KEVSER suresinin manası

       Övülüp methedilmek, cümle varlığın hakikati olup her bir şeyi zat-ı vahdet’inden açığa çıkaran Allah’a mahsustur. Selam, Allah’ın habibi / sevgilisi ve elçisi, Hz. Muhammed’e (sav) ve onun tüm zamanlarda var olup insanlığı aydınlatan ehli beytine olsun.   

      Kuran-ı oluşturan surelerden birisi Kevser suresidir. Kevser suresi üç ayetten oluşup mealen şöyledir;

 

                            Bismillahirrahmanirrahim

1-“Hiç kuşkusuz, biz verdik sana kevseri  

2- O halde sen de Rabbin için namaz kıl ve kurban kes.

3- Kuşkun olmasın ki ebter olan sana dil uzatanın ta kendisidir.”

 

      Bu surenin nüzulüne / inişine bazı müşriklerin, Hz. peygamber efendimizin erkek çocuğunun olmamasını ifadeyle “ebter,” soyu devam etmeyecek olan kimse diye Hz. resulullahı vasıflandırmaları sebep olmuştur. Ki ayette ifade olunan “ebter,” kesiklik, sürekliliği ve devamlılığı olmayan anlamındadır. “Kevser” ise, süreklilik devamlılık demektir ve Hz. Muhammed (sav) bu Kevser sürekliliği devamlılığı mazhariyetiyle, tüm âlemler de her zaman mevcuttur.

     Bunu beyanla; Kuran’a göre mümin ve hakiki / gerçek mümin olmakla müminler iki kısımdır.

Mümin: “ “la ilahe illallah Muhammed en resulüllah / Allah’tan başka ilâh yoktur, Muhammed Allah’ın kulu ve resulü dur.” diyerek, kalbi ile tasdik ettiği kelimeyi tevhit imanına mensup olandır. Bu müminler, şahadet âlemi olan yeryüzüne imtihan olmakla mükellef olarak yaratıldıklarına, bu dünyada geçici olup, ahiret âleminde ise ebediyen yaşayacakları imanına mensupturlar. Ve bu müminler ahirette kendilerini / nefislerini cehennemden koruyup, amel cennetinde huri, köşk, yiyecek içecek vb. nimetlere mazhar olmak için bu imtihan âleminde Allah’ın emir ve yasaklarına riayet anlayışıyla yaşayarak kulluk yaparlar.

Bu müminler; “la ilahe illallah / Allah’tan başka ilâh yok” dediklerinde Allah’ı, cümle âlemleri ve bizi imtihan etmek için yaratan olarak bilir ve Hakk’ı kendi varlıklarından ayrı / gayrı zannederler.

Yine bu müminler, “Muhammed en resulullah / Muhammed Allah’ın kulu ve resulü dur” dediklerinde ise, Hz. Peygamber efendimizi annesi Amine den doğup, babası Abdullah olan ve 63 yaşında vefat ederek bu dünyadan ayrılmış olarak tanıyıp, bu iman ve anlayış üzere kulluk yaparlar. 

Hakiki / gerçek mümin: Gerçek müminler hakkında ise Kur’an-ı Kerim’de; “Gerçek / hakiki müminler ancak o kişilerdir ki; Allah’ı zikrettiklerinde kalpleri titrer ve onlara Allah’ın âyetleri okunduğunda bu onlarını îmanlarını arttırır ve onlar yalnız Rab’lerine güvenip / tevekkül ederler.” (Enfâl-2) beyan olunduğu gibi diğer bir ayette; “…İşte onlar Gerçek / hakiki müminlerdir. Onlar için bir bağışlanma ve bol bir rızık vardır. (Enfal-74) Buyrulur.

İşte bu ve benzer ayet beyanlarında ifade edilen “gerçek / hakiki müminler,” Kuranın cümle emir ve yasaklarına kesinlikle riayet ettikleri gibi, Allah’ın emir ve yasaklarını ne eksik ne fazla muhakkak yerine getirirler. Bunların Allah’ın emir ve yasaklarına riayet amaçları, kendilerini / nefislerini ahirette cehennemden koruyup, amel cenneti nimetleri olan huri, Gilman, köşk, yiyecek içecek vb. nimetlere kavuşmak gaye ve maksadıyla asla olmayıp, ilâhi sevgili olan Allah’ın emri olmasındandır. Bunu ifadeyle gerçek müminlerden olan Yunus emre Hz.leri;

 

Cennet cennet dedikleri

Birkaç evle birkaç huri

İsteyene ver sen onu

Bana seni gerek seni demiştir.

 

Gerçek müminler; “La ilahe illallah / Allah’tan başka ilâh yoktur” dediklerinde ise, onların anlayışı“Allah’tan gayrı mevcut yoktur” keşfi irfanıdır. Ki kâmil imana mensup olan bu gerçek müminler, böyle bir müşahede ile Allah’a kulluk yaparlar. Bunlar “Muhammed en resulüllah / Muhammed Allah’ın kulu ve resulü dur” dediklerinde ise; Hz resulullah’ı sadece bu yeryüzü olan imtihan âleminde 63 yıl unsur bedeniyle yaşamış olarak değil, bu şahadet âlemi ve cümle âlemlerde mevcut olan vücudu Nur-u Muhammed keşfi marifetiyle iman ederler. Ve Hz. Resulullah efendimizin ahlakı ve tabiatı üzere olan kulluk gayretiyle yaşarlar.

       Gerçek müminler için ayette, “... Allah’ı zikrettiklerinde kalpleri titrer ve onlara Allah’ın âyetleri okunduğunda bu onların îmanlarını arttırır...” Buyrulduğu gibi onların kulluğu; kalplerindeki zikri daim uyanıklığı ve her biri “ayet” olan tevhit makamları keşfi irfanıyla, kendilerinde ve cümle âlemdeki tecellilerde Hakk’a vuslat ve Nur-u Muhammed mazharı olan insanı kâmil kulluğudur.

İnsanı kâmil kulluğu, aynı zamanda cümle peygamberlerin ulaşıp eriştiği makamdır. Çünkü insanı kâmil makamına erişenler içinden yüce Allah, tüm zamanlarda kendine peygamberler seçmiştir. Ve insanlığa gelen cümle peygamberler, hidayeti Nur-u Muhammed mazhariyetiyle tebliğ ve irşat da bulunmuşlardır. Bunu ifadeyle, insanı kâmil zincirinin altın halkalarından olan Süleyman çelebi Hz. Mevlidi şerifinde;

 

Hak taalâ çün yarattı Âdemi

Kıldı Âdemle müzeyyen âlemi          (âdemle bezeyip süsledi âlemi)

Âdeme kıldı feriştehler sücut            (âdeme melekler secde etti)

Hem ona çok kıldı Lütfi ol ıssı cut    (cömert olan Allah lütfetti)

Mustafa nur’un alnında kodu

Bil habibin nuru’dur bu nur dedi.

Kıldı ol nur anın ile nice ruzigar        (devir, zaman)

Sonra Havva alnına nakletti bil

Durdu onda dahi nice ayu yıl           (ay ve seneler)

Şit doğdu ona nakletti nur

Onun alnında tecelli kıldı nur

Erdi İbrahim’e İsmail’e hem

Söz uzanır geri kalan der isem

İş bu resim ile müselsel muttasıf       (bu şekildeki silsile ile vasıflanmış olan)

Ta olunca Mustafa’ya muntakil         (intikal edince)

Geldi çün rahmetellil âlemin             (âlemlerin rahmeti)

Vardı nur karar etti hemin

Tut kulak efsafına ey yâri din           (Ey dinini seven kimse kulak ver dinle)

Bilesin kimdir o fahrül mürselin. (iftihar edilen elçi Hz. Muhammed’in kim olduğunu bil)  Demiştir.

 

       Hz. resulullah (sav) “Allah evvelâ benim nurumu yarattı,” buyurmuşlardır ki mevlitte ifade edildiği gibi cümle yaratılmışların evveli olan Nur-u Muhammed her peygamberde zahir olmuş. Ve tüm peygamberler nur- u Muhammed mazhariyetiyle insanlığa tebliğ ve irşatta bulunmuşlardır.

Cenabı Hak kendi zatı tekliğinden, ilk önce yarattığı Nur-u Muhammed kulluğuyla bilinmekliğine âşık olduğunu beyanla “…bilinmekliğime muhabbet ettim / âşık oldum halkı yarattım…”(hadisi kutsi) buyurdu. Çünkü Hakk’a ancak ve ancak, Muhammed-i bir kullukla arif ve vasıl olunur, bunun başkaca bir yolu olmaz. Bu itibarla cenabı Hakk’ın, Muhammed-i kulluk’la bilinip arif olunma muhabbet ve aşk’ı, cümle peygamberlerde zahir olduğu gibi, gelmiş ve gelecek olan cümle insanı kâmil olan velilerde de zahir olmuş, olmakta ve gelecekte de olacaktır. Çünkü Hz. resulullah efendimiz; “Ben Allah’ın nur’undan müminlerde benim nurumdan yaratıldı” demiştir.

      İşte hidayet-i nur-u Muhammed’in (sav) cümle peygamber ve gerçek müminlerde tüm zamanlarda sürekli ve devamlı olarak zuhur edip açığa çıkması, “Kevser” dir, Ve Kevser; vücudu nuru Muhammed’in (sav) tüm zamanlardaki bitmez tükenmez olan sürekliliği ve devamlılığıdır.

Bu itibarla; zamanın kâmil mürşidinin meslek-i resul irşadı olan zikri daim ve tevhit makamları keşfi irfanıyla gerçek müminler, “Kevser” mazhariyeti olan hidayeti nur-u Muhammed kulluğunu, her zamanda açığa çıkardıklarından manevi evladı Resul, yani ehli beyt-i manevi’dirler. ‘Çünkü gerçek müminler; “ashabı suffa” gibi nur-u Muhammed örtüsüne / abasına bürünürler.’

 

Bu beyanlar ışığında;

“1- Hiç kuşkusuz, biz verdik sana kevseri.

2- O halde sen de Rabbin için namaz kıl ve kurban kes.

3-  Kuşkun olmasın ki ebter olan sana dil uzatanın ta kendisidir.” Ayetlerinden oluşan kevser suresinin ledduni anlam şöyledir:

        ‘Ey bu ayetleri okuyan mümin kişi! Hidayeti nur-u Muhammed mazharı olan ve her zamanda bu yeryüzü âleminde mevcudiyeti devam eden manevi evladı Resul u arayıp bul. Ve evladı Resul un “Kevser” irşadı olan zikri daim ve tevhit makamları keşfi irfanıyla gerçek / hakiki mümin’ liğe yüksel. Sen de Nur-u Muhammed örtüsüne bürünerek manevi evladı Resul arasına girip ehli beyt-i manevi ye dâhil olmakla “kevsere” mazhar ol demektir.

Ayetteki “Rabbin için namaz kıl” beyanı ise; mazhar olduğun “kevser” marifetiyle Rabbin makamlarını müşahede ettiğinde, kendinin ve cümle âlemin her andaki fenasında, (yokluğunda) Baki (ebedi) olan güzelliğiyle gözüken âlemlerin Rabbi için namaz kıl. İyi bil ki, “...Namaz müminler üzerine vakti belirlenmiş bir farz olmuştur.” (Nisa -103) Ve namazı vakitlerle kılmak Kuran’ın açık emri olduğundan sakın terk etme. Fakat vakit namazlarını kılmakla beraber namazın hakikatine ulaş, çünkü Hz. Peygamber efendimiz “Namaz müminin miracıdır” buyurur ki miraç, Kul’un Rabbine vuslatıdır. (kavuşmasıdır)  Agâh ol ki Hakikatte miraç; kendinin ve cümle âlemin yokluğunda zahir ve baki olan Hak’tan gayrı görmeyip, daima Hak’la var olmaktır. İşte beş vakit hiç terk etmeden kıldığın namazın bu hakikat ve marifetine ulaş. Gafiller gibi amel cennetinin nimeti olan huri, gilman, köşk vb. nimetlerle nefsini lezzetlendirmek için Allah’a kulluk yapma Demektir.

      Ayetteki “Kurban kes” beyanındaki mana ise şöyledir. Kurban, kurbiyet, yani yakınlık demektir. Bu kurbiyet / yakınlık ise, kulun cümle varlıkta mevcut olan Hakk’ın, kendi vahdetinden açığa çıkarıp yarattığı kesret / çokluk tecellilerini vahdetin kesreti olarak müşahede etmesinin yakınlığıdır. Bunu ifadeyle kutsi beyanında cenabı Hak; “Kulum bana nevafille öyle yakın olur / yaklaşır ki, onu severim ve onun görmesine göz, işitmesine kulak, konuşmasına dil, tutmasına el, yürümesine ayak olurum. Ve o kul’um benimle görür, benimle işitir, benimle konuşur, benimle tutar, benimle yürür.”(Kutsi hadis) Buyurur ki bu Hakk’a yakınlık / kurbiyet, aynı zamanda, hidayeti Nur-u Muhammed mazhariyetiyle kulun marifetullaha erişmesidir.

Bu itibarla ayetteki “Kurban kes” emrinden maksat, mazhar olduğun marifetullahı, bu marifetin cahillerine, mahrum ve muhtaçlarına aktarıp dağıtarak “Kevser” sürekliliğini ve devamlılığını sağla demektir. Çünkü ayette Arapça olarak geçen “venhar” kelimesi, aynı zamanda akıtmak anlamında olduğundan, Nur-u Muhammed kulluğu ile hasıl olan kurban / yakınlık marifetini, bu marifetin mahrum ve yoksullarına irşat ile akıtıp dağıtarak, “Kevser” sürekliliği ve evladı Resul kulluğunun devamlılığını sağlayıp, sende manevi evladı Resul / ehl-i beyti manevi arasına dâhil ol  demektir.

 

       Ayetteki “Kuşkun olmasın ki ebter olan sana dil uzatanın ta kendisidir.” beyanının manası ise, şöyledir; “Ebter,”kesiklik sürekliliği ve devamlılığı olmayan, sınırlı hudutlu ve sonu olan demektir. Ki “ebter” olanlar iki kısımdır:

      Birincisi, aklı maaş olanlardır; Bunlar yeryüzünde nefsinin tattığı tabiat zevk ve lezzetlerinin esiri olup, bu yeryüzü âleminde tabiat nimetleri ile lezzetlenmekten başka bir tefekkür ve gayesi olmayan dünya ehilleridir. Ki dünyanın devamlılığı ve sürekliliği olmayıp sınırlı, hudutlu ve kesik, yani sonu olduğundan dünya ve tabiat lezzetleri “ebter” olduğu gibi, aklı maaş ve dünya ehli olmak ebterliktir. Çünkü kıyametin kopması dünyayı sona erdirip, insanın ölmesi ise onu dünyadan ve aldığı dünya lezzetlerinden ayırıp kestiği için, aklı maaş olan ehli dünya “ebterdir.”

       İkinci olarak “Ebter”liğe mazhar olanlar ise, ehli dünya gibi olmayıp, akl-ı mead olanlardır. Ki bunlar, ahiret gününe iman eder ve yaptığı tüm faaliyetlerde harama günaha dikkat ederek yaşarlar. Bunlar, ahiret âleminde nefsini cehennemden koruyup huri, gılman, köşk, yiyecek, içecek gibi amel cenneti nimetleriyle nefsini lezzetlendirmek için daima sevap olan işlerle meşgul olurlar. Bu itibarla, bunlar kulluklarını amel cenneti ve bu cennet nimetleriyle kayıtlamakla hudutlayıp, sınırlarlar. İşte bu sınırlar kulun rabbine vuslatını / kavuşmasını kesip insan-ı kâmil olmasını engellemesi açısından, o kul’un “ebter” liği olur.

      Kur’an da: “yeryüzündeki herkes/her şey fânidir, yokluktadır. Celâl ve ikram sahibi Rabbinin veçhi / yüzü bâkidir.” (Rahmân- 26, 27) Yine, “O’nun vechinden / yüzünden başka her şey helâktadır / yokluktadır…” (Kasas-88) buyrulmasına rağmen, rabbine vuslattan / kavuşmaktan  “ebter” olup kesilen bir kul, kendinin ve cümle âlemin varlığını Hak’tan ayrı zannetmekle, kendine ve eşyaya müstakil vücut nispet ederek kulluğunu sınırlayarak kayıtlar. Ve kulluğunu rabbinden gayrı şeylerle kayıtlama kesikliği, yani “ebter” liği yüzünden kişi, insan-ı kâmil makamına erişemez ve Rabbine kavuşmaktan mahrum olur.

      Bu ebter ler, aynı zamanda Hz Resulullah efendimizi yalnızca unsur beden varlığıyla bilip, ölümle bu âlemden ayrıldığına inandıklarından. Vücud-u Nuru Muhammed’in cümle âlemlerde ve her zamandaki “Kevser” zuhuru olan devamlılığından ve sürekliliğinden perdeli / mahcup bir kullukla yaşarlar. Ve “Kevser” mazharı olan evladı Resul irşadından gafletle “ebter” olanlar, nur- u Muhammed aba’sı (örtüsü) ile örtünemediklerinden manevi evladı Resul / manevi ehl-i beyt arasına dâhil olamazlar. Ve “Kevser” den mahrum “ebter” olan kulluklarıyla cenabı Hak’tan ebediyen mahcup olup perdelenirler. Bunu beyanla Kur’an’da; “Bu dünyada ama / kör olan ahirette de kördür” (İsra-72) buyrulur.

        Kevser süresinin yorumu hatalarıyla beraber tamamlandı, her şeyi en iyi bilen Allah’tır.                       

                                                                                     Nejdet Şahin

 

KELİMEYİ ŞAHADET’in HİKMETİ

“Eşhedü en lâ ilâhe illâllah ve eşhedü enne            

            Muhammed’en abduhu ve resulühu”

    İnsanlar içinde bizleri kendine ve resulü (elçisi) Muhammed’e (sav) şahit olmakla şereflendiren Allah’a hamdolsun. Resulü Muhammed’e ve evlatlarına / ehlibeytine selam olsun.

    İslam’ın beş temel farzından olan Kelimeyi şahadet; iki kısımdan ibaret olup birinci kısmında Allah’a şahitlik yapılır, ikinci kısmında ise Hz. Muhammed’e şahitlik yapılır.

Kelimeyi şahadet, Oruç, namaz gibi bedenle,  zekât gibi malla mülkle, Hac gibi hem beden hem de malla ifa edilen bir ibadet olmayıp Kelimeyi şahadet; İslam dini’nin giriş kapısı ve İslam dininin temeli olan icmâli (özlü) tevhit imanı’ dır.

       Kurandaki: “Muhakkak ki Allah indinde / katında din İslam'dır...” (Ali İmran-19) beyanından açıkça anlaşıldığı gibi İslam dini, Hz. Âdem den Hz. Muhammed’e (sav) kadar gelmiş cümle peygamberlerin tebliğ ettiği yegâne dindir. Ve her peygamberin şahsında tebliğ olunan İslam dini’nin temelini; “Lâ ilâhe illâllah Muhammed en resûlullah / Allah’tan başka ilâh yoktur Muhammed Allah’ın elçisidir” İcmâl (özlü) tevhit imanı oluşturur. Ki, yeryüzü olan bu İmtihan âlemine gelen tüm Peygamberler bu “tevhit imanına” mensup olduğu gibi, peygamberler kendi zamanlarındaki insanlığa bu tevhit imanını tebliğ ederek onları aydınlatmışlardır.  

     Bunu beyanla; “Ben gizli bir hazine idim bilinmekliğime muhabbet ettim / âşık oldum, halkı yarattım…”(hadisi kutsi) beyanı gereğice cenabı Hak, kendi zat’ı tekliğinden cümle âlemleri ve cümle âlemlerdeki her bir varlığı yaratıp, kesretini, yani çokluğunu meydana getirip apaçık etti. Ki bu yaratılışın nedeni: Kulların, yaratan Allah’ı bu âlemi kesrette (çokluk âleminde) bularak, onun zat-ı tekliğine vasıl olup kavuşmaları içindir. Hadisi kutside açıkça ifade edildiği gibi bu yaradılışın temelini muhabbet / aşk oluşturur.

Bu aşk, rabbimizin kendi vahdetinden yaratıp açığa çıkardığı çokluk olan halk içinde Habibim / sevgilim dediği Hz. Muhammed’e (sav) olan aşkıdır. Yani Hakk’ın halk kesreti (çokluğu) içinde, kendinin bilinip kendine vasıl olunmasında Muhammed kulluğuna olan aşkıdır. Daha başka bir ifadeyle, Rabbimizin yaratıp zuhura getirdikleri içinde, Muhammed’çe olan kulluğa olan muhabbet ve aşkıdır. Çünkü Muhammed (sav) kulluğu, yaratılanlar içinde yaratılışının yüce gayesine erişmiş en olgun en kemâl li kulluktur. Ve O’nun şahsında yaratılışın temeli olan aşk en parlaklığıyla açığa çıktığı için Hz. Muhammed, Habibullahtır / Allah’ın sevgilisidir.

      İşte Rabbimizin aşık olduğu Muhammed kulluğu; tüm peygamberlerde nur-u Muhammed mazhariyeti ile açığa çıktığı için, cümle peygamberlerde zahir olan tebliğ ve irşadın özü, İslam’ın temeli olan tevhit imanıdır. Yani tüm zamanlarda insanlığa gelen peygamberler tarafından tebliğ edilmiş olan hak Dini İslâm’ın temelini ve ruhunu, “Lâ ilâhe illâllah Muhammed en resulüllah / Allah’tan başka ilah yoktur Muhammed Allah’ın elçisidir” İcmâli / özlü tevhid imanı oluşturur. Ki, ahir zaman peygamberi Hz Muhammed’in (sav) şahsında zahir olan İslam dininin özü temeli de, işte bu tevhit’tir.

Ve herkim ki bu tevhidin kelimesini kalbi ile tasdik eder, dili ile ikrar ederse o kimse, İslam dininin mümini olur. Bir kimse bu tevhit kelimesini kalbi ile tasdik ettiğini kamuoyuna veya kamu otoritesine açıkça ilan eder de; “Eşhedü en lâ ilâhe illâllah ve eşhedü enne Muhammed en abduhu ve resulühu / Ben şahidim Allah’tan başka ilah yoktur ben şahidim Muhammed Allah’ın elçisi ve kulu dur” der ise. O kimse İslam dini çerçevesine girer ve o kimsenin Müslümanlığına hükmedilir.

      Buna göre, her türlü ibadet / kulluk temel olan bu tevhit imanıyla olur. Başka bir ifadeyle oruç, namaz, zekât ve hac gibi İslam’ın temel ibadetlerinin hepsinde bu tevhit imanı mevcut olduğu için, kelimeyi şahadet’in hakikati bu ibadetleri ve tüm meşru kulluğu / ibadeti kapsar.

Ki zahiren Arapça söylenen Kelimeyi şahadetin Türkçe tercümesi; “Müşahede ederek şahidim ki Allah’tan başka ilah yoktur, müşahede ederek şahidim ki Muhammed, Allah’ın elçisi ve kuludur.” Demektir.

     Kelimeyi şahadetin hakikati, yani ledduni hikmet yönü ile değerlendirilmesi ise şöyledir; Bir İnsanın mazhar olduğu zahir (dış) ve batın (iç) hisleri / duyguları vardır ve bu hisler beşi zahir, beşi de batın olmakla on’dur. Zahir olan duyular; Görmek, işitmek, koklamak, tatmak ve dokunma duyularıdır. Batın olan beş duyular ise; Akıl, idrak, vehim, hayal ve hafızadır. Ki her insan tesir alıp müteessir olduğu tüm algılamalarını bu iç ve dış duyuları ile yapar.

Buna göre; görme duyusuyla gördüklerimizden olumlu ya da olumsuz etkileniriz. Aynı şekilde duyduklarımızdan kokladıklarımızdan tattıklarımızdan ve dokunduklarımızdan olumlu ya da olumsuz müteessir olup etkileniriz. Batın olan duyularla da, mesela akıl ile bir şeyin iyi kötü veya doğrumu yanlış mı olup olmadığını tespit etmekle etkileniriz. İdrak; isminden de anlaşıldığı gibi anlamak, vakıf olmak, idrak etmekle etkiler, keza vehim acaba ve şüphe ile etkiler. Hayalden, hayal ederek tesir alıp müteessir oluruz. Hafıza ise unutmamakla hıfzetmekle etkiler.

      Bunu beyanla hakikati, yani ledduni hikmet açısından bir kul;  “Eşhedü enlâ ilâhe illâllah / ben müşahede ediyorum Allah’tan başka bir ilâh yoktur” dediğinde o, ‘bütün iç ve dış duyularımla (hislerimle) şahitlik ediyorum” demiş olur. Yani görerek, duyarak, dokunarak, koklayarak, tadarak şahitlik ettiğim gibi, akıl ederek, idrak ederek, hayal ederek, vehmederek ve hıfz ederek şahidim ki,  Hakk’ın vahdet-i zat mevcudiyetinden gayrı bir varlık yoktur, mevcut olan ancak Allah’tır. Keşfi irfanıyla şahitliğini beyan eder. Ki bu şahitlik, irfan ile yapılan şahitlik olduğundan, bu şahitliği ancak Arifi billâh, yani Allah’a arif olanlar yapabilir. Çünkü bu irfana ancak böyle iç ve dış duyular (hisler) müşahedesiyle ulaşılır. Bunu ifadeyle pir seyit Muhammed Nur Hz.leri; “irfan müşahede ile elde edilir” diyor.

     Hz. Resulullah efendimiz; “Allah ilk önce bir cevher yarattı, ondan da cümle âlemleri yarattı” buyurmuştur. Ki, ehli kemal; “önce yaratılıp açığa çıkan ilk cevherin Nuru Muhammed (sav) olduğunu” beyan ederler. Pir seyit Muhammed Nur Hz. ise; “Bu hadisi şerifteki yaratma kelimesi, zuhur manasında olup, açığa çıktı anlamındadır.” Demiştir. Buna göre Cenabı Hak hiçbir şey yaratmadan önce, Nur-u Muhammedi zuhura getirdi ve nur-u Muhammed’den de cümle âlemleri ve varlıkları yarattı. Ki bu itibarla, cümle varlıklar tafsilatı Muhammed olarak vasıflandırılmıştır. Çünkü cenabı Hak; “Sen olmasaydın, sen olmasaydın felekleri yaratmazdım”, (Hadisi kutsi) buyurdu için cümle âlemler, Hz. Muhammed (s.a.v) aşkıyla yaratılmış ve halen yaratılmaktadır.  

     Yine Peygamber efendimiz; “Allah evvela benim nurumu yarattı, Allah evvela benim Ruhumu yarattı, Allah evvela kalemi yarattı, Allah evvela aklı yarattı, Allah evvela arşı yarattı” buyurur. Bu hadiste evvel yaratıldığı ifade edilen “nur”, “ruh”, “akıl”, “kalem” ve “arş’ı” bazı âlimler ayrı ayrı değerlendirmişlerdir. Fakat Pir seyit Muhammed Nur Hz; “Bu değerlerin ayrı olmayıp hepsinin aynı olduğunu” ifade etmiştir. Ki, bunlar ilk cevher olarak zuhura gelen nur-u Muhammed dir. Bunu beyanla ehli kemâl; “Hz. Resulullah mazhar olduğu marifetle Hakk’ın Cemaline kavuştuğunda, yaratıcının zahir olup zuhura gelişine Nur. Hay (hayatta) olup muhyi (hayat verici) oluşuna Ruh. İdrakli olup idrak ettiriciliğine akıl. Muhafazasın da olanları açığa çıkarışına kalem. Her şeyi ihata edişini (kuşatmasını) ise arş olarak isimlendirmiştir. Ki, bunların hepsi ayrı ayrı ifade edilmelerine rağmen, ilk yaratılan ve bir olan nur-u Muhammed’in (sav) müşahedesidir.”  

Ki bir kul bu müşahedeye ancak, zamanın kâmil mürşidinden gördüğü mesleki resul seyri süluku marifetiyle erişir.

Ve böyle kâmil bir kul; “Ve eşhedü enne Muhammed en abduhu ve resulüh / şahitlik ediyorum ki Muhammed Allah’ın elçisi ve kulu dur.” Diyerek kelimeyi şahadetin ikinci kısmını ifade ettiğinde o, beşi zahir (dış) ve beşi batın (iç) olan duyuları keşfi irfanıyla şahit olduğu Nur-u Muhammed müşahedesini / şahitliğini beyan eder.

     Bu itibarla İslam’ın beş esasından biri ve dinin temeli olan kelimeyi şahadet, ibadet ve kulluğun tümünün her yönüne sirayet ederek kuşatan tevhid-i hakiki (gerçek tevhid) imanıdır.

Allah ve Hz. Muhammed şahitliğinin ifadesi olan kelimeyi şahadet; hakikati ve ledduni hikmet açısından bütün olarak ifade edildiğinde; Kendi mevcudiyetinden gayrı bir varlık olmayan zat-ı vahdet’in batını Hak, zuhuru Muhammed müşahedesiyle insanı kamil’in yaptığı şahitliğin ikrârıdır. Vesselam. 

Bunu ifadeyle ehli kemal:

                       Âdemi safiyullah çekti şahadet

                       Hak ile Muhammed gördü bir vücut. Buyurmuştur.

Ki, insanı kamil marifeti ile âdem-i kemâlât aynıdır. 

     Noksanlarıyla beraber sona ermiş olan bu çalışma, umarım kelimeyi şahadetle açığa çıkan icmâli / özlü tevhit imanı hakikatine ulaşmamıza yardımcı olur. Allah her şeyi en iyi bilendir. Kelimeyi şahadetin ledduni hikmet açısından değerlendirilmesine yönelik çalışmayı bize lütuf ve ihsan eden Allah’a hamt, Hz. Muhammed’e (sav) ve evladı resüle selam olsun. Rabbim bizleri onlardan ayırmasın.

                                                                               

                                                                                 Nejdet Şahin

                                                                                17 Eylül 2009

                                                                                 27 Ramazan

ON KASIM’da Atatürk’ü anarken

Allah’a hamt, resülü Muhammed’e (sav) ve ehli beytine / evlâdı resule selam olsun. Rabbim bizleri onlardan ayrı komasın.

Dinimiz İslâm’a göre, bu âlemden ölümle ayrılan bir kul’un son nefesini Allah diyerek vermesi, pek muteberdir. Bu itibarla, çeşitli nedenlerle yapılan tüm dua ve niyazlarda, müminler son nefeste Allah diyerek çene kapamayı nasip etmesi için Allah’a yakarıp dua ederler.

  Ömrünün önemli bir kısmı savaşlarda ve cephede geçen Mustafa Kemal Atatürk, “Gazi’dir:” Ki gazi; şehit olmayı göze alarak, vatan millet uğruna gayret mücadele eden demektir. Ve şehitliğe ait bütün değerlere gaziler de mazhar olduğundan, şehitlik mertebesi hiç şüphesiz gazilerin de mertebesidir. Bunu ifadeyle Hz. resulıllah (sav) efendimiz; “Bir kimse Allah yolunda şehit olmayı canı gönülden isterse, yatağında ölse dahi Allah onu şehitler derecesine ulaştırır.” Diyor.

  Ki bazı iddialara göre, yanlış tedavi uygulamalarıyla yavaş yavaş öldürülen Atatürk; “şehit”lik mertebesiyle de şereflenerek son nefesinde, “ve aleykümselam” diyerek ruh’unu Hakk’a teslim etmiştir. Bunu beyanla hadisi şerifte; “siz nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz nasıl ölürseniz öyle haşr olursunuz” buyrulur. İslâm dini esaslarına göre Atatürk; son derece muteber ve her müminin özenip gıpta ettiği bir şekilde ölerek bu âlemden ayrılmıştır. Atatürk’ün ölümünün bu şekilde Allah’ın “selâm” ismini zikrederek gerçekleşmiş olmasını, bazı mahfiller Türk milletinden gizleyerek, “Atatürk son nefesinde saat kaç” diyerek öldü demişlerdir.

  Her yıl on kasım olan ölüm yıldönümünde kimilerince samimiyet gözyaşlarıyla, kimilerince ikiyüzlülük fışkıran nutuklarla anılan Atatürk’ün, böyle şanlı ve şerefli bir şekilde ölmesi milletimizden gizlendiği gibi, Atatürk’ün gerçek kimliği bazıları tarafından engellenerek milletimize tanıtılmadı. Ve Atatürk; Atatürkçü olduğunu iddia eden bazıları tarafından leblebiyle rakı içen, başında melon şapka, frak gibi kıyafetlerden başka kıyafet giymeyen, din’le iman’la hiçbir alâkası olmayan, laikliği tam bir dinsizlik olarak yaşayan bir kişi olarak bu millete lânse ederek gösterdiler.

 Diğer taraftan bazı muhafazakâr ve dindar olduğunu iddia edenler ise; gece gündüz içkiden başını kaldırmayıp her türlü nefsani zevki sefa peşinde ömür tüketen. Müslümanlara her türlü eziyeti yapmayı revâ gören. Ve bu asrın (yüzyılın) en büyük din düşmanı olarak Atatürk’ü ifade ederler. Hatta bazı mahfillerde gizlice yapılan toplantılarda Atatürk’e ve onun önderliğiyle kurulan cumhuriyete en galiz hakaretlerle aşağılayıp saldıran, Atatürk ve cumhuriyete olan nefret ve kin’lerini din haline getirmiş olan bazı kimselerin, bu tür söylemlerle millete tanıttıkları Atatürk ile gerçek Atatürk’ün hiçbir alakası yoktur. Ki bu tanıtım ve ifadelerin hiç birisi Atatürk’ün gerçek vasıflarını ifade etmeyen yalan, dolan ve iftira yüklü beyanlardır.

Atatürk’ü tanıyabilmek, onun gerçek kişiliğini anlayabilmek için bir kimsenin deli olmayıp aklı başında olması yeterlidir. Ve en evvela, İslam peygamberine vahiy olan Kur’anı Kerim’in tercümesini okumakla beraber, çok değil biraz da İslam tarihini bilmesi kâfidir.

Bu gün yüzlerce Alim tarafından Türkçeye tercüme edilen Kuranı kerim, Türkiye cumhuriyeti kurulana kadar İngilizce, Fransızca, Rusça hatta Boşnakça vb. gibi diğer birçok dillere tercüme edilmesine rağmen Türkçeye tercüme edilmemişti. Ve Elmalılı Hamdi Yazır’ın Türkçe tercüme ve tefsir ettiği Kuranla, Müslüm’ün 13 cilt olan hadis külliyatı Türkçeye, Türkiye cumhuriyeti kurulduktan sonra tercüme edilmiştir. Ve milletimizin Kuranı ve peygamber efendimizin hadislerini anlayarak okuması sağlanmıştır. Ki bu tercüme işlerine devletten bütçe ayrılmış olmasına rağmen Atatürk, kendi şahsi parasından vererek katkı sağlamıştır.

 Ayrıca Kur’an’da çokça, sıklıkla bahsedilmesine rağmen, bu gün hepimizin toplum olarak tam ilgi ve hasasiyet gösteremediğimiz yetimlerin, öksüzlerin korunup gözetilmesi hususunda da Atatürk, tam bir kuran mümini gibi hareket etmiş ve birçok yetimin bakım ve eğitimini sağlamıştır. Ve bunları halka göstermeden gizlilik içinde yapmıştır.   

 Atatürk’ü anlayıp tanımak için; asrısaadette Hz. peygamber efendimizin ve ashabının uygulamalarına şöyle kabaca bakmak bile yeterlidir. Buna göre Hz. Muhammed, (s.a.v) içinde bulunmuş olduğu toplumun kabileler, aşiretler tarafından yönetilmesini Kur’an’ın; “İş ve yönetim konusunda onlarla da şuraya git/onlara danış/istişare et..” (Al-i İmran, 159) “işleri, yönetimleri aralarında bir şuradır/ aralarında istişare iledir…” (Şura, 38) emri gereğince kaldırarak, kabile aşiret yönetimine son verip şurayı, yani halk meclisini kurmuş ve meclisin kararları doğrultusunda yönetim oluşturmuştur. Ve yine Kur’an’ın “Şu bir gerçek ki, Allah size, emanetleri onlara ehil olanlara vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğinizde adaletle hükmetmenizi emreder.”(Nisa-58) buyruğu doğrultusunda, belli aşiret mensuplarına değil, liyâkata değer vermiş ve her işe ırkı, cinsi, rengi ne olursa olsun ehil olanları getirmiştir. İşte çok özet olarak ifade ettiğimiz bu değerler cumhuriyet ilkeleri olup, Hz. Resulullah efendimiz bu esaslarla halkı yönettiği gibi Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali bu şekilde halkı yönetmişlerdir. Çünkü Cumhuriyet; belli bir sınıfın belli bir kabile ve aşiretin yönetimini reddeden, halkın kendi kendisini liyakatle, yani ehil olanlar ile yönetmesidir.

Hz. resulullah efendimizin zuhuruna kadar aşiretler, kabileler ve onların reisleri toplumu yönetiyordu. Ve onlar ne derlerse o oluyordu, kendilerinden sonra oğulları emir, reis, padişah vb. oluyor ve bu şekilde halk idare ediliyordu. Hz. Resulullah bu yönetim şeklini kaldırdı ve hiç bir kimsenin soyundan sopundan dolayı üstün olmayacağını söyledi, her türlü emanetin ehil / layık olanlar tarafından tasarruf edilmesini buyurdu ve uyguladı. Hz. Peygamber Efendimiz, bu uygulamalarıyla cahiliye Arap geleneği olan kabileciliği ve aşiretçiliği kaldırdı. Kendisinden sonra halkı yönetecek olan emir veya reisi işaret ederek, şu sahabe veya bu sahabe devletin reisi olsun demedi. Şurayı / meclisi, yani halkın ehil / layık olanı seçerek emir el mümin’in, yani halkın başkanı olunmasını tavsiye ve işaret etti. Halbûki o zaman Hz. Peygamber her kimi işaret etse idi, tereddütsüz o kimse emir-el mümin yani devletin başkanı olurdu.

Hz. Peygamber Efendimizden sonra Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, hatta Hz. Hasan’ın altı ay süren emirliği / başkanlığı, hep şura / meclis kararıyla olmuştur. Bunların hiç birisi kendinden sonra oğlunu veya kardeşini veya soyundan geleni tavsiye etmemiş ve emir / başkan yapmamıştır. Hatta Hz. Ali yaralı olup vefat etmeden önce kendisine; “Oğlun Hasan’ı emir yapalım mı?” diye sorduklarında, Hz. Ali cevaben; “Benim oğlum olduğu için yapmayın, layık ve ehil ise öyle yapın.” demiştir.

Bu uygulama Muaviye emir / başkan oluncaya kadar devam etmiştir. Ve Muaviye, Kur’an buyruğu olup Hz. Peygamberin uyguladığı şurayı / meclisi, yani halka danışmayı kaldırarak oğlu Yezid’i kendisinden sonra emir / padişah yaptı. Muaviye, Kur’an’ın emri ve Hz. Peygamber’in apaçık uyguladığı şura / meclis mirasını, cümle ehl-i kemal olan sahabelerin ve ehl-i irfanın itirazlarına rağmen Hz. Hasan’ın zehirletilerek, Hz. Hüseyin’in ve Ehl-i Beytin kerbelâda şehit edilmeleri pahasına, şahsı ve kabilesinin/aşiretinin menfaati için yıkıp iptal etti. Buna karşı gelenlerin kimilerini sürgün etti, kimilerini de şehit etti.

Emevi’lerden sonra kurulan İslam devletlerindeki yönetim ve idareler, genellikle kabile ve aşireti esas olan bir yapı üzerine kuruldu. Ve bu uygulama, yaklaşık 1300 yıl, yani Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar devam etti. Cumhuriyet kurulduğunda Atatürk’ün emri ile TBMM dışına pankartlarla; “işleri, yönetimleri aralarında bir şuradır/ aralarında istişare iledir…” Ve ‘Emanetin ehillere verilmesi...’ mahiyetindeki ayetler ve hadisler asılarak, meclis’in ve cumhuriyet sisteminin Kur’an emri ve Hz. resulullah efendimizin uygulaması olduğu vurgulanmıştır.

Böylece Kur’an’ın emri olup Hz. Resulullah’ın, Hz. Ebubekir’in, Hz. Ömer’in, Hz. Osman’ın, Hz. Ali’nin ve Hz. Hasan’ın uyguladığı şura’ya / meclis’e yani halka danışarak, herkesin seçme ve seçilme hakkının olduğu ve Muaviyenin yıktığı cumhuriyet idaresi; Mustafa kemal Atatürk’ün liderlik yaptığı kadrolar tarafından tekrar Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile kurulmuş oldu.

Bu itibarla cumhuriyet; Kur’an emridir. Cumhuriyet Hz. Resulullah’ın (sav) mirasıdır. Cumhuriyet Ehli Beytin, Evladı Resul’ün davasıdır. Cumhuriyet Atatürk ve arkadaşlarının Türk milletine hediyesidir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni kuran kadrolardan, başta 10 Kasım’da “ve aleykümselâm diyerek iman edenlerin gıpta ettiği bir şekilde bu dünyadan bekâ’ya göçen Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, cümlesinden Allah razı olsun, ruhları şad olsun. Makamları peygamberlerin mukarriplerin sıddıkların şehitlerin rızıklandıkları makam olsun. Vesselâm.

                                                                                                             Nejdet Şahin

                                                                                                       05 Kasım 2010 Cuma

BESMELE ve FATİHA SURESİNİN YORUMU

                                   Bismillahirrahmanirrahim

         Hamt / Öğünmek her şeyi kendi zatından zuhura getirerek yaratan ve zat-ı mevcudiyetinden gayrı hiçbir şeyin var olmadığı Allah’a aittir. Selam’a layık olan; yaratılanların en şereflisi olup, dünya ahiret cümle âlemler yüzü suyu hürmetine yaratılan habibullah  (Allah sevgilisi) Hz. Muhammed (sav) ve evlatlarıdır. O evladı resul ki, her zamanda ve halen sağ ve mevcut olup, Ruh-u Muhammed (sav) mazhariyetiyle insanlığı aydınlatırlar. 
        Kuranı kerimin en cemiyetli surelerinden birisi olan Fatiha suresi mealen şöyledir.

         Rahman ve Rahim Allah adıyla: 

        “1- Hamt âlemlerin Rabbi Allah’adır. 
          2- Rahmandır, Rahimdir O. 
          3- Din günün sahibidir O. 
          4- Yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz.
          5- Dosdoğru giden yola ilet bizi. 
          6- Kendilerine nimet sunduklarının, üzerlerine gazap dökülmemişlerin karanlık ve dalalete saplanmamışların yoluna.”

        Ehlulah, “Her kim fatiha suresini bir nefeste besmele ile beraber okursa o, felah bulur” buyurmuşlardır. Bu kibarı kelam batın ağırlıklıdır ki nefes, nefsin yani kişinin bu yeryüzü âleminde yaşamasının alameti olup nefes alıp verdiği müddetçe nefsin / kişinin diriliğine ve yaşadığına hükmedilir. Bunun için bu kibarı kelamda ifade edilen nefesten maksat, kulun yeryüzündeki ömrüdür. Ve her kim ömrü müddetince besmelenin ve Fatiha suresinin hakikati manasını idrak ederse o kişi, bu âlemdeki imtihanı kazanıp “felah bularak” ebedi kurtuluşa erer, demektir.  

                                BESMELENİN Açıklaması     

       Besmele; Tevbe suresi hariç kurandaki tüm surelerin ve Fatihanın başlangıcında okunur. Besmele Allah, Rahman ve Rahim isimlerinden oluşur ki bu üç isim, Allah’ın yani uluhiyetin cümle makamlarını kendinde toplayan isimlerdir. Bu üç isim; cümle âlemlerin ve yaratılmış olan her bir şeyin aslı hakikatini temsil ettiği için İslâm dini, her meşru faaliyetin
evvelinde besmele çekilmesini ön görür. Bunu ifadeyle Resulullah (sav) efendimiz, “Besmele ile başlanmayan her iş bereketsiz ve sonu güdüktür” demiştir. 
Kuranı kerimde “Biz sana tekrarlanan yedi âyeti ve şu büyük Kur’an’ı verdik.” (Hicr-87) buyrulur ki, bu ayette beyan edilen “tekrarlanan yedi ayet”; insanlığa gelmiş ve sonuncusu Hz. Muhammed (sav) olan tüm peygamberlerin ve cümle insanı kâmil velilerin tebliğ ve irşadında açığa çıkan “yedi tevhit makamıdır.” Yani yüce yaratıcının her bir şeyi zuhura getirerek yarattığı Allah’ın yedi makamıdır/mertebesidir. İşte Bu Allah’ın yedi makamının müşahedesi, Mesleki Resul seyri sülukunda (salikin manevi yolculuğunda) üçü “Fenafillah” dördü “Bekabillâh” olarak tahsil olunan yedi tevhit makamı irşadıdır. Ki bu tevhit makamlarının irşadı, ancak zamanın kâmil mürşidinin telkini ile mümkün olur.

      Besmelede geçen Allah isminin iki yönü vardır, biri “makam-ı uluhiyet” yönü, diğeri ise “Celal” olan esma yönüdür. Ki Celal tecellisi yakıcı olup, kul’un cehil ve zanlarından hâsıl olan masivayı, yani kişinin Allah’tan gayrı zannettiği cümle varlıkları yakıp yok / fena eder. Ki böyle bir kul, kalbindeki Allah zikrinin uyanıklığı ve fenafillah makamlarının keşfi irfanı ile rabbimizin “…Allah’a şirk / ortak koşma, çünkü Allah’a şirk / ortak koşmak gerçekten büyük bir zulümdür.” (Lokman-13) Buyruğu ve Hz. Resulullahın “Ben ümmetimin gizli şirkinden korkarım” dediği gayriyet / masiva olan gizli şirk zulmünden arınır. Çünkü bir kimse, gizli şirk zulmünden ancak fenafillah makamlarının irşadına mazhar olmakla kurtulur. Ki, fenafillah keşfi irfanı aynı zamanda besmeledeki Celal olan Allah isminin taşıdığı mahiyettir.
      Besmeledeki Rahim isminin manası ise şöyledir: Rahim ismi “Cemal” mazharı olup, bekabillâh makamlarının müşahedesidir. Bekabillâh müşahedesine ise; kendine ve cümle âleme nispet ettiği gizli şirk olan varlıklardan kurtulan gerçek müminler bu yeryüzü âleminde ulaşırlar. Ki bunlar Rahim rahmeti mazhariyetiyle, kendi yokluklarında Allah’ın cümle tecellilerinin her çeşidinde Allah’ın hüsnü Cemali’ni (güzel yüzünü) müşahedeyle, Allah’la beka bularak ölümsüzleşirler. Bu itibarla, besmeledeki “ Rahim” ismi’nin mahiyeti, “bekabillah” keşfi marifetidir. Vesselam. 
      Besmeledeki Rahman ismi ise; “Allah ve Rahim” isimlerinin ceminden hâsıl olan “Kemâl’dir.” Ki bu Kemâl’in her bir tecelliyi ihata edip kuşatması ise “Rahman”lıktır. Bunu beyanla Kur’an-ı Kerîm’de, “O Rahman olan arşı kuşattı…” (Taha- 5) buyrulur. 
Rahman kemaline ancak, üçü fenafillah dördü bekâbillâh olan tevhit makamları keşfi marifetiyle, insanı kâmil mazhar olur. 
İşte bu ve benzeri ilahi beyanlardan anlaşıldığı gibi İnsanı kâmilin, Allah ve Rahim isimlerinin mahiyetine dair müşahedesinden hâsıl olan marifet ve kemalâtıyla Hakk’ın her nevi tecellisini tanıyıp kuşatması, besmeledeki “Rahman” isminin sırrı mahiyetidir.
Velhasıl, Besmeleyi oluşturan üç isimden Celal mazharı olan “Allah” ismi fenafillâh’ı. Cemal mazharı olan “Rahim” ismi bekabillâh’ı. Kemal mazharı olan “Rahman” ismi ise, üçü fenafillah dördü bekabillah olan ve kuranda “tekrarlanan yedi ayet” (Hicir-87) olarak beyan edilen yedi “Makamatı tevhit” marifetine mazhariyettir. 
Besmelenin sırrı mahiyeti, ancak zamanın Mürşidi Kâmilinde ve onun telkini irşadında bulunur. İşte cümle surelerin ve Fatiha’nın evvelinde okunan Besmelenin kısaca mana ve hikmeti böyledir. Her şeyi en iyi Allah bilir.   

                         FATİHA SURESİNİN açıklaması

      Fatiha suresi’nın birinci ayetinde, “Hamt âlemlerin Rabbi Allah’a dır” beyanı vardır ki hamt, öğünmek methedilmek anlamındadır. Meratibi ilahi ise uluhiyetin / Allah’ın makamları olup Cenabı Hak, Zat’ı tekliğinden Allahlığına / uluhiyetine tecelli ederek uluhiyet makamlarıyla görünen ve görünmeyen cümle âlem ve varlıkları yaratır. Ve yarattığı cümle varlıkta “…O zâhirdir...” (Hadîd-3) beyanı gereğince mevcudiyetini zahir edip açığa çıkarır.  
Cenabı Hak uluhiyet makamı itibarıyla her bir isimden, yani gerek Hakk’a ait olan Settar, gaffar, kerim gibi isimlerinden, gerekse ağaç, taş, insan, hayvan gibi Halk’a ait olan isimlerden yücedir. Çünkü bu isimlerin hepsi uluhiyetin / Allah’ın zuhuru olduğundan, settar kimdir, Rahman kimdir, Gaffar kimdir diye sorulsa? Allah’tır, diye cevap verilir. Yine Halka ait olan taşı, bitkiyi, hayvanı, insanı yaratıp açığa çıkaran kimdir denilse? Yine Allah’tır diye cevaplanır.  
     Bu itibarla ayette beyan olunan “âlem,” uluhiyetten zahir olup açığa çıkan isim olup, ayetteki “âlemler” ifadesi ise tüm isimler tecellisi demektir. Ve cümle âlemler olan isim tecellileri uluhiyetten “Rab” ismi ile zahir olur. Yani cümle âlemler ve varlıklar, Allah’ın rab’lığı olan rububiyet ile açığa çıkarak gözükür. İşte bunu beyanla “Resulullah miraçta Hakk’ı baş gözüylemi, kalp gözüylemi gördü” diyen sahabelere hitaben, Hz. Ayşe validemizin “Hak Hakk’ı gördü” buyurmasını Pir seyit Muhammed Nur Hz.leri; “Hak, Rububiyetiyle Rububiyetini gördü” olarak beyan etmiştir.
       Bu itibarla Fatiha’nın birinci ayetindeki “Hamt âlemlerin Rabbi Allah’adır” beyanının manası şöyledir;  Uluhiyetinden rububiyeti ile zuhur ederek açığa çıkardığı cümle isimlerin / âlemlerin rabbi olan Allah,
uluhiyet makamı itibarıyla hamt edilip övülmeye yegâne lâyık olandır. Demektir.
      Fatiha’nın ikinci ayetinde “Rahmandır, Rahimdir O” Buyrulur. “Rahman,” umumun / genelin icadına mahsustur ki cenabı Hakk’ın Rahmanlığı;  cümle âlemlerdeki her bir tecelliyi kuşatarak umumun kemal bulmasıdır, yani her bir şeyin gıdalanıp zinde ve var olmasıdır. Aynı güneşin sıcaklığı ve aydınlığı ile sınırsız bir şekilde her bir şeyi ayırt etmeksizin ısıtıp aydınlatarak zinde kılması gibi Rahman rahmeti; cümle âlemleri ihata edip kuşatıcılığıyla bitkimi? Hayvan mı? İnsan mı? Kâfir mi? Mümin mi? olduğuna bakmadan yaratılan her şeyi ayırt etmeksizin kapsayan kemâldir.  Rahman tecellisi her bir şeyi kuşatıcı olmasıyla beraber, esma olması itibarıyla varlığı uluhiyetten olup Allah’ın Rahman ismiyle olan tecellisidir. İşte bunu beyanla Ayette, “O Rahmandır” Buyrulur. 
        Ayetteki “Rahim” İsmi ile ifade olunan rahmet ise, Rahman gibi umumi değil hususidir / özeldir. Bu özellik, yaratılmış olanlar içinde müminlere mahsus olan rahmettir ki bunu beyanla Kur’an-ı Kerîm’de, “O, müminlere karşı Rahîm’dir.” (Ahzâb-43) buyrulur. 
Rahim isminin müminlere has olan hidayetle zuhurunun baş mazharı, Hz. Muhammed (sav) dir. Ki bunu beyanla Kur’an’da “Ant olsun, içinizden size onurlu bir Resûl gelmiştir. Sizi rahatsız eden her şey O’nu da üzer, üstünüze çok hırslıdır / düşkündür. Müminlere Rauf ve Rahîmdir.” (Tevbe-128) buyrulur. 
Hz. Peygamber efendimiz bu mazhariyeti ile cümle âlemlerin hürmet ve hatırına yaratıldığı şahsiyet olan bir kuldur. Çünkü Cenabı Hak Hadisi Kutside ; “…bilinmekliğime muhabbet ettim (âşık oldum) halkı yarattım” buyurur ki, muhabbetin şiddetlisi Türkçe de aşk olarak ifade edilir. İşte yüce Allah’ın bilinmekliğine âşık olmasıyla yarattıklarının içindeki Hidayetin baş mazharı olan Hz. Muhammed kulluğu, yaradılış gayesinin en zirve kulluğu olduğu için cenabı Hak O’na âşık oldu ve “Habibim” (Sevgilim) dedi. Ve yüce Allah âşık olduğu Muhammed kulluğunu seyretmek için cümle âlemleri yarattı. Ki bunu ifadeyle rabbimiz “sen olmasaydın sen olmasaydın âlemleri yaratmazdım” (hadisi kutsi) buyurur. Bu itibarla, cümle âlemlerdeki yaratılmış olan her bir varlık var oluşunu, Hz. Muhammed’e (sav) muhtaçtır. 
Ki yeryüzündeki her insan Muhammed’i kulluğa yakın olduğu nispette yaradılış maksadına uygun kulluk yapar ve iman ederek mümin olur. 
Ve bir mümin; kulluğunu Muhammed’leştirdiği oranda Hakk’ın Rahim rahmetine mazhar olur ve onun kulluğunda Rahim rahmeti zahir olur. Bunu beyanla Arifi billâh Hasan Fehmi Hz. leri;      

“Rahimsin şüphe yok asla               
 Habibin oldu müsemma
 Onunla cümle arifler 
 Bulup tur sureti insan” diyor.

Ki, bu beyitte ifade edilen sureti insandan maksat, kişinin insanı kâmil mertebesine yükselerek Kâmil insan olmasıdır. Çünkü herkes yaradılış itibarıyla sureta insandır, fakat insanlar içinde her kim tüm zamanlarda vücudu Nur-u Muhammed’in zahir olduğu, “mesleki Resul” irşadına mazhar olursa, ancak o kimse İnsanı kâmil olur.
Velhasıl, Hz. Resulullah efendimizin baş mazharı olduğu hidayet-i nuru Muhammed kulluğu, insanı kâmilin marifetindeki Allah’ın rahmeti Rahim’likle olan tecellisidir. Rahim ismi de diğer cümle isimler gibi uluhiyetten, yani Allah’tan olması itibarıyla ayette, “…Rahimdir O” buyrulur.
        Fatihanın Üçüncü Ayeti ise; “Din günün sahibidir / Malikidir O.” Beyanıdır. Burada ifade edilen din günü, kıyametle açığa çıkan “Haşır” toplanma günüdür. Çünkü kıyamet cümle peygamberlerin tebliğ ve irşadında insanlığa haber verdikleri, fakat kimi insanların iman ettiği kimi insanların ise inkâr ettiği gündür. Ki, kıyametin kopmasıyla yeryüzünde hiçbir canlı kalmaz ve herkes kabir / berzah âleminde haşır olur, toplanır. Ve o haşırda herkese cenabı Hak; “Bu gün mülk kimindir?” (Mümin-16) diye sorar. Fakat hiç kimse bu soruya cevap veremez ve herkes öylece susup kalır. Ki yine cenabı Hak kendi sorusuna kendi, “Kahhâr olan Allah’ındır…” (Mü’min-16) diye hitap ederek cevap verir. Böylece cümle Mülkün sahibi/maliki olan Allah, herkesin yokluğunda kendi kendine cevap vererek cümle mülkün Maliki, yani sahibi olduğunu ilan eder. İşte bu gün kastedilerek ayette; “Din günün malikidir / sahibidir O” buyrulur ki, insanlığa gelen cümle peygamberlerin tebliğinde ölüm sonrası olan bu günden bahsedildiği için ayette, “Din günü” olarak beyan edilir. Allah u âlem.
     Buraya kadar bahsettiğimiz kıyamet ve haşır, umumi kıyamet ve Haşır dır. Ki bu âlemde yani yeryüzünde yaşamış, yaşayan ve yaşayacak olan herkes, bu umumi kıyamet ve haşıra muhatap olacaktır. Ve buna inanmak İmanın şartlarındandır. 
Hz Peygamber efendimiz; “Hesap günü gelmeden hesabınızı görün” buyurmuştur ki, bu hadisin anlamı açık olup bu yeryüzü âleminden ölümle ayrılmadan evvel, ahirette görülecek hesabınızı bu âlemde görün demektir. Yine Hadisi Şerifte; “…Ölmeden evvel ölünüz. Sizin gibi yer içer gezer fakat ölmeden evvel ölmüş olanlardan birini size göstereyim mi, Ebu bekire Bakın o ölmeden evvel ölmüşlerdendir” buyrulur. 

Ehli kemâlden Şem-i Hz.leri;

“Mutu kablu ente mutu” (ölmeden evvel ölün)                                         
 Sırrına mazhar olan
 Haşrı neşri burada gördü(Haşır-toplanma, neşir- ahirette cennete cehenneme herkesin dağılması)
 Nefha-i sur vurmadan. Diyor. (nefa-i sur- İsrafil meleğinin kıyameti bildiren borusu )

Beyitteki “Mutu kalbe ente mutu” beyanı yukarıda bahsettiğimiz Hadisi şerifin Arapça ifadesi olup “ölmeden evvel ölünüz” demektir. Bu beytin manası, ‘Her kim bu alemde ölmeden evvel ölüm sırrına mazhar olursa, o kimse umumi kıyamet kopmadan, Haşır ve Neşir gününü burada yani bu yeryüzü aleminde görür demektir.’ 

Yine ehli kemal’den Niyazi Mısri Hz.leri;

“Men aref sırrına er ko gafleti (Men aref sırrı- kim kendini bilirse rabbini bilir) H.Ş 
Gör ne remz eyler bu insan sureti
Haşrı neşri hem tamuyu cenneti
Gayre bakma sende iste sende bul” Buyurur. 

 Beyitte geçen “Men aref” kelimesi “Men arefe nefse fekat arefe rabbe / Kim kendini bilir o Rabbini bilir” Hadisi Şerifi olup, beytin manası şöyledir. Hz. resulullahın “Kim kendini bilir o rabbini bilir” beyanındaki sırra ulaşmana engel olan gafleti terk edip, “Kendini bilme” irfanı ile arif olursan. Ancak o zaman suret yönüyle küçük, fakat mana yönüyle büyük olan insanı tanırsın. Ve o zaman Haşır ve Neşir gününü, cenneti ve tamuyu (cehennemi) kendinde bulup müşahede edersin, demektir.
       İşte, bütün bu ve benzer beyanlardan anlaşıldığı gibi, Ölüm iki’dir. Birisi umumi ölüm, yani mecburi ölümdür. “Her nefis ölümü tadacaktır.” (Âl-i İmrân, 185) âyetinin hükmüdür ki, doğan ve yaşayan her şeyin bir zaman sonra ölmesi, yani bu âlemden ayrılmasıdır. 
Diğer ikinci ölüm ise, ihtiyarî ölümdür ki bu ölüm; Yüce Allah’ın buyurduğu “…Gelin yaratıcınıza tövbe edin de nefislerinizi / kendinizi öldürün. Bu yaratıcınız katında sizin için daha iyidir…” (Bakara-54) Ve Hz. Peygamber efendimizin “Ölmeden evvel ölünüz.” beyanındaki ölümdür. 
Kulun bu ölümle ölüp veya ölmemesi kendi ihtiyarında olup, Kişi isterse ölmeden evvel ölür isterse ölmez. Bu ölüm, “Yeryüzündeki herkes / her şey fânidir, yokluktadır. Celâl ve ikram sahibi Rabbinin veçhi / yüzü bâkidir.” (Rahman-26,27) ayetlerinin Leddun-i mana ve mahiyetiinin açığa çıkarak kulun, Allah’ın makamlarını müşahede etmesiyle kendi yokluğunun (fenasının) irfanına ulaşmasıdır. Ki bu irfan ile kulun ölmeden evvel ölmesi onun hususi / özel kıyametidir ki, böyle bir kul ancak bu âlemde Hakk’a kavuşarak Hak’la var olur ve Hakk’ın bekasıyla beka bulur. İşte Hak’la beka bulma marifetine ulaşabilen kul, “Bugün mülk
kimindir? Kahhar olan Allah’ındır…” (Mülk-16) müşahedesiyle bu yeryüzü âleminde yaşarken Hak’la haşır olur. 
Bahsettiğimiz bu kıyamet ve haşır, özel haşır olup, umumi kıyamet ve haşır imanıyla çelişmez. Yani özel kıyamet ve haşır’ın Arifleri, kesinlikle umumi kıyamet ve haşır’ın zuhur edeceğine iman ederler. Bu itibarla gerek umumi, gerekse hususi olan haşır, cümle peygamberlerin  ve insanı kâmil velilerin tebliğ-i irşadındaki, “Din günü” dür. 
Bunu beyanla; Fatiha’nın üçüncü Ayetinde ifade olunan, din gününde, Allah’ın kendi mülküne sahip / Malik olmasının ve Allah’ın kendi sorusuna yine kendinin cevaplamasının sırrı mahiyeti, Allah’ın makamları olan tevhit makamları keşfi marifetine mazhar olanların kulluğunda kâmilen açığa çıkarak zahir olur. Vesselam.

Fatiha’nın dördüncü ayetinde, “Yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz.” Buyrulur: 
İbadet kulluk demektir ki, şeriata göre Hakk’a yönelik ve Hakk’ın emirleri yasakları ve tavsiyeleri olan cümle faaliyetler ibadettir/kulluktur.
Yine şeriata göre “yalnız senden yardım dileriz” beyanının anlamı; gerek faaliyetle, gerekse dil ile yapılan dua ve niyaz kulluğuyla Allah’a yönelip Allah’tan istenen yardımlardır. Çünkü cenabı Hak “…Dua edin bana cevap vereyim size…” (Mümin-60) ve “De ki Duanız olmazsa Rabbin size ne diye değer versin…” (Furkan-77) buyurur.    
Hakikate göre ibadet/kulluk ise; Hakk’ın zuhuru karşısında hâsıl olan yokluk/fena acziyeti olup kişi, yaptığı gayret ve ibadetle ancak acziyetin zirvesi olan kendinin ve âlemlerin fenasının/yokluğunun irfanına ulaşabilir. Bunu beyanla Hz. Ebu Bekir; “Hamt Allah’a dır ki, Allah kullara kendi acziyetlerini/yokluklarını itiraftan başka bir yol vermedi” buyurmuştur. Çünkü Kul yaratılmış olmakla, makamı uluhiyetin yani Allah’ın tecellisinden başka bir şey değildir. Cenabı Hak uluhiyet makamıyla görünen ve görünmeyen cümle âlemlerdeki her bir şeyin aslıdır. Ve her bir şey denilen cümle varlıklar uluhiyetin, yani Allah’ın makamından yaratılarak açığa çıkan isimlerden oluşur.
Bu yaradılış, Allah’ın Vahdet’i / Birliği dâhilinde şöyledir: Hakk’ın Ehat yani Tek olan Zat’ının Uluhiyet ile olan tecellisi, Allah’ın sıfat’ları esması ve efal’i ile dir. Allah sıfat yönüyle mutlaktır, esma ve efal yönüyle ise mukayyet yani kayıtlıdır. Sıfatlar batın, fiiller ise zahirdir. Allah batın olan sıfatlarından isimle tecelli eder ve isimler fiil ile zahir olup gözükür. Fiiller isimle buluşunca her bir fiil isimlenerek kayıtlanır ve böylece mukayyet olan tüm suretler ve cümle âlemler yaratılır. İşte bu suretlerle olan yaratılışa Halk denir. Ki, halkın cümlesi yaratılmış olmakla kuldur. Ve her kul mazhariyetine göre kulluğunu zuhura getirip meydana çıkarır.
Bu itibarla; Bir olan Allah, batın ve mutlak tecellisiyle Mabuttur, yani ibadet edilendir. Allah’ın zahir ve mukayyet tecellisi ise kulluktur. Ki kul
muhtaç ve aciz olup, mabuda ibadet ederek ondan yardım ister. Bunu beyanla, yapılan cümle kulluk/ibadet Allah’ın zahirinden yani mukayyetliğinden, batın olan mutlakıyetine olur. Vesselam. 
       Bu itibarla Uluhiyetin zahiri olan kulluk/ibadet, hakikatte yokluktur. Ki kâmil insan yokluğu ile rabbin makamlarını kemaliyle zuhura getirip açığa çıkardığı için onun kulluğu, Allah’a yardım etmektir. Bunu beyanla Kuranı kerimde; “Ey iman edenler Allah’ın yardımcıları olun Hani Meryem oğlu İsa havarilere Allah’a gidişte benim yardımcılarım kimdir? Demişti de, havariler: Biz Allah’ın yardımcılarıyız cevabını vermişlerdi…” (Saff-14) Ve “ …Havariler dediler ki: Biz Allah’ın yardımcılarıyız Allah’a iman ettik biz şahit ol biz Müslümanlarız” (Ali İmran-52) Buyrulur. 
Velhasıl Fatiha’nın “yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz” ayet beyanındaki ibadet/kulluk, Hakk’a farz yakınlıkla hâsıl olan arifi billâh ibadettir/kulluktur. Bu kulluğu ifadeyle rabbimiz bir kutsi beyanın da; “Ve kulum bana, kendisine farz kıldığım şeyden bana daha sevimli hiçbir şeyle yaklaşmaz.” (Hadisi kutsi) Buyurmuştur. Ki Kul aciz ve muhtaç, kulluk ise acziyet ve ihtiyaç icap ettiğinden Hakk’a arif bir kul, gerek haliyle gerekse diliyle daima Allah’tan yardım ister. Ve yokluğu ile rabbin makamlarının kemâlini zuhura getirmekle de, arifi billâh bir kul “Allah’a yardımcı” olur, demektir. Allah u âlem. 

    Fatiha’nın beşinci ayetinde; “Dosdoğru giden yola ilet bizi.” Buyrulur. Ki kurandaki “Şüphesiz Allah katında din ancak İslam’dır” (Ali imran-19) Ayet beyanından açıkça anlaşıldığı gibi, ayette ifade olunan “dosdoğru yol,” cümle peygamberlerin tebliğ ettiği İslam dininin “tevhit” yoludur. Çünkü her peygamber Allah katındaki İslam dinini tebliğ ettiği için onların tebliği hıristiyanlık Musevilik vb. şekilde isimlendirilse de, her peygamber tevhit dini İslam’ı tebliğ etmişlerdir. Pir seyyit Muhammed nur Hz. “Tüm peygamberlerin hepsi hatmül makamdır” diyor. Ki peygamberlerin tamamı tevhit makamlarının keşfi kemâline mazhar olmuşlardır, demektir. 
Bu itibarla tüm peygamberler İslam dininin şeriatını temsil ettikleri gibi, İslam’ın batını olan yedi tevhit makamları keşfi irfanına da mazhar olmuşlardır. Ve peygamberler bu mazhariyetlerini ümmetlerindeki Hak yolcularına ve Hak taliplerine de tebliğ etmişlerdir. Ki bu tebliğin mahiyetini; mesleki resul seyri sülukunun cemiyeti ilâhi müşahedesiyle Allah’tan gayrı hiçbir şey hiçbir varlık yoktur. Ve cemiyeti Muhammed müşahedesiyle de, Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir marifetiyle, vücudu nur-u Muhammed’e ulaşma kemalâtını içerir. İşte her kim kendi zamanındaki Allah elçisinden meratibi tevhit seyri süluku gördü ise o mümin, cemiyeti ilâhi ve cemiyeti Muhammed keşfi marifetiyle “Lailahe
illallah Muhammeden resulullah” kelimeyi tevhidinin hakikatine erişerek, “Allah’tan gayrı hiçbir varlık yoktur Muhammed Allah’ın elçisidir müşahedesiyle İslam tevhidinin  kâmil ve “hakiki müminlerin”den (Enfal-2,4) olur. 
Her peygamber zuhur ettiği zaman Allah indindeki İslam tevhidini kâmilen tebliğ etmiştir. Bu tebliğ, tüm zamanlarda Muhammed (sav) kulluğuyla zuhur eden cümle peygamberler de, “Lailaheillallah İbrahim resulullah” veya “Lailahe illallah Musa resulullah” veya “Lailahe illallah İsa resulullah” olarak zahir olup açığa çıkmıştır. Ki bu peygamberler zahiren umum halk tarafından kendi isim ve ünvânlarıyla, yani “Âdem resulullah, İbrahim resulullah, Musa resulullah, İsa resulullah” vb. olarak tanınıp bilinseler de, her peygamber hidayeti nuru Muhammed mazharı kullukla peygamberlik yapmıştır. Ve her peygamber nuru Muhammed (sav) mazharı olduğuna kendisi arif olduğu gibi, kendi zamanlarındaki müminlere de bildirmişlerdir. Bunu ifadeyle Hz. Ebu Bekir; “Her peygamber kavmine Hz. Muhammedi bildirdi, fakat kimi iman etti kimileri iman etmedi” buyurmuştur. 
Bunu beyanla; zahiren umumi halk tarafından kendi isimi ile tanınıp bilinen tüm peygamberlerin tebliği hıristiyanlık, Musevilik gibi hangi isimle anılsa da, bu tebliğ olunan dinlerin içeriği İslam’dır. Ve insanlığa gelmiş tüm peygamberler hidayeti nuru Muhammed mazhariyetiyle, rabbimizin “Şüphesiz Allah katında din ancak İslam’dır” (Ali imran-19) olarak beyan ettiği Allah katındaki tevhit dini İslam’ı tebliğ ve temsil etmişlerdir. 
Son peygamber Hz. Muhammed’in (sav) zuhurunda da ona iman edenler olduğu gibi, onu inkâr ederek, cümle peygamberlerin irşadında zahir olan İslam dininin tevhit tebliğinden ve aydınlığından mahrum olmuşlar ve halen de olmaktalar. Bu kâfir ve müşriklerin büyük bir kısmı daha evvel zuhur eden Hz. Musa’ya, Hz. İsa’ya tabi olduklarını söyleyip, Hz. İsa ve Hz. Üzeyir’i ilahlaştırarak şirk ve küfür işlemekteler. Bunu beyanla Kuran’da; “Yahudiler Üzeyir Allah’ın oğludur dediler; Hırıstiyanlar da Mesih Allah’ın oğludur dediler. Kendi ağızlarının sözüdür bu. Kendilerinden önce inkâr edenlerin sözlerine benzetme yapıyorlar. Allah onları kahretsin. Nasıl da yüz geri çevriliyorlar” (Tevbe-30) Buyrulur. 
Velhasıl bugün, Hz. Resulullah efendimizin şahsında zahir olan İslam, Hz. Âdem’den Hz. Muhammed’e kadar gelen, cümle peygamberlerin irşadında zahir olan “tevhid dini” İslam olup, Fatiha’nın beşinci ayetinde beyan edilen “Dosdoğru yoldur.”  Bu zamanda her kim “Eşhedü en lailaheillallah ve eşhedü enne muhammeden abduhu ve resuluhu” icmâli tevhit imanını diliyle ikrar edip kalbi ile tasdik ederse, o kimse doğru yol olan “tevhit dini” İslam içerisine girerek, açık şirk ve küfürden kurtulur. Fakat tevhit dini olan İslam’a dâhil olup ta, tevhit kelimesini sadece kalp ile tasdik dil ile ikrâr edenler, açık şirkten
kurtulup arınırlar. Fakat bunların, Hz. Resulullah’ın “Ben ümmetimin açık şirkinden değil gizli olan şirkinden korkarım” beyanındaki “gizli şirki” devam eder. Ki bu gizli şirkten kulun kurtulması için, onu tevhidin hakikatine ulaştıracak olan “zikri daim uyanıklığıyla, tevhidi hakiki” ilmi irfanını tahsil etmesi gerekir. 
Bunu beyanla; İslam tevhidinin bir zahir şeriat, bir de batın hakikat yönü vardır. Tevhidin zahiri şeriat yönü şöyledir; her kim “Lailaheillallah Muhammeden resulullah - Allah’tan başka / gayrı ilâh yoktur Muhammed Allah’ın elçisidir” icmâli iman kelimesini kalbi ile tasdik edip dili ile ikrar ederse o kimse, gayrı Müslüm olmaktan yani İslam dışı kalmaktan kurtularak İslam’ın şeriat tevhidi imanına mensup müminlerinden olur. Ki bu iman sahiplerini ifadeyle kuranda “mümin veya müminler” olarak bahsedilir.  
Tevhidin batın hakikat yönüne ise; tevhit makamları müşahedesi ile hâsıl olan tevhidi hakiki keşfi irfanıyla erişilir. Bu erişim, zamanın mürşidi kâmilinin daim zikir ve tevhit makamları irşadıyla, kâmil imana mensup olan hakiki / gerçek Mümin olmaktır. Bu müminler kuranda; “Hakiki / gerçek müminler” (Enfal-2,4) olarak ifade olunur. 
Bu hakiki müminlerdeki tevhidi hakiki irfanı, Daim zikir uyanıklığı ve Allah’ın makamlarının keşfi irfanıyla hâsıl olur ve ancak bu irfanla kul, İnsanı kâmil mertebesine ulaşır. Ki insanı Kamil, kendine ve cümle âleme nispet ettiği “gizli şirki” oluşturan varlıklardan fenafillah irfanıyla kurtulup Hakk’a vuslat etmiş, Bekabillâh Marifetiyle de Hak’la beka bulmuş kimsedir. İşte İslam’ın batın yönü olan ilmi hakikate göre, kulu gizli şirkten kurtaran “Daim zikir ve tevhidi hakiki” keşfi irfanı, “Dosdoğru yol” dur.
Bu kişiyi insanı kâmil marifetine ulaştıran ve “Dosdoğru” yol olan zikri daim ve tevhidi hakiki irfanı, ancak zamanın yaşayan Kâmili mürşidinden tahsil edilir. Çünkü nübüvvet, yani peygamberlikle yapılan tebliğ ve irşat sona erdiğinden, yeryüzündeki velayet tebliğ ve irşadı kıyamete kadar her zamanda yaşayan insanı kâmil veliler tarafından yapılır. Her kim kendi zaman diliminde yaşayan kâmil mürşidi bulmaz da, ‘ben şu kadar yıl evvel bu âlemden geçmiş olan falanca velinin mesela; Hz. Mevlananın, Hz. yunus emrenin, Hz. bahaddin nakşıbendinin, Hz abdülkadir geylani gibi, zamanlarında insanlığı irşat edip aydınlatmış olan velilerin yolundayım diyerek.’ Kendi zamanında yaşayan Kamil’in irşadına mazhar olmazsa, o kimse gizli şirkten onu kurtaracak olan zikri daim uyanıklığından ve tevhidi hakiki marifetinden mahrum kalır ki, “böyle olanların durumu aynı zamanın peygamberine değil de geçmişteki falanca peygamberin yolundayım diyenler gibidir. ” Bu itibarla, ayetteki kul lisanı ile yapılan,  “Dosdoğru giden yola ilet bizi.” Duası, Hakikatte “zikri daim ve makamatı tevhid yoluna ilet bizi” demektir.

       Fatiha’nın altıncı ayetinde; “Kendilerine nimet sunduklarının, üzerlerine gazap dökülmemişlerin karanlık ve şaşkınlığa / dalalete saplanmamışların yoluna.” Buyrulur ki, kulun mazhar olabileceği en âlâ “nimet,” yaradılışının yüce gayesine ulaşarak “insanı kâmil” olmasıdır. Çünkü Allah, yaratıcısını bulup yaratıcısına kavuşup vuslat etsin diye kullarını yaratmıştır. Bunu beyanla rabbimiz; “Biz gökleri, yeri ve bunlar arasındakileri eğlenmek için yaratmadık. İkisini de sadece Hakk’ı göstermek üzere yarattık…” (Duhan-38,39) Buyurduğu gibi, kutsi beyanında ise; “Ben bir gizli hazine idim bilinmekliğime / arif olunmaklığıma muhabbet ettim / âşık oldum, halkı yarattım.” (Hadisi kutsi) Diyor. 
Yine kuranı kerimde “Ey mutmain olan nefis, dön Rabbine, Rabbin senden razı sen de ondan razı olarak gir Benim kulluğuma / kullarımın arasına, gir benim cennetime.” (Fecr-27…30) buyrulur. 
Yani, ey zikri daimle kalbi uyanarak “mutmain olan” ve tevhit makamları irfanıyla mevcuttaki rabbine vuslat edip kavuşan kulum, ulaştığın bu vuslat keşfi irfanıyla kâmil bir insan olarak “gir benim” arifi billâh ve Kâmil “kullarımın arasına.” Ki, senin yokluğa/fenaya ermiş kulluğundan “rabbin razıdır.” “Sen de” yokluğunda zuhur eden rabbin Beka tecellisinden “razı olarak, gir benim irfan cennetime” dâhil ol, demektir.
 Bunu beyanla, “gaflet” ve “cehaletten” arınarak İnsanı Kâmil mertebesi “nimetine” erişen bir kişi, rabbine vuslat keşfi irfanıyla bu âlemde cennet’ül irfana girer. Ve hangi âlemde var olursa olsun bir daha oradan çıkmayıp irfan cennetinde, daima rabbin hüsnü cemalini (güzel yüzünü) müşahedeyle zevklenir. Ki bu keyfiyete, ahiretteki amel cenneti nimetlerinden hâsıl olan lezzetler de dâhil dünyevi ve uhrevi hiçbir nimet emsal olamaz. Bunu beyanla Arifi billah Niyazi Mısri Hz.leri; 

Bu günkü cennetül irfana
Dâhil olsa uşşak       (uşşak- âşıklar)
Yarınki vaad olunan 
Huri ve gilmanı neylerler. Diyor. (Huri Gilman- Ahiretteki amel cenneti nimetleri ) 

Velhasıl Allah’ın kuluna sunduğu en âlâ “nimet” O kulun, insanı Kâmil mertebesine ulaşmasıdır. Çünkü bu mertebe “gazaba” muhatap olmayan, “sapkınlık ve delalete düşmemiş” olanların mertebesidir.
Ayette “Dalalete düşen ve gazaba uğrayanlar” diye ifade olunanlar; Açık zahiri anlamı itibarıyla Tevhit dini olan İslam dışı olan gayrı müslimlerdir. Ki bunlar, “Eşhedüenlailaheillallah ve eşhedüenne muhammeden abduhu ve resuluhu” kelimeyi şahadet icmâli imanı ile şereflenmemiş açık kâfir ve müşrik kimselerdir.  
Bir de; İslam dini çerçevesinde kelimeyi şahadet imanına mensup olmalarına rağmen, dalalet ve gazap ehli olanları vardır. Ki bunlar dalalet ve gazap ehli olmakla iki kısımdır: 
        Dalalet ehli olanlar: “Eşhedüenlailaheillallah ve eşhedüenne Muhammeden abduhu ve resuluhu. / Ben şahidim (Görüyorum) Allah’tan başka ilah yoktur şahidim (Görüyorum) ki Muhammed Allah’ın elçisi ve kuludur.” İman ve ikrarına mensup olmalarına rağmen, kendinde ve cümle eşyada mevcut olan rabbini, bu imtihan âleminde görünmezlik ve bulunmazlıkla kayıtlayıp tenzih ederek dalalete düşen “tenzihçilerdir.” Bunların en bilgilisi en üstünü Allah bu âlemde isimleri, fiilleri ve sıfatları ile zuhur eder, fakat Allah’ın zatı ötelerin ötesidir diyerek Allah’ın her yerde mevcut olan zat’ını, kendinin ve cümle eşyanın harici olarak mevhumlukla kayıtlayanladır. Bunlar Kuran kaynaklı olan ilmi şeriat, ilmi tarikat, ilmi hakikat ve ilmi marifet’ten, sadece şeriata yönelik zahir ilimlerle meşgul olup, bu meşguliyeti ile kendini kâmil insan zannederek, diğer ilmi tarikat, ilmi hakikat ve marifet ilminin cahili olmakla yanılmış ve “dalalete” düşmüş olan kimselerdir.
Bu “dalalet” ehilleri, şeriat imanına ve ameli Salih’e mensup olmakla, yani Allah’ın emir ve yasaklarına riayet etmekle âlemi ahirette nefislerini / kendilerini cehennem azabından kurtarıp, amel cenneti nimetleri ile lezzetlenirler. Fakat kendilerinde ve cümle varlıkta mevcut olan Hakk’ın zatına vuslat zevki keyfiyetinden gafil ve mahrum olmakla, dünya ve ahirette rabbinden mahcup / perdeli kalarak hüzünlenir ve kederlenirler. Vesselam.
 Gazap ehilleri de; kelimeyi şahadet iman ve ikrarına mensup olmalarına rağmen, Hakk’ı yaratılmışa benzeten “teşbihçilerdir.” Bunlar daha ziyade bir mürşide giden ve tarikat ehli olduğunu iddia eden kimselerden olur. Bunlar genellikle mürşitlerini veya kendilerini ilahlıkla Rab’lıkla “teşbih” ederek (Allah’a veya rabbe benzeterek) açık şirk işleyenlerdir. Çünkü Mürşidini, kendini veya herhangi bir kimseyi Allah’lıkla, Rab’lıkla kayıtlamak aynı zamanda küfür olup kâfirliktir. 
Cahil ve Nakıs / eksik birçok mürşit, kendine tabi olan müritlerine, resmi veya hayali ile kendini râbıta yaptırır. Mürit de, bu rabıta ile mürşit bana nazar eder, beni olumsuzluklardan koruyup irfan sahibi yapar diye mürşidinden yardım himmet bekleyerek kendini heba eder. Pîr Seyyit Muhammed Nur Hz.leri; “Bu şekilde mürşidi râbıta yapmak küfürdür.” Diyor. Çünkü mürşidi resim veya hayâl ile râbıta yapmak şirk-i celîdir, yani Allah’a açıkça şirk, ortak koşmaktır. Ve yegâne affedilmeyen en büyük günahtır. Bunu beyanla Kur’an’da, “Şu bir gerçek ki Allah, kendisine şirk koşulmasını affetmez. Onun dışında kalanı dilediği kişi için affeder…” (Nisâ, 48-116) buyrulur. Başka bir ayette ise “…Allah’a şirk / ortak koşma, çünkü Allah’a şirk / ortak koşmak gerçekten büyük bir zulümdür.” (Lokman, 13) Beyanı vardır.
 Velhâsıl, İslam’ın iman şartlarından biri “Ve bil kaderi ve hayrihi ve şerrihi minallahu teâlâ - Hayır ve şerrin (iyiliklerin ve kötülüklerin) Allah’ın kudretinden / kuvvetinden olduğuna” iman etmektir. Ve kulun muhatap olduğu iyilik ve olumsuzlukları yaratan âlemlerin rabbi olan Allah olmasına rağmen: Müridini maddi manevi kötülüklerden koruyup iyiliklere ulaştıracağını beyanla bir mürşidin, fotoğrafı veya hayâli ile kendini müridine rabıta yaptırması “teşbih” tir. Yani o mürşidi Allah’a rabbe benzetip “teşbih” etmek olup açık şirk ve küfürdür.  
  Bu “teşbih”çilerden bazıları ise zındıklardır. “Zındık;” dinin zahir yönünü inkâr edip, şeriat ile kendini mükellef görmeyen, dinin batın yönü ile kul olduğunu iddia edendir. Bunların bazıları mürşidi kâmilin telkinine muhatap olmalarına rağmen, o telkinin irşat ve irfanına ulaşamazlar. Çünkü bunlar, kâmil’in telkinini imam edip de ona uyup riayet etmeyerek emri ilahîye uymazlar, Allah’ın yasaklarından kaçmazlar. Bunlar abdest, namaz, oruç vb. ibâdetleri ifa etmedikleri gibi, Allah’ın yasak ettiklerine de yanaşırlar. Bir de bu hâl ve davranışlarını âlem-i halka irfanmış gibi gösterirler. Âyetleri, hadisleri ve velîlerin sözlerini çeşitli tevillerle çarpıtarak abdestsizliği, namazsızlığı, oruçsuzluğu bir mârifet ve kemâlât olarak beyan ederler. ‘Ben daim namazdayım, daim oruçtayım, her daim abdestliyim...’ gibi ifadeleriyle, vakit namazlarını kılmayı, ramazan orucunu tutmayı gereksiz görürler. Bunları şeriat ehilleri ve avam tarafından yapılması gereken ibadetler olarak değerlendirip kendilerini mükellef görmezler. Bu zındıklardan bazıları ise, itikatları diğerleriyle aynı olduğu halde, namaz kılarlar. Fakat ‘Neden namaz kılıyorsun?’ diye sorulduğunda, ‘halk-ı âlem bir şey deyip tenkit etmesin,’ ‘taş attırmayayım’ diye kıldıklarını söylerler. İşte bunlar da aynen diğerleri gibi zındıktır. Çünkü zındıklık, amel de değil itikat’tadır. Bunlar, Kuran’ın beyanı ile “Kalpleri eğri ve bozuk olanlardır…” (Âl-i İmran-7) 
Zındıklar hakkında Pîr Seyyit Muhammed Nur Hazretleri, “Bir taife var, onlara taife-yi batıniye tabir olunur. Kur'an’ı yalnız enfûsa hasrederler: Oruç dâhil Allah’ın farz ettiklerini ‘murat enfûsidir’ deyip zâhirini âfâkını inkâr ederler. ‘Cebrail, akl-ı Resuldür. İsrafil himmet-i Resuldür. Yoksa öyle Cebrail’in, İsrafil’in aslı yoktur, bunlardan gaye / murat enfûsi anlamlardır.’ der ve âfâkı inkâr eder. İşte taife-yi zındık gibi bunlar kâfirdir. Halbûki Kur'an’ı yalnız enfûsa hasreden küfreder.” buyurur.
Velhasıl, bu ve benzeri “teşbihçiler,” daim zikir uyanıklığından ve tevhidi hakiki keşfi irfanından mahrum ve sapık itikatlarıyla, “Gazap” ehilleridir. 
 Bunu beyanla; kalpteki zikri daim ve tevhit makamları keşfi marifeti ile ulaşılan İnsanı kâmil “nimetine” mazhar olup. Cehalet karanlığı ve şaşkınlığıyla Allah’ı “tenzih” ve “teşbih” eden “dalalet ve “gazap” ehillerinden olmamamız niyazını kul lisanıyla; “Kendilerine nimet
sunduklarının, üzerlerine gazap dökülmemişlerin karanlık ve dalalete saplanmamışların yoluna” ilet beyanıyla tamamlanan Fatiha suresi, aynı zamanda baştan sona kadar mükemmel bir duadır. Bu itibarla, tevhit dininin müminleri her fırsatta fatiha suresini okurlar ki, Fatihayı namazın her rekatında okumak bazıları tarafından vacip olarak, bazıları tarafından sünnet kabul edilmiştir.
Fatiha’yı anlatan o kadar çok beyan var ki, ehli kemâl Fatiha’yı anlata anlata bitirememişlerdir. Hz. Ali kv: “Fatiha suresini tefsir etsem yetmiş deve yükü cilt olur fakat yine de fatihanın tefsirini anlatamam” demiştir. Çünkü Fatiha suresi; makamı uluhiyetin, yani Allah’ın ve zuhurunun sırrını beyandır. Uluhiyetin/Allah’ın zuhuru, nihayetsiz olan kesret/çokluk âlemi olduğu için sınırlandırılamaz/  hudutlanamaz. Bu itibarla Hakk’ın ve cümle halkın sırrını içeren Besmele ve Fatiha suresi, ne kadar şerh edilip zahir ve batın yönüyle izah edilse de, yine anlatılmış olmaz. Allah her şeyi en iyi bilendir.  
 Besmele ve Fatiha suresinin yorum ve açıklaması, cümle hataları ile beraber Çarşamba günü 08 Ekim 2008 tarihinde tamamlandı.    

                                                                                        NEJDET ŞAHİN