması Rabb’ın veçhinin zat, sıfat ve ef’al tecellileriyle kuluna gözükmesinden dolayı dır ki, bu üç tecelli müşahedesine ulaşan bir kul, ebediyen Rabb’ın müşahedesi bayramının neşe ve zevki ile yaşar. Allah her şeyi en iyi bilendir.

          Fıtır bayramın ledduni hikmet ve sırrına dair açıklama burada hatalarıyla beraber tamamlanmıştır. Fıtır sadakasının ve bayramının hakikatine ulaşmayı bizlere de Hadi olan Mevla ihsan ve lütfeder inşallah. Övünmek Âlemlerin Rabbine mahsustur, selama layık olan Hz. Muhammed s.a.v ve evladı Resuldür.   
                                                                                      
Nejdet Şahin